• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.0°C / 15.7°C
    1 BF
    77%
  • Θεσσαλονίκη
    Ασθενής ομίχλη
    11°C 8.6°C / 14.0°C
    2 BF
    85%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.0°C / 14.4°C
    3 BF
    67%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 5.9°C / 8.1°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 12.4°C
    1 BF
    93%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    10°C 8.0°C / 11.7°C
    1 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    7°C 4.6°C / 7.4°C
    0 BF
    81%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    13°C 9.6°C / 14.0°C
    0 BF
    80%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    17°C 16.0°C / 18.0°C
    3 BF
    73%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.9°C / 14.9°C
    2 BF
    82%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.5°C / 17.4°C
    1 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.5°C / 14.6°C
    1 BF
    82%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    15°C 15.0°C / 15.0°C
    2 BF
    67%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    8°C 7.5°C / 7.9°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    11°C 7.5°C / 10.6°C
    1 BF
    68%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 13.8°C / 19.3°C
    0 BF
    81%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 13.0°C / 15.9°C
    0 BF
    88%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 10.4°C / 12.1°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 8.2°C / 13.7°C
    2 BF
    70%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.8°C / 7.8°C
    1 BF
    73%

Ρεζά Γκολαμί: «Χαμένες Ταυτότητες», Εκδόσεις Τόπος, Σειρά Μαρτυρία, Εκδοση Ιούνιος 2021, Σελίδες 128
 

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Έγραψα για να αλλάξει το στερεότυπο της κοινωνίας για τους πρόσφυγες»

  • A-
  • A+
Ο συγγραφέας του βιβλίου «Χαμένες Ταυτότητες», που μας διηγήθηκε την οδύσσεια που πέρασε αφότου, γεννημένος σε μια εμπόλεμη ζώνη στην Καμπούλ το 1988, πέρασε στο Πακιστάν και κατάφερε να φτάσει στην Ελλάδα, μοιράζεται την αγωνία του για όσα φοβάται ότι θα συμβούν στη χώρα του.

Ο Ρεζά Γκολαμί στα 33 χρόνια του είναι πρότυπο. Πριν από δυο μήνες εκδόθηκε το πρώτο βιβλίο του «Χαμένες Ταυτότητες» (εκδόσεις Τόπος), πριν από μία δεκαετία δημιούργησε τη «Folia» στα Εξάρχεια που φτιάχνει τα ωραιότερα φαλάφελ της πόλης, ενώ σταθερά συνεργάζεται με ανθρωπιστικές οργανώσεις και την Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τα θέματα της ένταξης των προσφύγων. Είναι ενεργό μέλος (πρώην πρόεδρος) της Αφγανικής Κοινότητας, σπουδάζει στο Ανοιχτό Πανεπιστήμιο Διοίκηση Επιχειρήσεων και έχει ξεκινήσει το επόμενο βιβλίο του, μυθιστόρημα αυτή τη φορά, με θέμα τις γυναίκες στο Αφγανιστάν. Εκεί όπου ζουν τα αδέλφια, οι συγγενείς και οι φίλοι, εκεί που γεννήθηκε ο ίδιος, στην πάλαι ποτέ όμορφη Καμπούλ, από την οποία θυμάται κυρίως ζόφο, πείνα, εμφύλιους πολέμους και φυλετικές διαφορές, βιασμούς γυναικών, Ταλιμπάν, ξένες δυνάμεις, διεφθαρμένες κυβερνήσεις, εκρήξεις βομβών, εξαθλίωση, καταπίεση, καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε καθημερινή βάση.

