Εκθέματα από το Λούβρο και στο βάθος… Πικάσο

Χθες το μεσημέρι έγινε η πρώτη επίσημη πρόσκληση των συντακτών του πολιτιστικού ρεπορτάζ στη νέα Εθνική Πινακοθήκη. Δεν ήταν για τα έργα ανακαίνισης και επέκτασης του εντυπωσιακού κτιρίου, όπως μήνες περιμέναμε, δεν ήταν για το εκθεσιακό αφιέρωμα στην Ελληνική Επανάσταση και την επανέκθεση της μόνιμης συλλογής. Ηταν για την περιοδική έκθεση «Αναζητώντας την Αθανασία.

Η τέχνη του πορτρέτου στις συλλογές του Λούβρου», «φόρο τιμής της νέας Εθνικής Πινακοθήκης προς ένα μεγάλο αδελφό ξένο μουσείο», όπως τόνισε η διευθύντριά της, Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

Με αυτόν τον τρόπο εγκαινιάζεται η αίθουσα περιοδικών εκθέσεων που ξεπερνά σε έκταση τα 2.000 τ.μ. (αίθουσα «Ιδρυμα Αντώνιος Ε. Κομνηνός») και θα φιλοξενεί παράλληλα, από το τέλος του χρόνου, τη συλλογή με δυτικοευρωπαϊκή ζωγραφική. Εκεί θα βρει τη θέση του, όπως ανακοινώθηκε, και ο πίνακας του Πικάσο που είχε κλαπεί, η περίφημη «Γυναικεία κεφαλή».

Μπήκαμε λοιπόν και επίσημα στη νέα Εθνική Πινακοθήκη, με τη γυάλινη πρόσοψη, τα τριζάτα πλακάκια, τις λιτές προθήκες σε ανοιχτό χρώμα ξύλου. Στην είσοδο μας υποδέχτηκαν η «Λαϊκή αγορά» του Παναγιώτη Τέτση, οι ψηφιακές εφαρμογές με τα μεγάλα έργα τέχνης και τις μεγάλες στιγμές του μουσείου, το ενημερωμένο πωλητήριο.

Κατεβήκαμε στο όμορφο καφέ, τον «Ιλισσό», και στο εξοπλισμένο αμφιθέατρο και από την εντυπωσιακή γυάλινη σπείρα βρεθήκαμε στην αίθουσα των περιοδικών εκθέσεων, την ώρα που στήνονταν τα μοναδικά πορτρέτα από το Λούβρο.

Περισσότερα από 100 έργα ζωγραφικής, γλυπτικής και μινιατούρες ξεδιπλώνουν σε ενότητες την έκθεση που καλύπτει 3.000 χρόνια ιστορίας, αρχίζοντας από τα βασίλεια της Μέσης Ανατολής και την Αίγυπτο, διατρέχοντας την ελληνορωμαϊκή περίοδο, με τα εμβληματικά πορτρέτα του Ομήρου, του Μεγάλου Αλεξάνδρου και του αυτοκράτορα Τραϊανού, περιλαμβάνοντας τα νεκρικά προσωπεία του Φαγιούμ.

Η επιλογή των έργων συνεχίζεται με την επικράτηση του χριστιανισμού, όταν ο ιδεαλισμός επικαλύπτει την προσωπικότητα του ατόμου, για να μας οδηγήσει στη θριαμβευτική ανάδυση της ανθρώπινης μορφής στα χρόνια της Αναγέννησης.

Διασχίζοντας το επιδεικτικό Μπαρόκ, με πορτρέτα βασιλέων και ευγενών, η έκθεση παρουσιάζει φιλοσόφους του Διαφωτισμού, αναφέρεται στη Γαλλική Επανάσταση με το συγκλονιστικό πορτρέτο του Ζακ Λουί Νταβίντ «Ο θάνατος του Μαρά», αλλά και στον Ναπολέοντα, αρχικά θριαμβευτή στο έργο του Αντουάν Ζαν Γκρο «Ο Ναπολέων διασχίζει τη γέφυρα της Αρκόλης» και αργότερα ηττημένο και εξόριστο, με τη συνταρακτική νεκρική του μάσκα.

