Από το ατόπημα Μητσοτάκη στην αιχμαλωσία του Βρετανικού Μουσείου

Ηταν αρχές Σεπτεμβρίου του 2019 όταν ο νεοεκλεγείς πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωνε, σε συνέντευξή του στον «Observer», ότι θα καταθέσει πρόταση στον Μπόρις Τζόνσον να μας δανείσει τα Γλυπτά του Παρθενώνα για τους εορτασμούς του 1821! Ως αντάλλαγμα μάλιστα έλεγε «…θα του στείλω πολύ σημαντικά τεχνουργήματα που δεν έχουν βγει ποτέ από την Ελλάδα, προκειμένου να εκτεθούν στο Βρετανικό Μουσείο». Η πρότασή του ήταν εκτός της εθνικής γραμμής, καθώς διαχρονικά οι κυβερνήσεις της χώρας μας δεν αναγνωρίζουν το ιδιοκτησιακό καθεστώς που προβάλλουν οι Βρετανοί για τις κλεμμένες αρχαιότητες του Παρθενώνα. Κανείς δεν είχε τολμήσει να κάνει λόγο για «δανεισμό», αφού δεν αναγνωρίζουμε ότι αποκτήθηκαν με νόμιμες διαδικασίες, άρα παρανόμως βρίσκονται στο Βρετανικό Μουσείο.

Αμεση ήταν τότε η αντίδραση της τέως υπουργού Πολιτισμού Μυρσίνης Ζορμπά: «…είμαστε υποχρεωμένοι να υπενθυμίσουμε ότι η οριστική και όχι η προσωρινή επιστροφή των Γλυπτών στον γενέθλιο τόπο τους αποτελεί πάγια εθνική πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων από την εποχή της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη έως σήμερα» δήλωνε, πυροδοτώντας έναν μίνι «πόλεμο» με την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, που έσπευσε με ανακοινώσεις να προσφέρει πλήρη κάλυψη στον πρωθυπουργό.

Αυτά τα δυο χρόνια η κυβέρνηση και το υπουργείο Πολιτισμού δεν αναγνώρισαν το ατόπημα του Κυριάκου Μητσοτάκη, η πρότασή του οποίου ματαιώθηκε στην πράξη -ποτέ δεν κατατέθηκε γιατί δεν ήταν δυνατό, αφού θα τίναζε στον αέρα όλες τις προηγούμενες εθνικές προσπάθειες- καθώς προϋπόθεση για οποιοδήποτε δανεισμό των Γλυπτών από τους Βρετανούς είναι η αποδοχή ότι η ιδιοκτησία τους ανήκει στο Βρετανικό Μουσείο. Οι πάντες που ασχολούνται έστω και λίγο με το θέμα γνωρίζουν εξάλλου ότι οι αποφάσεις για τα Γλυπτά λαμβάνονται από τους επιτρόπους του Β.Μ. και όχι από τον εκάστοτε Βρετανό πρωθυπουργό.

Η πρόταση δηλαδή από την αρχή έως το τέλος ήταν άκυρη. Σήμερα στην Μπουμπουλίνας κάνουν σαν να μην υπήρξε ποτέ, αλλά θυμούνται ότι «…το Σεπτέμβριο του 2019, όταν είχαν δημοσιευθεί αντίστοιχες φωτογραφίες, είχαμε τονίσει ότι οι εικόνες αυτές ενισχύουν απόλυτα το δίκαιο, διαρκές και αδιαπραγμάτευτο αίτημα της Ελλάδας για την επανένωση των Γλυπτών. Τα Γλυπτά του Παρθενώνα, του κορυφαίου μνημείου του Δυτικού Πολιτισμού, πρέπει να επιστρέψουν στη γενέθλια γη…» έγραφε η ανακοίνωση (13.8.21) με αφορμή το πρόσφατο ρεπορτάζ της εφημερίδας Τέχνης «The Art Newspaper» που δημοσίευσε φωτογραφίες με τις απαράδεκτες συνθήκες οι οποίες επικρατούν για τα Γλυπτά στις αίθουσες του Β.Μ.

Τι έκανε το υπουργείο Πολιτισμού αυτά τα δύο χρόνια για να ενισχύσει τη θέση μας για την Επανένωση των Γλυπτών στον φυσικό τους χώρο, στην Αθήνα; Ποιες διπλωματικές και νομικές κινήσεις, ποια νέα επιχειρήματα πρόβαλε στη σημερινή συγκυρία; Ποιες νέες συμμαχίες και οπτικές έχει να μας παρουσιάσει; Η επέτειος των 200 χρόνων από την Επανάσταση του 1821 και η συμπλήρωση των 220 ετών από το 1801, όταν ο Ελγιν κατακρεούργησε το μνημείο και λεηλάτησε τα αριστουργήματα, θα μπορούσαν να δώσουν έναυσμα για νέες συνεργασίες σε διεθνές επίπεδο. Εξάλλου η ίδια η υπουργός Πολιτισμού είχε δεσμευτεί για χάραξη νέας στρατηγικής στο θέμα της Επανένωσης.