Εχουν περάσει περίπου 20 χρόνια από τότε που αναστηλώθηκε (2000-2002), με πρωτοβουλία του Νίκου Σηφουνάκη το ιστορικό κτίριο του 19ου αιώνα στη Μυτιλήνη για να στεγάσει το (πρώην) υπουργείο Αιγαίου. Επικεφαλής τότε του υπουργείου, ο δραστήριος αρχιτέκτονας και πολιτικός, είχε προσκαλέσει 40 σημαντικούς ζωγράφους και γλύπτες (Α. Φασιανός, Π. Τέτσης, Γ. Ψυχοπαίδης, Γ. Ρόρρης, Ν. Στεφάνου, Δ. Μυταράς, Η. Αγγελή, Χρ. Μπότσογλου, Σ. Σόρογκας, Π. Ζουμπουλάκης, Β. Σπεράντζας, Γ. Μιγάδης κ.ά.) να φιλοτεχνήσουν έργα με κεντρικό θέμα την ιστορία του Αιγαίου και των νησιών, αλλά και πορτρέτα σημαντικών πολιτικών που γεννήθηκαν ή υπήρξαν εκπρόσωποι του λαού του Αιγαίου.
Ο Αλέκος Φασιανός έκανε την «Απελευθέρωση της Μυτιλήνης», ο Παναγιώτης Τέτσης τη «Σίφνο», ο Στέφανος Δασκαλάκης τη «Ναυμαχία της Μυκάλης», ενώ ανάμεσα στις προσωπογραφίες συμπεριλαμβάνονταν αυτές του Γεωργίου Παπανδρέου και του Ηλία Ηλιού, οι οποίοι υπήρξαν βουλευτές Λέσβου.
Το διατηρητέο κτίριο στη Μυτιλήνη ήταν σαν μια σύγχρονη πινακοθήκη-γλυπτοθήκη, οι αίθουσες του υπουργείου έγιναν ανοιχτοί εκθεσιακοί χώροι προσβάσιμοι στους πολίτες, σύμφωνα με τον Νίκο Σηφουνάκη, ο οποίος τονίζει ότι όλα τα έργα τέχνης, περίπου 100, είναι φωτογραφημένα και καταγεγραμμένα. Ωστόσο αναρωτιέται για την τύχη αυτού του μοναδικού εικαστικού θησαυρού. «Η κυβέρνηση που προέκυψε μετά τις εκλογές του 2004 κατήργησε το υπουργείο Αιγαίου και άρχισε η εγκατάλειψη. Αλλα έργα βρίσκονται στο κτίριο στη Μυτιλήνη, άλλα σε αποθήκες, άλλα από δω κι από εκεί…».
«Τα πουλιά του Αιγαίου»
Πιο κραυγαλέα είναι η περίπτωση των γλυπτών «Τα πουλιά του Αιγαίου» που ο Αλέκος Φασιανός είχε φιλοτεχνήσει για το κτίριο του υπουργείου στην Αθήνα, στην οδό Φιλελλήνων και μάλιστα τα είχε τοποθετήσει μόνος του. «Στόλιζαν το αίθριο, αλλά και στην εσωτερική σκάλα του κτιρίου», μας λέει ο κ. Σηφουνάκης, αλλά τώρα… έκαναν φτερά. «Με τον σάλο που δημιουργήθηκε, βγήκε ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος και μου είπε “κ. Σηφουνάκη, εγώ τα έχω πάρει γιατί φτιάχνουμε το κτίριο”», συνεχίζει ο ίδιος. «Το ερώτημα είναι, μπορεί οποιοσδήποτε να αποτοιχίζει ένα έργο τέχνης από κτίριο του Δημοσίου, με ποια έγκριση και με ποια ιδιότητα;».
Μια τέτοια σοβαρή καταγγελία για την τύχη του εικαστικού θησαυρού του πρώην υπουργείου Αιγαίου αλλά και των έργων του Αλέκου Φασιανού δεν έμεινε στην τύχη της. Εφτασε μέχρι τη Βουλή, καθώς πέντε βουλευτές του ΚΙΝ.ΑΛΛ. Κώστας Σκανδαλίδης, Ευαγγελία Λιακούλη, Δημήτρης Μπιάγκης, Χαρά Κεφαλίδου, Δημήτρης Κωνσταντόπουλος έκαναν ερώτηση προς τον υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Ιωάννη Πλακιωτάκη, με θέμα: «Αμείλικτα ερωτήματα για την τύχη των έργων τέχνης της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου».