Ο Ρεζά Γκολαμί είναι Αφγανός πρόσφυγας στην Ελλάδα από τα 17 χρόνια του. Στο βιβλίο του, δίχως μελοδραματισμούς, καταθέτει τη μαρτυρία που έζησε όταν έφυγε από την Καμπούλ για το Πακιστάν, σε ηλικία δέκα ετών, επέστρεψε στην πατρίδα, για να δραπετεύσει εκ νέου στο Ιράν και από εκεί να κάνει το μεγάλο άλμα, να έρθει μέσω διακινητών με μια φουσκωτή βάρκα στη Μυτιλήνη και μία εβδομάδα αργότερα να βρεθεί στην Αθήνα, το 2006. Ενας σύγχρονος περιπλανώμενος Οδυσσέας που όμως δεν τον περίμενε καμιά Ιθάκη, παρά εκείνη που δημιούργησε ο ίδιος σε μια ξένη χώρα, την Ελλάδα, όπου έλαβε πολιτικό άσυλο το 2011 και την ελληνική υπηκοότητα το 2016.

● Ποιο ήταν το κίνητρο για να γράψετε τις «Χαμένες Ταυτότητες»;

Υστερα από 15 χρόνια παραμονής στη χώρα ήθελα να δείξω ότι οι πρόσφυγες που ζουν στην Ελλάδα είναι κομμάτι της κοινωνίας και μπορούν να συμμετέχουν στον αθλητισμό, στον πολιτισμό, να γράψουν βιβλία. Ηθελα να κάνω κάτι για να αλλάξει το στερεότυπο που επικρατεί σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας, σύμφωνα με το οποίο οι πρόσφυγες είναι αμόρφωτοι, χωρίς δυνατότητες. Από την άλλη, ήθελα να δώσω μια ώθηση, ένα κίνητρο στους πρόσφυγες, να τους πω ότι είναι εφικτό να γίνεις ακόμα και συγγραφέας, πέρα από το γεγονός ότι ήθελα πολύ να ασχοληθώ με το γράψιμο.

●Κατά τη διάρκεια της συγγραφής υπήρξαν στιγμές που σκεφτήκατε να τα παρατήσετε;

Πάρα πολλές. Δεν είμαι ο μόνος, πολλοί άλλοι πέρασαν με διαφορετικό τρόπο τα ίδια, αλλά ήταν δύσκολο να ξαναφέρνω στον νου μου τις καταστάσεις και τις εικόνες που βίωσα μαζί με τα ιστορικά γεγονότα, τους Ταλιμπάν της δεκαετίας του ’90 που θυμάμαι ως παιδί. Είναι δύσκολο να γράψεις για τον εαυτό σου, για όλα όσα θα ήθελες να ξεχάσεις. Πίστευα όμως ότι είναι υποχρέωσή μου.

● Ανήκετε στη γενιά των Αφγανών που γεννήθηκαν και έζησαν μέσα στον πόλεμο. Πώς διαχειριστήκατε ένα τόσο δύσκολο βίωμα;

Ο,τι μου συνέβη με έκανε πιο δυνατό. Εζησα στο Πακιστάν για τρία χρόνια. Τότε βρέθηκα σε μια χώρα ελεύθερη όπου ένα παιδί μπορούσε να πάει σχολείο, οι άνθρωποι ζούσαν μια κανονικότητα. Αυτό που με βοήθησε ήταν να αναγνωρίζω τον εαυτό μου και να κατανοώ τις δυσκολίες που υπάρχουν. Ολες τις δυσκολίες, λοιπόν, τις αντιμετώπισα σαν κάτι προσωρινό. Ελα όμως που δεν ήταν [γέλια]. Διότι γεννήθηκα σε μια εμπόλεμη ζώνη στην Καμπούλ το 1988, όταν ήταν εκεί οι δυνάμεις της Σοβιετικής Ενωσης. Μετά είχαμε εμφύλιο, ήρθαν οι Ταλιμπάν, η εισβολή των Αμερικανών, οι διεφθαρμένες κυβερνήσεις που άλλαζαν. Οσοι είχαμε ταξιδέψει σε γειτονικές χώρες, πιστεύαμε ότι όλο αυτό θα τελειώσει κάποτε και θα γυρίσουμε στην πατρίδα μας.

