Graecia capta ferum victorem cepit» έγραψε ο Οράτιος, δηλαδή «Η Ελλάδα κατακτημένη κατέκτησε τον νικητή της». Ο ποιητής με μια φράση απέδωσε ευθύβολα την επιρροή και τη γοητεία που άσκησε ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός, σε όλους τους τομείς, στους Ρωμαίους. Η καινούργια περιοδική έκθεση «Εμπνευση. Αρχαία Ελληνική Τέχνη στην Ιταλία» παρουσιάζεται στο Μουσείο της Ακρόπολης με την ευκαιρία των γενεθλίων των 17 χρόνων λειτουργίας του και φέρνει έργα που συνθέτουν ένα συναρπαστικό αφήγημα για τους πολλούς και διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους η ελληνική τέχνη -θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού- προσλήφθηκε και μετασχηματίστηκε στην Ιταλία από τον 8ο π.Χ. μέχρι και τον 20ό αιώνα. Πολλά από τα έργα βγαίνουν για πρώτη φορά από τα ιταλικά μουσεία για να συστήσουν «μια μοναδική έκθεση-έμπνευση, δώρο και συνεργασία της Ιταλίας με την Ελλάδα».
Ο γενικός διευθυντής του Μουσείου Ακρόπολης, καθηγητής Νικόλαος Σταμπολίδης, έκανε πάλι το θαύμα του. Με διαρκείς σχέσεις με μουσεία όλου του κόσμου επί 40 χρόνια και με τις ιδιαίτερες συγγένειες που μοιράζεται με τους συναδέλφους του από την Ιταλία μέσα από τις μακροχρόνιες συνεργασίες με τα μουσεία της γειτονικής χώρας κατάφερε να φέρει στην Αθήνα σημαντικά έργα για την ιστορία και αριστουργηματικά για την ομορφιά τους. Την έκθεση επιμελήθηκαν η Alfosina Russo, διευθύντρια, Διεύθυνση Αξιοποίησης της Πολιτιστικής Κληρονομιάς, και ο Νικόλαος Σταμπολίδης.
«Η ελληνική τέχνη αποτελεί θεμέλιο του δυτικού πολιτισμού, μια γλώσσα από εικόνες, μορφές και σύμβολα. Η Αλφοσίνα το λέει γραμματική, εγώ το λέω συντακτικό της αρχαίας ελληνικής τέχνης και πώς αυτή επέδρασε μέσα από μετασχηματισμούς, μεταλλάξεις διαμορφώνοντας μια κοινή γλώσσα μεσογειακή, ευρωπαϊκή. Είναι αυτό που είπαν οι Ρωμαίοι, Mare Nostrum, όπως έλεγαν τη Μεσόγειο. Αυτό δεν θα μπορούσε να έχει γίνει χωρίς την Ελλάδα και δεν το εννοώ από την άποψη των κατακτήσεων αλλά του πολιτισμού. Διότι αν δεν υπήρχε το υπόστρωμα του 8ου π.Χ. αιώνα με τις αποικίες, δεν θα είχε διαμορφωθεί αυτή η κοινότητα του πολιτισμού από την Ελλάδα και την Ιταλία» μας εξηγούσε ο ίδιος χθες, λίγο πριν γίνουν τα επίσημα εγκαίνια της έκθεσης, παρουσία των υπουργών Πολιτισμού της Ελλάδας και της Ιταλίας, της Λίνας Μενδώνη και του Alessandro Giuli, αντίστοιχα. Η έκθεση χωρίζεται σε επτά ενότητες και παρουσιάζει συνολικά 38 αριστουργήματα, κεραμικά, χάλκινα και μαρμάρινα έργα της αρχαιότητας, και ανάμεσά τους πέντε πίνακες ζωγραφικής του 19ου και του 20ού αιώνα.
