Το βαθύ ανθρώπινο αποτύπωμα ενός φωτισμένου αρχιτέκτονα και ιστορικού

Αφιέρωσε τη ζωή του στις βιβλιοθήκες, στην αρχιτεκτονική και την ιστορία τους, ο αρχιτέκτονας, ιστορικός του βιβλίου, συλλέκτης και εκδότης Κωνσταντίνος Σπ. Στάικος, που απεβίωσε χθες, σε ηλικία 80 ετών, αφήνοντας πίσω του βαθύ ανθρώπινο αποτύπωμα και σπουδαίο έργο.

Ηταν υπεύθυνος για την ανάπλαση της ιστορικής βιβλιοθήκης της Μονής του Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο που ολοκληρώθηκε το 1989 και της Βιβλιοθήκης του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Φανάρι, που αποδόθηκε το 1993. Συνέταξε επίσης ένα χρονικό της εξέλιξης της βιβλιοθηκών, τόσο από βιβλιοθηκονομική όσο και από αρχιτεκτονική σκοπιά, με αφετηρία το 4000 π.Χ., που αποτυπώθηκε στην πεντάτομη «Ιστορία της Βιβλιοθήκης στον Δυτικό Πολιτισμό», εκδόθηκε από το 2000 έως το 2013 και κυκλοφορεί στα ελληνικά, στα αγγλικά και τώρα και στην κινεζική γλώσσα.

Ο Κωνσταντίνος Στάικος γεννήθηκε στην Αθήνα το 1943, φοίτησε στη Σχολή Καλών Τεχνών στο Τμήμα Εφαρμοσμένων Τεχνών και στη συνέχεια στην École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs στο Παρίσι. Από το 1968 εργάστηκε στο Παρίσι σε διάφορα αρχιτεκτονικά γραφεία και την ίδια εποχή ξεκίνησε τη βιβλιοθήκη του, με εκδόσεις αρχικά που αφορούσαν αρχιτεκτονικά μνημεία της Γαλλίας και στη συνέχεια με εκδόσεις σχετικές με την ιστορία της ελληνικής τυπογραφίας από τον 15ο αιώνα και μετά. Η συλλεκτική αυτή ενασχόλησή του με το βιβλίο γρήγορα εξελίχθηκε σε πάθος για τη διερεύνηση της εκδοτικής δραστηριότητας του Γένους από την Αναγέννηση μέχρι τα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια.

Εκτός από την ανάπλαση των ιστορικών βιβλιοθηκών στην Πάτμο και στο Φανάρι, δικά του έργα ειναι η μετατροπή του κτίσματος «Κωστής Παλαμάς» σε εντευκτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, η μετατροπή της Ροτόντας, του Ιερού Ναού του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος στον Παλατίνο Λόφο στη Ρώμη (5ος αι.) από καθολικό σε ορθόδοξο ναό, το Μέγαρο του Δήμου Αθηναίων, η ανακατασκευή της Βιβλιοθήκης της ΕΣΗΕΑ «Δημήτρης Πουρνάρας» κ.ά.

Ο διακεκριμένος ερευνητής θεώρησε ότι το πλήθος τεκμηριωμένων πληροφοριών και εικόνων που είχε συγκεντρώσει έπρεπε να γίνουν προσιτές και έτσι το 2020 ίδρυσε την Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Κήπος Φιλοβίβλων» και σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου δημιούργησαν την ψηφιακή εγκυκλοπαίδεια «Περί Βιβλιοθηκών – www.aboutlibraries.gr» για τον κόσμο των βιβλιοθηκών από την αρχαιότητα έως σήμερα. Πιο πριν, το 2010 παραχώρησε τη συλλογή βιβλίων του στο Ιδρυμα Ωνάση και η «Ελληνική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Ωνάση» εγκαταστάθηκε στο νεοκλασικό κτίριο στην οδό Αμαλίας 56.

Επίσης, ίδρυσε τον εκδοτικό οίκο «Ατων» και τα βιβλία του κυκλοφορούν στην Ελλάδα και το εξωτερικό, όπως: «Η Πνευματική Πορεία του Γένους» (4 τόμοι, 2017–2022), «Το Μουσείο και η Βιβλιοθήκη των Πτολεμαίων στην Αλεξάνδρεια» (2020), «Η Αρχιτεκτονική των Βιβλιοθηκών στον Δυτικό Πολιτισμό. Από τη Μινωική Εποχή στον Μιχαήλ Αγγελο» (2016), «Αριστοτέλους Βιβλιοθήκη» (2015) κ.ά.

Η κηδεία του Κωνσταντίνου Στάικου θα τελεστεί την Πέμπτη 6 Απριλίου στις 10.00 το πρωί από τον Ιερό Ναό Αγίων Θεοδώρων του Α’ Κοιμητηρίου Αθηνών.