●Το δεύτερο βιβλίο σας θα αναφέρεται στις γυναίκες του Αφγανιστάν.

Ναι, είναι λογοτεχνικό με αρκετά πραγματικά στοιχεία που έχουν συμβεί σε πολλές γυναίκες αλλά δεν τα έχουμε μάθει.

● Με δεδομένο το παρελθόν των Ταλιμπάν συμμερίζεστε την ανησυχία που εκπέμπεται για τα κορίτσια και τις γυναίκες στο Αφγανιστάν;

Προφανώς, φοβάμαι πολύ. Παρακολουθώ τα γεγονότα και μου έρχονται στον νου όσα ζήσαμε το ’96. Τρομάζω γιατί είμαι σχεδόν βέβαιος ότι θα συμβεί το ίδιο. Οι Ταλιμπάν αυτή τη στιγμή είναι κάτω από το μικροσκόπιο της Δύσης. Προσπαθούν να δείξουν ένα καλό προφίλ αλλά όταν φύγουν οι ξένες δυνάμεις και οι δημοσιογράφοι, θα ξαναγυρίσουν σε αυτά που είχαν κάνει.

● Τι συναισθήματα και σκέψεις έχει προκαλέσει σε εσάς και στην Αφγανική Κοινότητα η κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν;

Πολύ λυπηρά συναισθήματα. Οχι ότι με την προηγούμενη κυβέρνηση ήταν καλύτερα, απλά ήμασταν σε ένα ημισκοτεινό τούνελ και τώρα μπαίνουμε σε ένα σκοτεινό. Πριν από δυο βδομάδες οι συγκρούσεις στο Αφγανιστάν, οι απόπειρες δολοφονίας, οι εκρήξεις στην πρωτεύουσα ήταν η καθημερινότητα. Τελικά η κυβέρνηση παρέδωσε τη χώρα στους Ταλιμπάν.

● Ως κοινότητα, τι θα ζητήσετε από την ελληνική κυβέρνηση;

Η Υπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ ανακοίνωσε ότι η επιστροφή των Αφγανών στο Αφγανιστάν απαγορεύεται ρητά. Κάθε χώρα-μέλος που έχει υπογράψει τη Σύμβαση της Γενεύης είναι υποχρεωμένη να δώσει ασφάλεια και καταφύγιο. Θεσμικά υπάρχει αυτή η υποχρέωση. Από εκεί και πέρα η πολιτική κάθε χώρας διαφέρει. Αυτό που με εξόργισε ήταν η τοποθέτηση του υπουργού Μετανάστευσης Νότη Μηταράκη: «Θα σφραγίσουμε τα σύνορά μας». Αυτό είναι απάνθρωπο και παράνομο ταυτόχρονα.

● Από τον ελληνικό λαό;

Είναι σημαντικό να μη χάσουμε την ανθρωπιά μας. Σε μια χώρα σαν το Αφγανιστάν, που υπάρχει χρόνια αυτό το καθεστώς, αλλά τώρα γίνεται ακόμα χειρότερο γιατί έχουμε δικτατορία, ο κόσμος δεν φεύγει από επιλογή αλλά από ανάγκη για να σώσει τη ζωή του. Αυτό που ζητάω είναι να δείξουμε ανθρωπιά σ’ αυτούς τους κατατρεγμένους ανθρώπους. Δεν έρχονται για να πάρουν τις δουλειές, αλλά για να βρουν καταφύγιο.

● Προγραμματίζονται κάποιες δράσεις;

Θα γίνει ειρηνική διαδήλωση την επόμενη εβδομάδα για να πούμε ότι ο αφγανικός λαός χρειάζεται προστασία και να αναδείξουμε το γεγονός ότι η κυβέρνηση συνεργαζόταν επί χρόνια με τους Ταλιμπάν. Μπήκαν στην πρωτεύουσα χωρίς να πέσει μία σφαίρα. Από τις δέκα το πρωί δίνονται εντολές στις βάσεις και στα αστυνομικά τμήματα να εκκενωθούν. Οι Ταλιμπάν δεν είχαν μπει ακόμα στην Καμπούλ.

