Είναι τυχαίο ότι η μεγάλη έκθεση της καινούργιας χρονιάς στο Βρετανικό Μουσείο εξερευνά το ανθρώπινο σώμα στην αρχαία ελληνική τέχνη; Μπορεί οι Βρετανοί να μην έχουν απαντήσει μέχρι τώρα στη διαμεσολάβηση της UNESCO για το θέμα των κλεμμένων γλυπτών του Παρθενώνα, άρχισαν ωστόσο να εντατικοποιούν τις κινήσεις τους γύρω από αυτά, θέλοντας να δείξουν, προφανώς, ότι τους ανήκουν.
Μετά τις προκλητικές δηλώσεις του διευθυντή Νιλ ΜακΓκρέγκορ, τον δανεισμό του αγάλματος του θεού Ιλισσού στο Ερμιτάζ (επιστρέφει στο Λονδίνο στις 18/1), σειρά έχει η μεγάλη έκθεση-αφιέρωμα. Βασικό κορμό της θα αποτελέσουν έξι έργα από τα Γλυπτά του Παρθενώνα, μαζί με τον Ιλισσό, τα οποία θα μετακινηθούν για πρώτη φορά από το σημείο της μόνιμης έκθεσής τους στη νέα πτέρυγα του Μουσείου. Θα συνεπικουρηθούν από 150 έργα τέχνης από άλλα μουσεία της Ευρώπης. Ανάμεσά τους το περίφημο Belvedere Torso (Κορμός του Μπελβεντέρε) από το Βατικανό, που βρέθηκε στη Ρώμη στη διάρκεια της Αναγέννησης και ενέπνευσε τον Αδάμ του Μιχαήλ Αγγελου. Μαζί του θα εκτεθεί ένα σκίτσο του αναγεννησιακού καλλιτέχνη για το περίφημο γλυπτό τής Καπέλα Σιξτίνα, αλλά και το χάλκινο άγαλμα αθλητή, που ανασύρθηκε το 1999 από τη θάλασσα της Κροατίας, το μικροσκοπικό γεωμετρικό χάλκινο ειδώλιο του Αίαντα, κ.ά.
«Ζήστε τη λάμψη και την ποικιλομορφία της αρχαίας ελληνικής τέχνης στη μεγάλη έκθεση-αφιέρωμα στο ανθρώπινο σώμα». Με αυτά τα λόγια και πολλά εξαιρετικά σχόλια για την αρχαία ελληνική τέχνη το Βρετανικό Μουσείο διαφημίζει την έκθεση «Defining Beauty: The Body in Ancient Greek Art» («Ο ορισμός της ομορφιάς: το σώμα στην αρχαία ελληνική τέχνη»), που διοργανώνεται 26 Mαρτίου-5 Ιουλίου.
Τον περασμένο Νοέμβριο τα στελέχη του Βρετανικού Μουσείου ζήτησαν με επιστολή τους από το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, και συγκεκριμένα από τον διευθυντή του, καθηγητή Νικόλαο Σταμπολίδη, να τους δανείσειν μαρμάρινο ειδώλιο γυναικείας μορφής της Πρωτοκυκλαδικής ΙΙ περιόδου. Δεν έστειλαν, βέβαια, το αίτημά τους στο υπουργείο Πολιτισμού και στις αρμόδιες διευθύνσεις, όπως συμβαίνει πάντα όταν ένα μουσείο ζητάει δάνειο. Είναι γνωστό, ωστόσο, ότι η πάγια θέση του ΥΠΠΟ είναι να μη δανείζει αρχαιότητες σε εκθέσεις του εξωτερικού, αν πρόκειται να συνεκτεθούν με έργα που διεκδικεί η ελληνική πολιτεία ή είναι προϊόντα παράνομης διακίνησης.
«Δεν τους έχω απαντήσει, παρ’ ότι έχουμε εξαιρετικές σχέσεις με το Βρετανικό Μουσείο», μας λέει ο κ. Σταμπολίδης. «Αλλά πώς θα μπορούσα να απαντήσω σε ένα αίτημα που ήρθε απευθείας στον διευθυντή του Μουσείου, χωρίς να σταλεί ή να κοινοποιηθεί προς τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού; Είναι θέμα διαδικασίας, που πρέπει να ακολουθηθεί, και τη γνωρίζουν όλοι οι άνθρωποι των μουσείων του εξωτερικού. Το υπουργείο Πολιτισμού έχει μετριοπαθή και σωστή στάση απέναντι στο θέμα κι ένα συγκεκριμένο σκεπτικό για τα έργα που επιτρέπει να δανείσουμε στο εξωτερικό. Τα αιτήματα φυσικά εξετάζονται από το ΚΑΣ, που έχει τον τελικό λόγο».
Ο κ. Σταμπολίδης έχει δανειστεί έργα τέχνης από το Βρετανικό Μουσείο για τις εκθέσεις «Ιασις» και «Επέκεινα». «Κι εμείς θα τους δανείζαμε, αν στην έκθεση δεν συμμετείχαν τα γλυπτά του Παρθενώνα. Εχουμε ανοιχτούς ορίζοντες, όμως δεν μπορείς να καταστρατηγήσεις την πολιτική της χώρας σου. Πέρα από την προσωπική φιλοσοφία μου, θεωρώ ότι αν ενδιέφερε τις χώρες της Ε.Ε. να δημιουργήσουν κάτι κοινό, σαν οικογένεια, που να μας συνδέει ιστορικά και πολιτιστικά, πέρα από οικονομικά, θα έπρεπε όλοι μαζί να φτιάξουν το σπίτι του παππούς τους, τον Παρθενώνα».
Στην επιστολή τους οι Βρετανοί δεν κρύβουν τις προθέσεις τους, γράφοντας χαρακτηριστικά για το γυναικείο ειδώλιο που ζητούν: «Θα ήταν θαυμάσιο να εκτεθεί με τα γλυπτά του Παρθενώνα». Χθες, ο Νιλ ΜακΓκρέγκορ έδωσε συνέντευξη Τύπου, ενώ άρχισε και η προπώληση των εισιτηρίων. Αναφερόμενος στην έκθεση τόνισε ότι «θα είναι μια γιορτή της ομορφιάς και των ιδανικών της αρχαίας ελληνικής τέχνης. Μερικά από τα πιο όμορφα έργα του κόσμου θα συγκεντρωθούν για πρώτη φορά σε μια αφήγηση εξερευνώντας τα υψηλότερα επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων καλλιτεχνών και φιλοσόφων, εξερευνώντας τι σημαίνει να είσαι άνθρωπος…»
