Κάνουν βουτιά τα ρομπότ

Ο χρόνος μετρά αντίστροφα για τη νέα συστηματική έρευνα στον ευρύτερο χώρο του Ναυαγίου των Αντικυθήρων. Την Τρίτη (9/6) δύο υπερσύγχρονα ρομπότ από την Αμερική θα καταδυθούν σε βάθος 55 μέτρων (η αποστολή θα διαρκέσει έως τις 21/6) και θα «χτενίσουν» μια έκταση 300 επί 70 μέτρα, συλλέγοντας στοιχεία.

«Θα δούμε τη διασπορά του ναυαγίου και αν τελικά είναι ένα ή δύο, με επικρατέστερη την άποψη ότι μάλλον πρόκειται για ένα ναυάγιο. Θα γίνει ενδελεχής χαρτογράφηση της έκτασης από το μεγαλύτερο ρομπότ, ενώ στο μικρότερο θα τοποθετηθεί ανιχνευτής μετάλλων. Θα σαρώσει την έκταση προκειμένου να “χτυπήσει” μεταλλικούς στόχους», μας εξηγεί η Αγγελική Σίμωση, προϊσταμένη της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων και υπεύθυνη της έρευνας του Ναυαγίου των Αντικυθήρων.

Στην ολιγοήμερη αποστολή του Ιουνίου θα συμμετάσχουν επτά μέλη: οι τρεις Ελληνες, Θ. Θεοδούλου, Δ. Κουρκουμέλης και Α. Σωτηρίου, τρεις Αυστραλοί και ο Αμερικανός Μπρένταν Φόλεϊ. Τα στοιχεία που θα συλλέξουν τα ρομπότ θα χρησιμοποιηθούν από τους επιστήμονες – αρχαιολόγους στην έρευνα που αναμένεται να ξεκινήσει στα τέλη Αυγούστου-αρχές Σεπτεμβρίου.

Στόχος, να δοθούν τεκμηριωμένες απαντήσεις στα νέα ερωτήματα που προέκυψαν κατά την τελευταία δοκιμαστική έρευνα του περασμένου Σεπτεμβρίου (2014). Τότε αποσαφηνίστηκε μεν η εικόνα του ναυαγίου, ωστόσο δεν διευκρινίστηκε πλήρως ούτε το μέγεθός του ούτε η διασπορά του προς τα νότια. Τα νέα ερωτήματα αφορούν και τη θέση του, δηλαδή κατά πόσο αποτελεί συνέχεια του πρώτου ή είναι κατάλοιπα ενός δεύτερου ναυαγίου.

Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο ενέκρινε ομόφωνα το αίτημα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων για διεξαγωγή ενάλιας συστηματικής έρευνας στο πλαίσιο πενταετούς προγράμματος (2015-2019) που έχει επιπλέον ένα όνειρο: την ανέλκυση αρχαίων αντικειμένων, τμήμα από τον ξύλινο σκελετό του πλοίου και -γιατί όχι;- ίσως κάποιο κομμάτι από τον πρώτο υπολογιστή της ανθρωπότητας, τον περίφημο Μηχανισμό των Αντικυθήρων. Η ενάλια έρευνα έχει τη συνδρομή του Αμερικανικού Ωκεανογραφικού Ινστιτούτου Woods Hole (WHOI) με επικεφαλής τον αρχαιολόγο-τεχνολόγο δρα Μπρένταν Φόλεϊ.

Το πλοίο, που χάθηκε το 60-50 π.Χ., γνωστό ως το Ναυάγιο των Αντικυθήρων, έλκει το διεθνές ενδιαφέρον των επιστημόνων αλλά και του ευρέος κοινού. Στη σπουδαιότητά του, αλλά και στη σημαντική έκθεση που διοργανώθηκε στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο (δημιούργησε τεράστιες ουρές και συγκέντρωσε πολλές χιλιάδες Ελληνες και ξένους επισκέπτες) αναφέρθηκε η γενική γραμματέας του υπουργείου Πολιτισμού Μαρία Βλαζάκη, κατά την τελευταία συνεδρίαση του ΚΑΣ. «Η προηγούμενη έρευνα μας έδωσε ερωτήματα.

Τώρα περιμένουμε τις απαντήσεις τους. Οχι μόνον η αρχαιολογική κοινότητα και η Αρχαιολογική Υπηρεσία, αλλά και το ευρύ κοινό. Η συστηματική έρευνα στο Ναυάγιο των Αντικυθήρων θα γίνει με τον καλύτερο τρόπο».

Κατά την έρευνα του Αυγούστου θα χρησιμοποιηθεί και πάλι η εντυπωσιακή στολή Exosuit (κόστους 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων) που δίνει τη δυνατότητα στον δύτη να παραμείνει πολλές ώρες στον βυθό, ακόμη και σε βάθος 300 μέτρων.

Θα γίνουν δοκιμαστικές ανασκαφικές τομές προκειμένου να ελεγχθούν σημεία με πυκνή κεραμική και ενδελεχής οπτικός έλεγχος με δύτες ή μηχανήματα στην ευρύτερη περιοχή βόρεια και νότια των δύο θέσεων, για να διαπιστωθεί κατά πόσον ευσταθούν πληροφορίες για την ύπαρξη και τρίτου ναυαγίου βορειότερα.

Κατά τη διάρκεια της ερευνητικής περιόδου τoυ 2014 αποτυπώθηκε σε τρισδιάστατη ψηφιακή μορφή η θέση του ναυαγίου και ανελκύστηκαν, μεταξύ άλλων, και δύο τμήματα από διακόσμηση κλίνης, αλλά και χάλκινο δόρυ με συμπαγές στέλεχος και σαυρωτήρα.