Η περιήγηση ξεκινάει με το «Κύπελλο του Νέστορα» (725-700 π.Χ.) που ανακαλύφθηκε το 1955 στη νεκρόπολη του San Martino στη Νάπολη, σε αριστοκρατικό τάφο, και είναι διακοσμημένο με γεωμετρικά μοτίβα. Κατασκευάστηκε στο ανατολικό Αιγαίο και η σπουδαιότητά του έγκειται κυρίως στην εγχάρακτη επιγραφή σε τοπικό αλφάβητο (ευβοϊκό), πιθανότατα μετά την άφιξή του στην Ιταλία.
Η «Ολπη Chigi» (650-640 π.Χ.) θεωρείται από τα αριστουργήματα της κορινθιακής κεραμικής του 7ου αιώνα π.Χ. και η διακόσμηση οργανώνεται σε τρία επάλληλα επίπεδα όπου στο ανώτερο διακρίνονται ένοπλοι πολεμιστές, στο κεντρικό μια πομπή και ένα κυνήγι λιονταριού ακολουθούνται από την Κρίση του Πάριδος, το μοναδικό ομηρικό επεισόδιο που απεικονίζεται στο αγγείο, και στο κατώτερο επίπεδο ζωντανεύει κυνήγι λαγού. Σε περίοπτη θέση βρίσκεται ο «Κρατήρας των Αμαζόνων» (515-500 π.Χ.), αγγείο αττικής ερυθρόμορφης κεραμικής που αποδίδεται στον Ευφρόνιο και στην Ιταλία εισήχθη για χρήση σε συμπόσια ως φορέας του ελληνικού πολιτισμού. Ετερο εξαιρετικό δείγμα αττικής κεραμικής είναι ο «Κρατήρας του Ευφρονίου» (515 π.Χ.). Σπάνιας ομορφιάς είναι η «Κόρη του Vulci» του 5ου αιώνα π.Χ., η κεφαλή που ανήκε σε άγαλμα νεαρής γυναίκας και βρέθηκε μόλις το 2025 στην περιοχή του ναού Vulci που θεωρείται από τα σημαντικότερα κέντρα της παράκτιας Ετρουρίας. Το έργο ξεχωρίζει για την ποιότητα, την ομορφιά, την αρμονία και την εξαιρετική δεξιοτεχνία με την οποία δούλεψε ο καλλιτέχνης το μάρμαρο.
Το χάλκινο άγαλμα ο «Ζευς του Ugento» (530 π.Χ.) απεικονίζει τον Δία ενώ ιδιαίτερης ομορφιάς είναι ο «Επιτιθέμενος ταύρος» (τέλη 5ου-αρχές 4ου αιώνα π.Χ.), επίσης χάλκινο άγαλμα που σώζεται το μπροστινό τμήμα του ζώου και ξεχωρίζει για την απόλυτα εκφραστική ματιά του ταύρου. Ξεχωριστής σημασίας είναι ο «Θρόνος Ludovisi» (460-450 π.Χ.), μνημείο που φέρει ανάγλυφη διακόσμηση και στις τρεις μεριές. Στην κύρια όψη μια γυναικεία μορφή αναδύεται από το νερό που παραδοσιακά ταυτίζεται με τη γέννηση της Αφροδίτης. Στις στενές πλευρές, στη μία εικονίζεται μια γυμνή αυλήτρια που παίζει δίαυλο και στην άλλη μια ιματιοφόρος γυναίκα που προσφέρει θυμίαμα. Αυτά είναι ορισμένα από τα έργα της έκθεσης που ολοκληρώνεται με πέντε ζωγραφικούς πίνακες στους οποίους ξεχωρίζει η «Μάχη των Κενταύρων» του Τζόρτζιο ντε Κίρικο (περ. 1909) με τα σώματα των ανθρώπων και των κενταύρων να συμπλέκονται σε μια σπαρακτική σύνθεση αποκαλύπτοντας έναν άγνωστο, σχεδόν, Ντε Κίρικο, με το χρώμα και την πινελιά της σύνθεσης να παραπέμπουν σε πρότυπα του Μπαρόκ και του Ρομαντισμού.
● Η έκθεση ανοίγει σήμερα για το κοινό με ελεύθερη είσοδο και θα διαρκέσει έως τις 30 Αυγούστου.
