Ο Παρθενώνας, το Δίστομο και τα μέτρα ασφαλείας

Ενα αντίγραφο του Παρθενώνα, σε φυσικό μέγεθος, με μεταλλικό σκελετό και βιβλία πάνω στους κίονές του -απαγορευμένα βιβλία από όλο τον κόσμο- είναι η εμβληματική εγκατάσταση της Μάρτα Μινουχίν από την Αργεντινή που κυριαρχεί στην κεντρική πλατεία του Κάσελ, τη Friedrichspaltz. Ακριβώς απέναντι από το φημισμένο Μουσείο Fridericianum, το οποίο φιλοξενεί την κεντρική έκθεση της documenta 14: συνολικά 180 έργα 82 καλλιτεχνών από τις συλλογές του Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης.

«Ο Παρθενώνας των βιβλίων», ένα εν εξελίξει έργο, βασίζεται στη συμμετοχή του κοινού, καθώς χιλιάδες βιβλία έχουν προσφερθεί και ακόμα προσφέρονται γι’ αυτήν τη συμβολική εγκατάσταση, η οποία σύμφωνα με τον καλλιτεχνικό διευθυντή της documenta 14, τον Πολωνό Ανταμ Σίμτσικ, αποτελεί «παράδειγμα ενάντια στη βία, τις διακρίσεις και τη μισαλλοδοξία».

Αυτό το έργο έδωσε αφορμή στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλο, να μιλήσει για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην ελληνική υπηρεσία της Deutsche Welle, το περασμένο Σάββατο, ημέρα των επίσημων εγκαινίων της κορυφαίας διεθνούς εικαστικής διοργάνωσης στο Κάσελ.

«Μας θυμίζει ο Παρθενώνας αυτό που είχε πει ο Αντρέ Μαλρό ήδη από το 1959. Οτι ο δυτικός πολιτισμός έχει την αφετηρία του. Είναι ο Παρθενώνας και θα παραμείνει για πάντα. Και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ζητάμε να επιστραφούν τα Γλυπτά του Παρθενώνα.

Δεν ζητάμε τίποτα. Ζητάμε μόνο αυτά τα Γλυπτά γιατί ανήκουν σε ένα μνημείο που ανήκει στην ανθρωπότητα και συμβολίζει από μόνο του και με μοναδικότητα την αρχή αλλά και την πορεία του δυτικού πολιτισμού», είπε ο κ. Παυλόπουλος υπενθυμίζοντας την πάγια θέση της ελληνικής πολιτείας στο θέμα της διεκδίκησης των Γλυπτών.

Δεκάδες επίσημοι και χιλιάδες επισκέπτες όχι μόνο από τη Γερμανία και την Ελλάδα αλλά και από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, καθώς και τις ΗΠΑ, τη Λατινική Αμερική, την Ασία, την Αφρική συγκεντρώθηκαν για τα επίσημα εγκαίνια στο Κάσελ, που πραγματοποιήθηκαν υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας. Ηταν μια μέρα για την τέχνη, αλλά και για τη μνήμη και την Ιστορία.

Γιατί μια ιστορικά συμβολική κίνηση σημάδεψε την ημέρα των εγκαινίων. Γερμανοί πολίτες του Κάσελ υποδέχτηκαν τους Προέδρους Ελλάδας και Γερμανίας, Προκόπη Παυλόπουλο και Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ, κρατώντας πλακάτ στα οποία ήταν γραμμένο στα ελληνικά «Ποτέ ξανά Δίστομο» και αναφερόταν ο αριθμός των 218 εκτελεσθέντων από τα γερμανικά στρατεύματα, τιμώντας με τον τρόπο αυτό τη μνήμη των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου.

Οι δύο πρόεδροι υπέγραψαν στα πλακάτ των συγκεντρωθέντων, ενώ ο κ. Παυλόπουλος επισήμανε στο ΑΠΕ ότι θα θυμόμαστε πάντα τα θύματα της σφαγής του Διστόμου, όχι για να ξύνουμε πληγές του παρελθόντος, αλλά για να διδασκόμαστε όλοι ότι οι κίνδυνοι για τη Δημοκρατία δεν έχουν περάσει, επειδή παραμένουν υπολείμματα εκείνου του εφιαλτικού παρελθόντος.

Για πρώτη φορά στην 60χρονη ιστορία της η documenta διεξάγεται παράλληλα στη γερμανική πόλη, που είναι η γενέτειρά της, και στην Αθήνα, όπου έχει ήδη συγκεντρώσει 250.000 επισκέπτες.

Στην Αθήνα ξεκίνησε στις 7 Απριλίου και θα κρατήσει έως τις 16 Ιουλίου και έως τις 17 Σεπτεμβρίου στο Κάσελ, όπου απλώνεται σε περισσότερους από 30 διαφορετικούς χώρους, δημόσια ιδρύματα, πλατείες, κινηματογράφους και πανεπιστήμια.

«Η documenta 14 θα περάσει στην Ιστορία όχι μόνο ως μία πολύ επιτυχημένη διοργάνωση αλλά ως μία διοργάνωση που ένωσε δύο πόλεις, δύο λαούς αλλά και η οποία έδωσε νέα ώθηση στην έννοια της δημιουργίας», δήλωσε ο δήμαρχος Γιώργος Καμίνης, ο οποίος παρευρέθη στα επίσημα εγκαίνια.

«Παρά τον τίτλο της έκθεσης “Μαθαίνοντας από την Αθήνα”, σας διαβεβαιώνω ότι και η Αθήνα έμαθε πάρα πολλά από την documenta και τους ανθρώπους της και κυρίως από τον καλλιτεχνικό διευθυντή της Aνταμ Σίμτσικ.

»Μπορεί η documenta 14 να ολοκληρώνεται στην Αθήνα στις 16 Ιουλίου, ωστόσο είμαι σίγουρος ότι θα ανοίξει τον δρόμο για μια ευρύτερη συνεργασία ανάμεσα στις δύο πόλεις και θα αφήσει τα ίχνη της στην πόλη και τους κατοίκους της για πολλά χρόνια ακόμη».