Τα πορτρέτα έχουν τις υπογραφές των Ενγκρ, Ντελακρουά, Μποτιτσέλι, Βερονέζε, Θεοτοκόπουλου, Ρέμπραντ, Γκόγια κ.ά. «Καμιά κοινωνική κατηγορία δεν απουσιάζει από αυτή την πλούσια συλλογή – γυναίκες, παιδιά, οικογένειες αντιπροσωπεύονται. Είναι τα πρόσωπα της ιστορίας και η ίδια η ζωντανή ιστορία της τέχνης.

Οι επιμελητές της έκθεσης επέλεξαν όχι μια γραμμική ιστορική παρουσίαση των έργων, αλλά μια θεματική οργάνωση του υλικού, με βάση κυρίως την κοινωνική λειτουργία του πορτρέτου σε κάθε εποχή», είπε η διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης.

Το Μουσείο του Λούβρου ήταν η πρώτη της επιλογή για τα εγκαίνια της αίθουσας των περιοδικών εκθέσεων «όχι μόνο λόγω του τεράστιου πλούτου των συλλογών του, αλλά και λόγω των παραδοσιακών πολλαπλών δεσμών ανάμεσα στις δύο χώρες Ελλάδα και Γαλλία.

Τους αναδεικνύει με εύγλωττο τρόπο η επετειακή έκθεση “Παρίσι-Αθήνα, η γέννηση της νεότερης Ελλάδας, 1675-1919”, που συνδιοργανώνουμε αυτόν τον καιρό στο Μουσείο του Λούβρου για τα 200 χρόνια από την Παλιγγενεσία».

Η ίδια πρόσθεσε ότι συναντήθηκε πριν από τέσσερα χρόνια με τον επίτιμο πλέον πρόεδρο και διευθυντή του Λούβρου, Ζαν-Λικ Μαρτινέζ, ο οποίος με ενθουσιασμό τής πρότεινε την έκθεση με τα πορτρέτα που είχε παρουσιαστεί στην Ιαπωνία, αλλά εμπλουτίστηκε για την αθηναϊκή της εκδοχή. Ο Μαρτινέζ επισκέφθηκε πολλές φορές την Εθνική Πινακοθήκη για την προετοιμασία της έκθεσης και θα παραστεί στα εγκαίνια στις 29 Νοεμβρίου.

Οι πύλες για το κοινό θα ανοίξουν στις 30 Νοεμβρίου και η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 28 Μαρτίου. Την επιμελούνται από τη μεριά του Μουσείου του Λούβρου οι Λιντοβίκ Λοζιέ (επιμελητής ελληνικών, ετρουσκικών και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων, και ο Κομ Φαμπρ (επιμελητής στο τμήμα ζωγραφικής). Από την Εθνική Πινακοθήκη υπεύθυνες είναι η διευθύντρια Συλλογών Εφη Αγαθονίκου και η επιμελήτρια ΕΠΜΑΣ Κατερίνα Ταβαντζή.

90.000 επισκέπτες

Η χθεσινή συνέντευξη Τύπου έδωσε την ευκαιρία στη Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα να ευχαριστήσει ξανά τους χορηγούς που βοήθησαν στην ανακαίνιση και επέκταση της νέας Εθνικής Πινακοθήκης, με πρώτο από όλους το Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος.

Κι ακόμα, το υπουργείο Πολιτισμού, τον πρωθυπουργό, που έδωσε ώθηση στις εργασίες, τους επιμελητές, τους συντηρητές, τους φύλακες, όλο το προσωπικό. «Είναι ένα κοσμαγάπητο μουσείο – από τη ημέρα που άνοιξε και πάλι μέχρι σήμερα έχουν έρθει 90.000 επισκέπτες, ανάμεσά τους πάρα πολλοί νέοι», τόνισε.

Ο δε υφυπουργός Σύγχρονου Πολιτισμού, Νικόλας Γιατρομανωλάκης, υπογράμμισε ότι χρειάζεται λειτουργικότητα, το απαιτούμενο δυναμικό και νέο οργανόγραμμα για να ανταποκριθεί στον ρόλο της η νέα Εθνική Πινακοθήκη.