Επος για τους πρόσφυγες από τον Αϊ Γουεϊγουέι

Ο Αϊ Γουεϊγουέι, ο πιο διάσημος Κινέζος καλλιτέχνης, αντικαθεστωτικός, βέβαια, που ύστερα από πολλές ταλαιπωρίες (και διώξεις) ζει και δουλεύει στο Βερολίνο, αλλά με τις εκθέσεις και τις εγκαταστάσεις του του είναι συνεχώς παρών στις μεγαλύτερες πόλεις του κόσμου, ήδη άρχισε να κυριαρχεί και ως κινηματογραφιστής.

Αν και είχε ήδη πίσω του στην Κίνα μια μικρή παραγωγή από εμπρηστικά φιλμάκια, ποτέ άλλοτε δεν είχε γυρίσει μια τόσο επικών διαστάσεων, φιλόδοξη και πανάκριβη υπερπαραγωγή (είχε και την Amazon στο πλευρό του) σαν το ντοκιμαντέρ «Ηuman Flow» με θέμα το προσφυγικό κύμα ανά τον κόσμο. Αφού έκανε την πρεμιέρα του τον Σεπτέμβριο στο Φεστιβάλ Βενετίας, άρχισε να βγαίνει στις αίθουσες, πρώτα στις ΗΠΑ, τώρα στην Αγγλία και εν καιρώ και σε μας, αφού έχει αγοραστεί.

Εχει άλλωστε γυριστεί και στην Ελλάδα (Λέσβο και Ειδομένη), που είναι όμως μόνο μία από τις 23 χώρες στις οποίες ταξίδευε επί έναν ολόκληρο χρόνο (2016) ο Γουεϊγουέι με το πολυμελές συνεργείο και τα… drones του – πάνω από 200 άνθρωποι συν οι χειριστές των drones, που έβλεπαν την τραγική κατάσταση σε καταυλισμούς και συνοριακούς φράxτες από ψηλά. Παρακολούθησε το προσφυγικό σε Αφγανιστάν, Μπανγκλαντές, Πακιστάν, Γαλλία, Γερμανία, Ιράκ, Ισραήλ, Ιορδανία, Ιταλία, Κένυα, Μεξικό, ΗΠΑ και Τουρκία.

Πολλές φορές (αλλά με διακριτικότητα, τονίζουν οι εξαιρετικές κριτικές) βρίσκεται και ο ίδιος στο πλάνο. «Βλέπω αυτήν την κρίση σαν δική μου υπόθεση, βλέπω αυτούς τους ανθρώπους σαν να είναι η οικογένειά μου», έχει πει. «Τους καταλαβαίνω. Οπως κι εγώ, φοβούνται κι αυτοί το κρύο και δεν τους αρέσει να στέκονται στη βροχή ή να πεινάνε. Οπως κι εγώ χρειάζονται κι αυτοί ένα αίσθημα ασφάλειας».

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Αϊ Γουεϊγουέι εμπλέκει το προσφυγικό στην τέχνη του – και λοιδορήθηκε γι’ αυτό. Αμφιβάλλει, όμως, κανείς ότι το ντοκιμαντέρ «Human Flow» είναι άκρως απαραίτητο σε μέρες που αρχίζουμε να συνηθίζουμε το δράμα των προσφύγων ακόμα και στα δικά μας, φιλόξενα υποτίθεται, μέρη;