Σκελετοί πέντε ανθρώπων και ζώων στην Αμφίπολη

Πέντε είναι οι «ένοικοι» του ταφικού μνημείου στον λόφο Καστά, στην Αμφίπολη, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού. Συγκεκριμένα, από την ολοκλήρωση της μακροσκοπικής μελέτης του οστεϊκού υλικού από το ταφικό μνημείο, την οποία έχει αναλάβει η διεπιστημονική ομάδα των Πανεπιστημίων Αριστοτελείου και Δημοκριτείου, προέκυψε ότι ο ελάχιστος αριθμός των ατόμων που ταυτοποιήθηκαν από τα διαγνωστικά σκελετικά κατάλοιπα αντιστοιχεί σε πέντε άτομα, τέσσερα εκ των οποίων αποδίδονται σε ενταφιασμούς και ένα σε καύση. Οι νεκροί των ενταφιασμών διακρίνονται: σε μία γυναίκα, σε δύο άνδρες μέσης ηλικίας και σε ένα νεογέννητο άτομο.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, τα σκελετικά κατάλοιπα του ταφικού μνημείου, από τον λόφο Καστά Αμφίπολης αντιστοιχούν σε 550 περίπου οστά, θρυμματισμένα και ακέραια, ένα κρανίο σε αρκετά καλή κατάσταση, από το οποίο λείπουν τα οστά, που συνθέτουν το πρόσωπο και μία σχεδόν ακέραιη κάτω γνάθο. Δεν βρέθηκαν δόντια, εκτός από μία τερηδονισμένη ρίζα δεξιού δεύτερου προγόμφιου, η οποία βρισκόταν μέσα στη κάτω γνάθο και εμφανίζει προχωρημένο ακρορριζικό απόστημα.

Από τα 550 οστά, που καταμετρήθηκαν, τα 157, τα οποία προέκυψαν κατόπιν προσεκτικής ανάταξης από διαφορετικά θραύσματα διάσπαρτων οστών, καταγράφηκαν συστηματικά σε βάση δεδομένων και έγινε προσπάθεια απόδοσής τους σε επιμέρους άτομα.

Επιπλέον, αναγνωρίστηκαν οστά ζώων, κάποια από τα οποία φαίνεται να ανήκουν σε μακρά οστά ιπποειδούς. Τα οστά των ζώων θα μελετηθούν από ειδικό ζωοαρχαιολόγο.

Τι έδειξε η μελέτη

Η γυναίκα μπορεί με ασφάλεια να τοποθετηθεί στο ηλικιακό διάστημα άνω των 60 ετών, ενώ το ανάστημά της εκτιμάται στα 157 εκ. Σ’ αυτήν φαίνεται ότι ανήκουν τα περισσότερα οστά που βρέθηκαν στον τάφο.

Οι δύo άντρες είναι ηλικίας 35 έως 45 ετών (ο ένας στις αρχές και ο δεύτερος προς το τέλος της κατηγορίας αυτής).

Ο σχετικά νεαρότερος από τους δύο άνδρες φέρει ίχνη τομών στην αριστερή άνω θωρακική μοίρα, σε δύο πλευρές και αυχενικό σπόνδυλο καθώς και στην κάτω επιφάνεια του στερνικού άκρου της αριστερής κλείδας. Ταυτίζονται πιθανόν με επιθετικά χτυπήματα-τραυματισμούς, που θα πρέπει να έγιναν εξ επαφής με αιχμηρό όργανο π.χ. μαχαιρίδιο, και προκάλεσαν το θάνατό του, καθώς δεν διακρίνονται ενδείξεις επούλωσης.

Ο δεύτερος άνδρας, λίγο μεγαλύτερος σε σχέση με τον πρώτο, έχει ενδείξεις εγκάρσιου, πλήρως επουλωμένου, κατάγματος στη δεξιά του κερκίδα, σχετικά κοντά στο δεξιό καρπό. Επιπλέον, και οι δύο άνδρες παρουσιάζουν εκφυλιστικές αλλοιώσεις οστεοαρθρίτιδας και σπονδυλαρθρίτιδας σε διαφορετικά σημεία των σκελετών τους. Σε ό,τι αφορά το ανάστημά τους, εκτιμάται στα 168 εκ. για το άτομο 2 και στα 162-163 εκ. για το άτομο 3.

Το τέταρτο άτομο είναι ένα νεογέννητο βρέφος, ενώ το πέμπτο άτομο είναι περίπτωση πλήρους καύσης σαρκωμένου νεκρού και ανήκει πιθανότατα σε ενήλικο άτομο.

Η γενική εικόνα εύρεσης των σκελετικών καταλοίπων συνηγορεί στην αναμόχλευσή τους από ανθρωπογενή επέμβαση, η οποία φαίνεται ότι αφορούσε τόσο το εσωτερικό του χώρου 4 όσο και το εσωτερικό του κιβωτιόσχημου τάφου.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, θα ακολουθήσουν αναλυτικές μέθοδοι για την καλύτερη τεκμηρίωση αλλά και για τη συμπλήρωση πληρέστερων πληροφοριών, που αφορούν τις παθολογικές αλλοιώσεις, τη διατροφή, τη συγγένεια και τον τόπο καταγωγής των ανθρώπων αυτών, δηλαδή εάν πρόκειται για άτομα που γεννήθηκαν και μεγάλωσαν στην Αμφίπολη ή για άτομα που μετακινήθηκαν από κάπου αλλού κατά τη διάρκεια της ζωής τους και ενταφιάστηκαν στο συγκεκριμένο ταφικό μνημείο.