● Ζείτε εδώ 15 χρόνια, μιλάτε άψογα ελληνικά, φαίνεται ότι έχετε στεριώσει καλά. Πώς νιώθετε στην Ελλάδα;

Εδώ έζησα τα καλύτερα χρόνια μου. Μετά τα 16-17 μέχρι τα 30 είναι τα καλύτερα χρόνια στη ζωή ενός ανθρώπου. Αρχίζει να διαχειρίζεται τη ζωή του. Εγώ τα έζησα εδώ και η Ελλάδα είναι η δεύτερη πατρίδα μου. Ακόμα κι εμένα όμως, που είμαι ενταγμένος πλήρως στην κοινωνία και είμαι Ελληνας υπήκοος, πολλές φορές με αντιμετωπίζουν σαν πολίτη δεύτερης κατηγορίας.

●Εσάς; Ποιοι;

Ναι, δυστυχώς. Εχω ακούσει σε δημόσιες υπηρεσίες «δεν είσαι Ελληνας, έγινες Ελληνας». Υπάρχουν τα ακροδεξιά κομμάτια που και δεν μπορούν και αρνούνται να κατανοήσουν.

● Εχετε εμπειρίες από την περίοδο που η δράση των μελών της Χρυσής Αυγής ήταν ανεξέλεγκτη;

Τεράστιες εμπειρίες. Ημασταν συνέχεια σε επαφή με τους συμπατριώτες μας. Κάθε βράδυ είχαμε τρία-τέσσερα περιστατικά, μετά τις 10.00-11.00 τη νύχτα μάς καλούσαν από την Αχαρνών, τον Αγιο Παντελεήμονα για βοήθεια, να πάμε στο νοσοκομείο, να κάνουμε καταγγελία στο αστυνομικό τμήμα. Είχαμε βγάλει ανακοίνωση σε ποιες περιοχές να μη μετακινούνται οι άνθρωποι μετά τις 7.00-8.00 μ.μ. λόγω επικινδυνότητας. Σαν μια άλλη εμπόλεμη ζώνη. Πολλές φορές δε, οι συμπλοκές γίνονταν παρουσία της αστυνομίας. Τα θύματα έδειχναν «αυτοί μας χτύπησαν» και η αστυνομία τούς έδιωχνε.

● Πλέον υπάρχει ύφεση σε τέτοιες μορφές βίας....

Ναι, δεν υπάρχει η άγρια βία εκείνης της περιόδου, βιώνουμε όμως διαφορετικές δυσκολίες.

 Ποιες είναι οι μεγαλύτερες δυσκολίες που αντιμετωπίζει ένας πρόσφυγας στην Αθήνα;

Πολλές: η στέγαση, τα χαρτιά, η πληροφόρηση πολύ σημαντικό, η εργασία. Οι αναγνωρισμένοι πρόσφυγες κοιμούνται στον δρόμο. Οσοι υποβάλουν αίτημα ασύλου παίρνουν επίδομα 150 ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ενωση. Οταν χορηγείται το άσυλο, το επίδομα κόβεται. Τι λέει τότε το κράτος; «Πήγαινε να βρεις δουλειά μόνος σου». Εδώ δυσκολεύονται να βρουν οι Ελληνες, έναν άνθρωπο που έρχεται από το Αφγανιστάν και έχει αποδείξει ότι έχει ανάγκη από προστασία, αντί να τον εντάξεις στην κοινωνία, του κόβεις το ελάχιστο επίδομα; Αποτέλεσμα, αυτοί οι άνθρωποι να βρίσκονται στις πλατείες. Η Ελλάδα δεν έχει ακόμα την πολιτική βούληση για την ένταξη των προσφύγων κι αν δεν το πράξει, το ζήτημα θα διαιωνίζεται. Αν οι πρόσφυγες ενταχθούν, θα ωφεληθούν οι ίδιοι, η κοινωνία, το κράτος.