Αφού αναφέρονται στα έργα τέχνης των 40 καταξιωμένων καλλιτεχνών, που «αποκτήθηκαν έναντι συμβολικού τιμήματος ή δωρίστηκαν από τους δημιουργούς» στο τ. υπουργείο Αιγαίου στη Μυτιλήνη, επισημαίνουν:
«Πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι ένα σημαντικό γλυπτικό έργο του Α. Φασιανού, “Τα πουλιά του Αιγαίου”, το οποίο κοσμούσε το κτίριο του υπουργείου Αιγαίου, στην οδό Φιλελλήνων στην Αθήνα, “έκανε φτερά”, εξαφανίστηκε. Εκτός από το μεγάλο αυτό έργο του αείμνηστου δημιουργού, στο υπουργείο Αιγαίου υπάρχουν κι άλλα δυο έργα του Α. Φασιανού. Πρόκειται για την “Απελευθέρωση της Μυτιλήνης” που βρίσκεται στο, συνήθως, κενό και άδειο γραφείο του υπουργού και για το “Σαπφώ και Αλκαίος”, το οποίο, κατά τις πληροφορίες μας, δεν συμπεριλαμβάνεται στα εκτεθειμένα έργα, στους χώρους του κτιρίου της Μυτιλήνης και δεν υπάρχει καμία ενημέρωση για το πού βρίσκεται. Σημειωτέον ότι από το 2002, όλα τα έργα των καλλιτεχνών ήταν καταγεγραμμένα και φωτογραφημένα.
Σύμφωνα με τη μαρτυρία του Νίκου Σηφουνάκη, τ. υπουργού Αιγαίου, κατά τη θητεία του οποίου αποκτήθηκε ο παραπάνω μεγάλος εικαστικός θησαυρός, τα “Τα πουλιά του Αιγαίου”, μέχρι και πριν δύο χρόνια, βρίσκονταν στη θέση τους.
Χάρη στην κινητοποίηση των ΜΜΕ, αίφνης εμφανίστηκε ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος –νέος ένοικος του κτιρίου– και δήλωσε ότι “τα αφαίρεσε και τα φυλάσσει ο ίδιος”. Στο κτίριο του τ. υπουργού Αιγαίου, στη Μυτιλήνη, υπήρχαν καταγεγραμμένα 90 με 100 έργα, πολλά εκ των οποίων βρίσκονται καταχωνιασμένα σε αποθήκες, χωρίς να είναι γνωστό κάτω από ποιες συνθήκες έχουν μεταφερθεί στο κτίριο του υπουργείου Ναυτιλίας, στον Πειραιά».
Και ερωτάται ο κ. Πλακιωτάκης:
1. Το υπουργείο διαθέτει δυο Γενικές Γραμματείες, με αρμοδιότητες για τη ναυτιλία, τους λιμένες, το Λιμενικό Σώμα κ.λπ. Στη Γ.Γ. Αιγαίου έχουν απομείνει, μεταξύ άλλων, οι αρμοδιότητες για το περιβάλλον και τον πολιτισμό, οι οποίες είναι σχεδόν ανενεργές και με ελάχιστο προσωπικό. Θα φροντίσει για την πρόσληψη και πλήρωση των κενών θέσεων, σύμφωνα με το οργανόγραμμα της Γενικής Γραμματείας;
2. Πόσα έργα υπάρχουν στο κτίριο της Μυτιλήνης; Ποια είναι αναρτημένα και ποιοι είναι οι δημιουργοί;
3. Ποια έργα βρίσκονται στις αποθήκες και κάτω από ποιες συνθήκες έφτασαν εκεί;
4. Ποια έργα έχουν μεταφερθεί στο υπουργείο Ναυτιλίας στον Πειραιά;
5. Αν και πότε υπήρξε οποιαδήποτε μέριμνα για τη συντήρησή τους;
6. Το γλυπτό έργο του Α. Φασιανού «Τα πουλιά του Αιγαίου», καθώς και άλλα δεκαπέντε έργα (15) ήταν τοποθετημένα στον εξωτερικό αίθριο χώρο του κτιρίου της οδού Φιλελλήνων, και κάποια στο εσωτερικό του κτιρίου, στον μεγάλο τοίχο της ξύλινης κλίμακας. Εχουν επιστραφεί και παραδοθεί στο υπουργείο όλα; Βάσει ποιας έγκρισης και πότε προέβη ο πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδος στον αποτοιχισμό τους;
7. Ελέγχθηκαν οι υπεύθυνοι για τη μη έγκαιρη προστασία και φύλαξη του έργου «Τα πουλιά του Αιγαίου» από το εγκαταλειμμένο κτίριο της οδού Φιλελλήνων, δεδομένου ότι το έργο αποτελεί ιδιοκτησία της νυν Γ.Γ. Αιγαίου, δηλαδή του Ελληνικού Δημοσίου;
