Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Χαρτογραφήθηκε το αρχαίο λιμάνι της Σαλαμίνας

Κυκλικός πύργος (διαμ. 7 μ.), από την οχύρωση του Κλασικού λιμένος, στον Όρμο του Αμπελακίου (Αεροφωτογραφία Β. Μεντόγιαννης)

Υπουργείο Πολιτισμού

Χαρτογραφήθηκε το αρχαίο λιμάνι της Σαλαμίνας

  • A-
  • A+

Το εμπορικό και ίσως πολεμικό λιμάνι του αρχαίου Δήμου της Σαλαμίνας κατόρθωσαν να χαρτογραφήσουν Έλληνες αρχαιολόγοι, σύμφωνα με τους οποίους είναι αυτό όπου συγκεντρώθηκαν τμήματα του ελληνικού στόλου πριν από την ιστορική ναυμαχία του 480 π.Χ. και τη νίκη επί των Περσών.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού η έρευνα πραγματοποιήθηκε στην περιοχή Αμπελακίου-Κυνόσουρας, από 20μελή επιστημονική ομάδα της Εφορείας Εναλίων Αρχαιοτήτων, του Ινστιτούτου Εναλίων Αρχαιολογικών Ερευνών, με τη συμμετοχή του Εργαστηρίου Θαλάσσιας Γεωλογίας και Φυσικής Ωκεανογραφίας του Πανεπιστημίου Πατρών, με κύρια οικονομική υποστήριξη από το Βρετανικό Ίδρυμα Honor Frost.

Υπουργείο Πολιτισμού

Κύριο πεδίο της έρευνας του 2016 αποτέλεσε το εσώτερο (δυτικό) τμήμα του Όρμου του Αμπελακίου, όπου πιθανότατα βρισκόταν ο εμπορικός και πολεμικός λιμένας της Κλασικής και Ελληνιστικής πόλης-δήμου της Σαλαμίνος, τον σημαντικότερο και πλησιέστερο του Αθηναϊκού κράτους, μετά από τους τρεις λιμένες του Πειραιώς (Κάνθαρο, Ζέα, Μουνιχία).

Εκτιμάται ότι εκεί συγκεντρώθηκε τμήμα του ενωμένου ελληνικού στόλου την παραμονή της μεγάλης ναυμαχίας και ο χώρος γειτνιάζει με τα σημαντικότερα μνημεία της Νίκης: το «πολυάνδρειον» (τύμβος) των Σαλαμινομάχων και το «Τρόπαιον», επί της Κυνόσουρας.

Από την έρευνα επιβεβαιώθηκε ότι και στις τρεις πλευρές του Όρμου του Αμπελακίου (βόρεια, δυτική και νότια) διατηρούνται καταβυθισμένες αρχαιότητες, οι οποίες σταδιακά βυθίζονται και αναδύονται, ανάλογα με τη μεταβολή της στάθμης της θάλασσας, η πτώση της οποίας, ιδιαίτερα τον μήνα Φεβρουάριο, φθάνει το μισό μέτρο.

Οι αρχαιολόγοι αναγνώρισαν τόσο στον αιγιαλό όσο και στα ρηχά νερά λιμενικές δομές, οχυρωματικές κατασκευές και διάφορες κτιριακές εγκαταστάσεις.

Υπουργείο Πολιτισμού

Χάρη στην αεροφωτογράφηση, τη φωτογραμμετρική επεξεργασία και την τοπογραφική και αρχιτεκτονική τεκμηρίωση όλων των ορατών στοιχείων, προέκυψε ο πρώτος ενάλιος αρχαιολογικός χάρτης της περιοχής, στον οποίο θα βασιστούν οι έρευνες που γίνουν τα επόμενα έτη.

Χάρη στη γεωφυσική και γεωαρχαιολογική έρευνα, από την ομάδα του Πανεπιστημίου Πατρών, εντοπίστηκαν δεδομένα που αναμένεται να συμβάλουν σημαντικά στην ανασύνθεση της παράκτιας παλαιογεωγραφίας της περιοχής.

Στη θαλάσσια και εν μέρει βαλτώδη έκταση στην βορειοδυτική πλευρά του Όρμου βρέθηκαν μακρύς τοίχος (βραχίονας) εντυπωσιακού μήκους (160 μ. περίπου), στο πέρας του οποίου υπάρχει κυκλικός αμυντικός πύργος διαμέτρου 7 μ. (τύπος γνωστός από άλλους οχυρωμένους λιμένες), και στα ανατολικά, νεώτερος μόλος (μήκους 48 μ.), κατασκευασμένος με αρχαίο οικοδομικό υλικό, ενδεχομένως επάνω σε αρχαίο υπόβαθρο.

Στα δυτικά του νεώτερου μώλου αποκαλύφθηκε, με επιφανειακό καθαρισμό, σειρά μεγάλων καλά λαξευμένων δόμων, στον άξονα Β.-Ν. και σε μήκος 12 μ. περίπου, που φαίνεται να ανήκει σε στιβαρή και επιμελημένη κτηριακή ή άλλη δομή, πιθανώς δημοσίου χαρακτήρα.

