Το βιβλίο του γνωστού Βρετανού δικηγόρου Τζέφρι Ρόμπερτσον για τα Γλυπτά του Παρθενώνα «Who Owns History? Elgin’s Loot and the Case for Returning Plundered Treasure» κάνει τον γύρο του κόσμου και εντείνεται η κριτική του ειδικού σε θέματα διεθνούς δικαίου και πολιτιστικής κληρονομιάς – μάλιστα έχει συντάξει μαζί με την Αμάλ Αλαμουντίν και τον καθηγητή Νόρμαν Πάλμερ έκθεση για την ελληνική κυβέρνηση για την επανένωση των κλεμμένων αρχαιοτήτων.
Ετσι, στην ιστοσελίδα franceculture.fr φιλοξενείται σχόλιο της Anaïs Kien για την εκπομπή «Le Journal de l’ Histoire» στον ραδιοφωνικό σταθμό France Culture, με τίτλο: «Ενα άρθρο για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα κατηγορεί το Βρετανικό Μουσείο».
Αναφέρει μεταξύ άλλων πως η ζωφόρος του Παρθενώνα, του 5ου αιώνα π.Χ., βρισκόταν στο μνημείο μέχρι τις αρχές του 19ου αιώνα, όταν ο Thomas Bruce, γνωστός ως λόρδος Ελγιν, την αποσυναρμολόγησε μεθοδικά και τη μετέφερε στο Λονδίνο όπου και βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο. Η Μελίνα Μερκούρη, τότε υπουργός Πολιτισμού, είχε κάνει μια μεγάλη εκστρατεία στα μέσα της δεκαετίας του ’80 για την επιστροφή της.
«Ενα άρθρο τουλάχιστον σφοδρό, υπογεγραμμένο από τον Τζέφρι που δημοσιεύθηκε στο “The Week-end Australian Magazine” με τον τίτλο “Ηρθε η ώρα να επιστρέψουμε τα λάφυρα”, αναβιώνει τη σύγκρουση για την ιδιοκτησία της ζωφόρου του Παρθενώνα», επισημαίνει η Kien. «Η έντονη παρέμβαση ενός δικηγόρου, που ειδικεύεται στα ανθρώπινα δικαιώματα και συμβουλεύεται η βασίλισσα, χωρίς αμφιβολία, θα προκαλούσε θόρυβο. Η κριτική είναι καυστική σχετικά με τα επιχειρήματα που αντιπαραβάλλουν τα δυτικά μουσεία στα αιτήματα για επιστροφή: η διάσωση σημαντικών έργων σε κίνδυνο ή η ικανότητά τους να προβάλλουν μια κληρονομιά όχι εθνική αλλά παγκόσμια. Μουσεία, τα οποία “φυλακίζουν την πολύτιμη κληρονομιά άλλων χωρών, που είναι κλεμμένη από τον λαό τους με επιθετικούς πολέμους”».
Ο Ρόμπερτσον στο νέο του βιβλίο υπερασπίζεται τη διερεύνηση της υπόθεσης «βάσει του δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα και όχι στο πλαίσιο των εθνικών δικαιοδοσιών και κάνει τις δικές του προτάσεις «σε μια έκθεση για την επιστροφή των Μαρμάρων του Παρθενώνα για την ελληνική κυβέρνηση, με τον ευσεβή πόθο ότι αυτή η υποθετική επιστροφή θα μπορούσε να ενθαρρύνει και άλλες».
Ο ίδιος καταλήγει σχετικά με τη σκοτεινή κληρονομιά των αποικιακών αυτοκρατοριών: «Δεν μπορούμε να ξαναγράψουμε την Ιστορία, αλλά δεν μπορούμε πλέον να επωφελούμαστε από αυτή χωρίς ντροπή».
