Κορυφαίο μουσείο της Αθήνας αυτό της Ακρόπολης (γιορτάζει μάλιστα στις 20 Ιουνίου τα 16α γενέθλιά του!) υποδέχεται καθημερινά εκατοντάδες επισκέπτες, που κοιτούν περιδιαβαίνοντας τα εντυπωσιακά αρχαιοελληνικά αγάλματα. Ομως τα αγάλματα τι κοιτούν; Αυτή την ερώτηση έθεσε στον εαυτό της και απάντησε η ψυχαναλύτρια Μαρία Λουτζακλή με τον φωτογραφικό φακό της, καθώς επισκεπτόταν το μουσείο τακτικά επί ενάμιση χρόνο σε διαφορετικές εποχές και ώρες της ημέρας, ταυτίζοντας το βλέμμα της με το βλέμμα των αγαλμάτων, αποτυπώνοντας τις σιωπηλές συνομιλίες τους με τον εκθεσιακό χώρο, τους επισκέπτες, τον αστικό ιστό, ασφαλώς και με το ανυπέρβλητο μνημείο της Ακρόπολης. Τα αποτελέσματα αυτού του φωτογραφικού πρότζεκτ παρουσιάζονται από χθες και μέχρι τις 29 Ιουνίου στο Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» του Δήμου Αθηναίων στην έκθεση με τίτλο «Τι βλέπουν τα αγάλματα: Η αθέατη ζωή του Μουσείου Ακρόπολης και των ενοίκων του», που επιμελείται ο ιστορικός Τέχνης Χριστόφορος Μαρίνος.
Οπως σημειώνει ο ίδιος: «Ο φωτογραφικός φακός της Λουτζακλή προσπερνά εσκεμμένα τα σώματα των αγαλμάτων, εστιάζοντας κυρίως στο εξωτερικό περιβάλλον, το αθηναϊκό τοπίο. Ενα διαμελισμένο άγαλμα, για παράδειγμα, φωτογραφίζεται με φόντο ηλιακούς θερμοσίφωνες και κεραίες τηλεόρασης, αυτό το ιδιότυπο “αστικό δάσος” που σχηματίζεται στις ταράτσες των πολυκατοικιών. Επιπλέον, τα μορφολογικά και τοπογραφικά στοιχεία που πλαισιώνουν τα αγάλματα αλλού είναι ξεκάθαρα κι αλλού υπονοούνται: σκιώδη περιγράμματα επισκεπτών με φόντο τον ιερό βράχο, περίπτερα, γειτονικοί δρόμοι, τέντες εστιατορίων και καφετεριών στη συνοικία Μακρυγιάννη, το Ηρώδειο, τα βουνά της Πεντέλης και της Πάρνηθας».
Η φωτογράφος στο κείμενό της περιγράφει αυτή την εμπειρία που της πρόσφερε ξάφνιασμα και συγκίνηση, πρόσβαση στο οπτικό παράδοξο, στο αινιγματικό και το ανατρεπτικό, καθώς ανακάλυπτε σταδιακά την αθέατη ζωή του Μουσείου της Ακρόπολης και των ενοίκων του: «Στα πλαίσια της ζωής αυτής, παρόντες και συνομιλούντες αναδεικνύονται το Μουσείο, με την αρχιτεκτονική του ταυτότητα και τα υλικά στοιχεία του σώματός του (μάρμαρα, τσιμέντα, σκίαστρα και ατσάλινες συνδέσεις), οι αρχαιοελληνικοί “ένοικοί του” -αγάλματα, γλυπτά και ανάγλυφα- όπως και οι σύγχρονοι επισκέπτες του» επισημαίνει. «Παρούσα και συνομιλούσα αδιάλειπτα μαζί τους, η Ακρόπολη με την πρωτογενή υλικότητα του Βράχου και την πολιτισμική εμβληματικότητα των κτισμάτων της. Η πόλη, ως “περιέχουσα” όλα τα παραπάνω, μετέχει συνεισφέροντας τα υλικά και άυλα δικά της “αντικείμενα”. Τον ουρανό και τη θάλασσά της, το γεωλογικό της ανάγλυφο, το οικιστικό και αρχιτεκτονικό της σώμα με προεξάρχοντα εντός της τον Βράχο.
Οι παραπάνω συμβαλλόμενοι με καταλύτη το φως -τεχνητό και φυσικό- υπόκεινται σε μια συνεχή και αδιόρατη διεργασία μετασχηματισμών. Σε μια αδιάκοπη ροή από σκιές, αντανακλάσεις, διαθλάσεις, προβολές και αντικατοπτρισμούς που με τη σειρά τους διαπλέκονται, τέμνονται και συνομιλούν, συστήνοντας νέα απρόβλεπτα εικαστικά αντικείμενα “στα όρια του πραγματικού και του ονειρικού”. Εικόνες-ψηφίδες του “αθέατου” αυτού κόσμου, τις οποίες το μάτι εντόπισε και ο φακός αποτύπωσε, εκτίθενται σήμερα στο δικό σας βλέμμα και στους δικούς σας συνειρμούς».
Η ψυχαναλύτρια Μαρία Λουτζακλή γεννήθηκε και μεγάλωσε στα Χανιά της Κρήτης, ενώ σπούδασε στο Λονδίνο και στην Αθήνα όπου ζει σήμερα και εργάζεται ιδιωτικά. Η σχέση της με την τέχνη, και τη φωτογραφία ιδιαίτερα, σε πρακτικό και θεωρητικό επίπεδο κρατά περίπου 15 χρόνια. Παρακολούθησε σεμινάρια Φωτογραφικής Κριτικής με τον Πλάτωνα Ριβέλλη και σεμινάρια σύγχρονης και μοντέρνας τέχνης με την Κατερίνα Ζαχαροπούλου και τον Μάνο Στεφανίδη, αντίστοιχα. Για τη φωτογραφική της δουλειά είχε μια μακρόχρονη εποπτική και εκπαιδευτική συνεργασία με τον φωτογράφο Πάνο Κοκκινιά, υπεύθυνο του Εργαστηρίου Φωτογραφίας της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας. Εχει παρουσιάσει τις ενότητες «Η ανθρώπινη σκιά στο Αιγαίο» και «Από τις σκιές του Αιγαίου στο φως της Αλεξανδρούπολης» σε ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα (2012), τα Χανιά (2012), την Αλεξανδρούπολη (2017), την Καρδαμύλη (2018) και την Τήνο (2024).
ℹ️ Πολιτιστικό Κέντρο «Μελίνα» Δήμου Αθηναίων. Ηρακλειδών 66 & Θεσσαλονίκης, Θησείο. Μέχρι 29 Ιουνίου. Ωρες λειτουργίας: Τρίτη-Παρασκευή 11.00-19.00, Σάββατο-Κυριακή 10.00-15.00. Είσοδος ελεύθερη.