Υπουργείο Πολιτισμού

Δυτικότερα τεκμηριώθηκε η ύπαρξη μεγάλης επιμήκους κατασκευής, διαστάσεων 21 x 9,20 μ. περίπου.

Στη νότια πλευρά του Όρμου εντοπίστηκαν, από τα δυτικά προς τα ανατολικά, λιθορριπές (κυματοθραύστες), μόλος μήκους 40μ. και μακρός τοίχος (μήκους 30 μ. περίπου) παράλληλος προς την ακτή, με συναπτόμενη τετράγωνη, ίσως πυργοειδή κατασκευή, διαστάσεων 6 x 6 μ.

Επίσης, πραγματοποιήθηκε περισυλλογή επιφανειακών χαρακτηριστικών ευρημάτων στη βόρεια και στη δυτική πλευρά του Όρμου, που απέδωσε πλήθος θραυσμάτων εμπορικών (οξυπύθμενων) αμφορέων και άλλων αγγείων διαφόρων περιόδων, 1 χάλκινο νόμισμα Κορίνθου του 4ου αι. π.Χ. και μικροαντικείμενα.

Εξ αυτών, το μεγαλύτερο ποσοστό της επιφανειακής κεραμικής χρονολογείται στην Κλασική και στην Ελληνιστική Εποχή και οπωσδήποτε συνδέεται με τη λειτουργία των κύριων εγκαταστάσεων του λιμένος της Σαλαμίνος κατά τις ακμαιότερες φάσεις της ιστορίας της αρχαίας Αθήνας.

 

ART - ΝΕΑ
Η αρχαιολογική έρευνα στην ψηφιακή εποχή
Η αρχαιολογία συμπορεύεται με την ψηφιακή τεχνολογία. Αυτές τις ημέρες διοργανώνεται το διεθνές εκπαιδευτικό εργαστήριο αρχαιολογικής έρευνας πεδίου «Αρχαιολογικές πρακτικές και παραγωγή της αρχαιολογικής...
Η αρχαιολογική έρευνα στην ψηφιακή εποχή
ART - ΝΕΑ
Να εφαρμοστούν τα επείγοντα μέτρα, αλλιώς απεργούμε
Σε 24ωρη προειδοποιητική απεργία προτίθεται να προχωρήσει ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων στην περίπτωση που δεν έχει εκδοθεί μέχρι σήμερα η υπουργική απόφαση για τα επείγοντα μέτρα που ανακοινώθηκαν από την...
Να εφαρμοστούν τα επείγοντα μέτρα, αλλιώς απεργούμε
ART - ΝΕΑ
Το υπουργείο Πολιτισμού αδιαφορεί για τον κορονοϊό
Ούτε σύσκεψη έχει συγκληθεί, ούτε έκτακτα μέτρα έχουν τεθεί σε εφαρμογή, μέχρι στιγμής, για τα μουσεία μας, τα οποία δέχονται επισκέπτες από όλο τον κόσμο.
Το υπουργείο Πολιτισμού αδιαφορεί για τον κορονοϊό
ART - ΝΕΑ
Ελευθέρας για ΑμεΑ στα μουσεία, αλλά χωρίς συνοδό
Μόνο όσοι έχουν αναπηρία άνω του 80% δικαιούνται και την ελεύθερη είσοδο του συνοδού τους σε μνημεία, αρχαιολογικούς χώρους και μουσεία, σύμφωνα με την τροποποιημένη ΚΥΑ. Ωστόσο ΑμεΑ, σύλλογοι και γονείς...
Ελευθέρας για ΑμεΑ στα μουσεία, αλλά χωρίς συνοδό
ART - ΝΕΑ
Το ΥΠΠΟΑ διαψεύδει την αποπομπή Σκιαδαρέση λόγω διαφωνίας για τα αρχαία στο μετρό
«Ανακρίβειες» χαρακτηρίζει το υπουργείο Πολιτισμού τις κατηγορίες για εκδικητική απομάκρυνση του Γιώργου Σκιαδαρέση από τη θέση του αναπληρωτή προϊστάμενου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης, επειδή...
Το ΥΠΠΟΑ διαψεύδει την αποπομπή Σκιαδαρέση λόγω διαφωνίας για τα αρχαία στο μετρό
ART - ΝΕΑ
Μοναδικά νέα ευρήματα ανακαλύφθηκαν στο Ακρωτήρι Θήρας
Σημαντικότατα νέα στοιχεία αποκαλύφθηκαν κατά την διάρκεια των συνεχιζόμενων ανασκαφικών εργασιών στο Ακρωτήρι Θήρας ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού.
Μοναδικά νέα ευρήματα ανακαλύφθηκαν στο Ακρωτήρι Θήρας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας