Η πρώτη υποβρύχια ερευνητική αποστολή έγινε στον θαλάσσιο χώρο της ακριτικής Κάσου και έφερε στο φως σπουδαία ευρήματα. Συνολικά εντοπίστηκαν πέντε ναυάγια, καθώς και μια πιθανή αρχαία λιμενική εγκατάσταση, μας πληροφορεί με ανακοίνωσή του το υπουργείο Πολιτισμού.
Ιδιαίτερα αξιόλογο εύρημα αποτελεί ένα ναυάγιο της ύστερης κλασικής περιόδου, το οποίο έφερε πέντε λίθινες πυραμιδοειδείς άγκυρες. Το φορτίο του πλοίου περιλαμβάνει, εκτός από αμφορείς τουλάχιστον τεσσάρων διαφορετικών τύπων, λεπτή κεραμική, καθώς και τμήματα αποθηκευτικών πίθων.
Με βάση την κεραμική που περισυλλέχθηκε και ανελκύστηκε, το ναυάγιο μπορεί να χρονολογηθεί στα τέλη του 4ου ή στις αρχές του 3ου αιώνα π.Χ. Το είδος του φορτίου και οι λίθινες άγκυρες που εντοπίστηκαν παρουσιάζουν ομοιότητες με το ναυάγιο της Αντιδραγονέρας Κυθήρων, που χρονολογείται στον ύστερο 4ο αιώνα π.Χ.
Σε ό,τι αφορά τα υπόλοιπα τέσσερα ναυάγια, πρόκειται για ένα ναυάγιο με φορτίο ροδιακών αμφορέων του 1ου αιώνα π.Χ., ένα ναυάγιο με αμφορείς και επιτραπέζια κεραμική της βυζαντινής περιόδου, χρονολογούμενο μεταξύ του 8ου και του 10ου αιώνα μ.Χ., ένα ξύλινο σκαρί πλοίου χρονολογούμενο στη μετεπαναστατική περίοδο και ένα ναυάγιο νεότερων χρόνων που μετέφερε οικοδομικό υλικό.
Επιπλέον, εντοπίστηκε μεγάλος αριθμός μεμονωμένων ευρημάτων, μεταξύ των οποίων σιδερένια κανόνια, βυζαντινές και νεότερες άγκυρες, καθώς και απορρίψεις κεραμικής, που μαρτυρούν τη συνεχή και αδιάλειπτη χρήση του θαλάσσιου χώρου από την αρχαιότητα ώς και τους νεότερους χρόνους.
Η απομακρυσμένη Κάσος αποτέλεσε για πρώτη φορά πεδίο συστηματικής ενάλιας αρχαιολογικής έρευνας στο πλαίσιο ενός τριετούς ερευνητικού προγράμματος (2019-2021), το οποίο έχει ως βασικό στόχο τον εντοπισμό, την τεκμηρίωση και τη μελέτη των ενάλιων αρχαιοτήτων μιας περιοχής που αποτέλεσε σταυροδρόμι πολιτισμών, αλλά και σημαντικό κέντρο ναυσιπλοΐας.
Φέτος έγιναν συνολικά 67 ομαδικές καταδύσεις, με περισσότερες από 100 ώρες ατομικού χρόνου βυθού, ενώ καλύφθηκε περίπου το 1/3 της συνολικής έκτασης της προγραμματισμένης για έρευνα περιοχής.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Εφορεία Ενάλιων Αρχαιοτήτων του ΥΠΠΟΑ σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών από τις 24 Σεπτεμβρίου έως τις 10 Οκτωβρίου 2019, υπό τη διεύθυνση των αρχαιολόγων δρος Γεωργίου Κουτσουφλάκη και Ξανθής Αργύρη.
Η αποστολή υλοποιήθηκε με χρηματοδότηση από την Κασιακή Αδελφότητα Νέας Υόρκης, τον κ. Carlton Hoye και υποστηρίχθηκε υλικοτεχνικά από τον Δήμο Κάσου, τις επιχειρήσεις Apnea, Aquatec, Asso.subsea, BlueStarFerries, Eurobrokers και Map4u.