● Γράφετε στο βιβλίο σας: «Εμείς οι πρόσφυγες έχουμε δείξει ότι μπορούμε να χτίσουμε τα πάντα, ξεκινώντας από το μηδέν… και ανεβαίνουμε. Είναι κι αυτό μια τέχνη!»

Στην Ελλάδα άνθρωποι σαν κι εμένα που κατάφερα κάποια πράγματα αποκλειστικά από τη δική μου προσπάθεια δεν βοηθιούνται. Αλλιώς θα είχα φτάσει εδώ που είμαι σήμερα, πριν από δέκα χρόνια. Αλλά δεν υπάρχει ένα σύστημα για να προωθεί τους ανθρώπους να κάνουν αυτό που θέλουν, να μάθουν ελληνικά, να πάνε σχολείο, να τους στηρίξει ψυχολογικά να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους και να ενταχθούν στην κοινωνία.

● Κατά τη διάρκεια της πορείας σας ποια ήταν η κινητήρια δύναμη;

Μια δύναμη που την παίρνουμε, πολλές φορές, από την οικογένειά μας. Εκείνοι κινδυνεύουν, ενώ εσύ αντιμετωπίζεις δυσκολίες αλλά δεν θα σου στοιχίσουν τη ζωή. Από μικρό παιδί σκεφτόμουν πάντα την οικογένειά μου που ζούσε στο Αφγανιστάν, τις δυσκολίες τους, ενώ εγώ βρισκόμουν σε μια καλύτερη χώρα.

●Ποια είναι η δική σας χαμένη ταυτότητα;

Η ωμή πραγματικότητα είναι ότι διώχτηκα από τη χώρα μου και είναι δύσκολο να επιστρέψω, οπότε ίσως αυτή να είναι μια χαμένη ταυτότητα. Την Ελλάδα όπου έζησα τα καλύτερα χρόνια τη νιώθω σαν δεύτερη πατρίδα μου, αλλά εδώ αισθάνομαι ότι πρέπει να διεκδικήσω ξανά την ταυτότητά μου, γιατί πολλές φορές κάποιοι είναι σαν να μου λένε «δεν ανήκεις εδώ».

● Μη μένετε σε αυτό, αλλά σε όσους αισθάνονται χαρούμενοι που είστε εδώ...

Ναι, έχω αποδείξει ότι δεν θα το βάλω εύκολα κάτω!

● Υπήρξαν φορές που αισθανθήκατε ανακουφισμένος, ήρεμος, χαρούμενος;

Πολλές στιγμές ένιωθα χαρούμενος. Εμαθα τον εαυτό μου να χαίρεται για το λίγο που παίρνει και να λέω ένα «ευχαριστώ». Οταν πήγα σχολείο, όταν αναγνωρίστηκα ως πρόσφυγας, όταν έκανα τη δική μου εργασία, αυτά και άλλα μου έδωσαν τεράστιο αίσθημα ευχαρίστησης.

 Η ιδέα για τη «folia» στα Εξάρχεια πώς ξεκίνησε;

Η σκέψη μου ήταν ότι οι πολιτισμοί μας μπορούν να ενωθούν με τις γεύσεις. Οταν καθόμαστε σε ένα τραπέζι και κουβεντιάζουμε ανακαλύπτουμε τα κοινά μας. Αυτός ήταν ο σκοπός, γιατί πιστεύω ότι έχουμε κοινά. Μπορούμε να συζητήσουμε για ευρύτερα θέματα και μέσα από τις γεύσεις να βρούμε την άκρη. Θεωρώ ότι το έχω καταφέρει.

