Στο φως έρχεται τμήμα του αρχαίου λιμανιού της Σαλαμίνας απ’ όπου έπλευσε μέρος του ελληνικού στόλου για τη νικητήρια ναυμαχία του 480 π.Χ. Η υποβρύχια αναγνωριστική ανασκαφή που πραγματοποιήθηκε στην περιοχή Αμπελακίου – Κυνόσουρας τους περασμένους μήνες (Νοέμβριος – Δεκέμβριος 2016), αποκλειστικά από ελληνική 20μελή ομάδα επιστημόνων, είχε ως κύριο πεδίο το εσωτερικό τμήμα του Ορμου του Αμπελακίου.
Με βάση την έρευνα επιβεβαιώθηκε ότι και στις τρεις πλευρές του Ορμου (βόρεια, δυτική και νότια) διατηρούνται καταβυθισμένες αρχαιότητες. Στα αρχαία κατάλοιπα περιλαμβάνονται: λιμενικές δομές, οχυρωματικές κατασκευές και διάφορες κτιριακές εγκαταστάσεις. Μετά από αεροφωτογράφηση και ειδική επεξεργασία προέκυψε ο πρώτος ενάλιος αρχαιολογικός χάρτης που θα αποτελέσει τη βάση για τη συνέχιση της έρευνας τα επόμενα χρόνια.
Σύμφωνα με τους αρχαιολόγους, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει θαλάσσια έκταση η οποία φαίνεται να αποτελεί προστατευμένη περιοχή. «Ορίζεται, στα νότια, από μακρό τοίχο (βραχίονα) εντυπωσιακού μήκους (160 μ. περίπου), στο πέρας του οποίου υπάρχει κυκλικός αμυντικός πύργος διαμέτρου 7 μ., και στα ανατολικά, από νεώτερο μώλο (μήκους 48 μ.), κατασκευασμένο με αρχαίο οικοδομικό υλικό, ενδεχομένως επάνω σε αρχαίο υπόβαθρο.
Στα δυτικά του νεώτερου μώλου αποκαλύφθηκε, με επιφανειακό καθαρισμό, σειρά μεγάλων καλά λαξευμένων δόμων. Σε κάποια απόσταση δυτικότερα, τεκμηριώθηκε η ύπαρξη μεγάλης επιμήκους κατασκευής, διαστάσεων 21 x 9,20 μ. περίπου», γράφει η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού.
Επίσης βρέθηκαν θραύσματα εμπορικών αμφορέων και άλλων αγγείων διαφορετικών περιόδων, ένα χάλκινο κορινθιακό νόμισμα του 4ου αι. π.Χ. κ.ά. Το μεγαλύτερο μέρος της κεραμικής χρονολογείται στην Κλασική και στην Ελληνιστική Εποχή και συνδέεται με τη λειτουργία των κύριων εγκαταστάσεων του λιμανιού της Σαλαμίνας κατά τις ακμαιότερες φάσεις της αθηναϊκής ιστορίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόκειται για την πρώτη συστηματική υποβρύχια έρευνα που πραγματοποιείται αποκλειστικά από ελληνικούς φορείς, σε συνεργασία της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων υπό τη διεύθυνση της προϊσταμένης, δρος Αγγελικής Σίμωσι, και του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών υπό τη διεύθυνση του πανεπιστημιακού καθηγητή και προέδρου του, Γιάννου Λώλου, με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών, υπό τον καθηγητή Γιώργο Παπαθεοδώρου. Ωστόσο, οικονομικά υποστηρίχτηκε κυρίως από το Βρετανικό Ιδρυμα Honor Frost.
