Η «δασκάλα» της επιστημονικής φαντασίας

«Ενας συγγραφέας είναι ένα πρόσωπο που νοιάζεται για το νόημα των λέξεων, τι λένε, πώς το λένε. Οι συγγραφείς γνωρίζουν ότι οι λέξεις είναι ο δρόμος τους προς την αλήθεια και την ελευθερία και έτσι τις χρησιμοποιούν με προσοχή, με σκέψη, με φόβο, με απόλαυση. Χρησιμοποιώντας καλά τις λέξεις γίνονται οι ψυχές μας πιο δυνατές, πιο φωτεινές, πιο βαθιές».

Ετσι όριζε τον εαυτό της η Ούρσουλα Κ. Λε Γκεν, η κορυφαία Αμερικανίδα συγγραφέας επιστημονικής φαντασίας, η οποία πέθανε τη Δευτέρα στο σπίτι της στο Πόρτλαντ, σε ηλικία 88 ετών. Με σπουδές Ανθρωπολογίας, ποιήτρια, δοκιμιογράφος, βαθιά καλλιεργημένη, ριζοσπαστική, πολυβραβευμένη και επιδραστική, αγαπήθηκε από εκατομμύρια αναγνώστες σε όλο τον κόσμο.

Η ανήσυχη πένα της εξερεύνησε την ανθρώπινη φύση, τοποθέτησε τον άνθρωπο σε διαφορετικές καταστάσεις και σε διάφορα σύμπαντα. Πολλοί την χαρακτηρίζουν «γιαγιά του Χάρι Πότερ», καθώς με τη σειρά μυθιστορημάτων της το «Επος της Γεωθάλασσας», από τα τέλη της δεκαετίας του ’60 δημιούργησε έναν μαθητευόμενο μάγο που μάχεται εναντίον των δυνάμεων του κακού.

Ωστόσο, σε όλη της τη ζωή η Λε Γκεν έδινε μάχη για να πάψει να θεωρείται η λογοτεχνία επιστημονικής φαντασίας «κατώτερη». Οπως έλεγε στην Guardian: «Ο ρεαλισμός είναι ένα είδος – ένα πολύ πλούσιο είδος- που μας έδωσε και συνεχίζει να μας δίνει πολλά σπουδαία μυθιστορήματα.

Αλλά έχοντας αυτόν ως βασικό κριτήριο ποιότητας, περιορίζουμε τη λογοτεχνία, παραβλέπουμε πολλά σοβαρά γραπτά χωρίς να τα εκτιμάμε». Η ίδια μιλούσε επίσης για τα προβλήματα που αντιμετώπισε και ως γυναίκα συγγραφέας. «Για μια γυναίκα, κάθε λογοτεχνικό βραβείο, οι τιμητικές διακρίσεις, είναι μια δύσκολη ανάβαση. Ακόμα πιο δύσκολη, αν επιμείνει στη συγγραφή επιστημονικής φαντασίας», είχε πει πέρυσι στο LA Review of Books.

Μόλις ανακοινώθηκε ο θάνατος της Ούρσουλα Λε Γκεν, ο Στίβεν Κινγκ έσπευσε να την αποχαιρετήσει χαρακτηρίζοντάς την «συγγραφέα -είδωλο» του είδους και «εμβληματική μορφή της λογοτεχνίας», ενώ η Μάργκαρετ Ατγουντ την τοποθετεί στους λογοτεχνικούς γίγαντες του 20ού αιώνα, επισημαίνοντας πως «η λογική, ενοχλητική, γεμάτη χιούμορ, σοφία και πάντα ευφυής φωνή της είναι πολύ απαραίτητη σήμερα».

Στα ελληνικά έχουν κυκλοφορήσει τα έργα της: «Τα άγρια κορίτσια και άλλα» (Στάσει Εκπίπτοντες), «Η πόλη των ψευδαισθήσεων» (Parsec), «Λαβίνια» (Τόπος), «Συγχώρεση και προδοσίες» (Παρά Πέντε), «Το αριστερό χέρι του σκότους» (Locus 7), «Ο μάγος του αρχιπελάγους» (Τρίτων) κ.ά.