●Κύριε Γκολαμί, έχετε συνειδητοποιήσει ότι είστε πρότυπο νέου ανθρώπου και εξαιρετικός πρεσβευτής των Αφγανών στη χώρα μας;

Με τιμάει πολύ αυτό. Οχι, δεν το αντιλήφθηκα ποτέ με αυτό τον τρόπο. Η θέλησή μου είναι να προσφέρω ευρύτερα στην κοινωνία. Αυτά που έχω περάσει δεν θέλω να τα περάσει άλλος ή έστω εύχομαι να βοηθήσω λίγο να μοιραστεί το βάρος. Ερχόμαστε από μια κατατρεγμένη χώρα, αλλά είμαστε εδώ και θέλουμε να συμμετάσχουμε στην κοινωνία και να συνεισφέρουμε. Ας μας δοθεί η δυνατότητα...

Ακολουθήστε μας στο Google news
ART - ΝΕΑ
Προσφυγοπούλες στο Μουσείο Ακρόπολης
Με τις πολύχρωμες μαντίλες τους και πλατιά χαμόγελα, γυναίκες από το Αφγανιστάν, τη Συρία και την Παλαιστίνη που ζουν στον χώρο φιλοξενίας του Σχιστού, επισκέφτηκαν το περασμένο Σάββατο το Μουσείο της...
Προσφυγοπούλες στο Μουσείο Ακρόπολης
ART - ΝΕΑ
Βραβείο «Σιμόν ντε Μποβουάρ» στην Ασλί Ερντογάν
Η Τουρκάλα συγγραφέας, δημοσιογράφος και ακτιβίστρια Ασλί Ερντογάν βραβεύτηκε με το «Σιμόν ντε Μποβουάρ», το βραβείο για τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ελευθερία των γυναικών. Η Ερντογάν το αφιέρωσε «σε όλες...
Βραβείο «Σιμόν ντε Μποβουάρ» στην Ασλί Ερντογάν
ART - ΝΕΑ
Για τα κορίτσια που γίνονται γυναίκες
Ρου από Ρούλα - Ζαχαρούλα. Ενα προικισμένο αλλά και τραυματισμένο κοριτσάκι από την Ιο αναζητά μια νέα ζωή στην Αθήνα και καταλήγει να μαζεύει τρίχες από το πάτωμα κομμωτηρίου. Τι βλέπει, όμως, πάνω του η...
Για τα κορίτσια που γίνονται γυναίκες
ART - ΝΕΑ
Εκκληση του Σέξπιρ υπέρ προσφύγων
Το χειρόγραφο αυτό είναι ένα από τα 300 που ψηφιοποίησε η βιβλιοθήκη και τα οποία έχοντας μεγάλο εύρος φωτίζουν την κοινωνία και την τέχνη που έθρεψαν τη φαντασία του Σέξπιρ. Φέτος η Βρετανία γιορτάζει τα 400...
Εκκληση του Σέξπιρ υπέρ προσφύγων
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Τότε που οι Ταλιμπάν έκαναν κόλαση τον παράδεισό της στην κοιλάδα του Σουάτ
Το βιβλίο της 24χρονης σήμερα ακτιβίστριας, βραβευμένης με Νόμπελ Ειρήνης, Μαλάλα Γιουσαφζάι, κυκλοφόρησε μόλις στα ελληνικά και περιλαμβάνει ιστορίες νεαρών γυναικών προσφύγων εξίσου συγκλονιστικές με τη δική...
Τότε που οι Ταλιμπάν έκαναν κόλαση τον παράδεισό της στην κοιλάδα του Σουάτ
ART - ΝΕΑ
Τα ποιητικά «ξίφη» των γυναικών του Αφγανιστάν
Η ιστορία της 15χρονης Ζαρμίνα ή αυτή της Μ. είναι κάποια από τα δεκάδες δράματα που έβρισκαν διέξοδο στην παράνομη ομάδα γυναικείας ποίησης «Mirman Baheer», η οποία ενέπνευσε και την παράσταση «Ουρλιάζω» του...
Τα ποιητικά «ξίφη» των γυναικών του Αφγανιστάν

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας