Ανθρωπολογικά

Πέρα από τη θλιβερή βιωματική αλήθεια που «προσφέρουν» τα μνημόνια σε όλους μας (σχεδόν) υπάρχει κάτι πολύ πιο σημαντικό για πολλούς αναλυτές και αυτό δεν είναι άλλο από το γεγονός (;) ότι ο άνθρωπος χάνει τον ανθρωπισμό του μέσα σε τέτοιες εξαιρετικές καταστάσεις.

Ο τρόμος μπροστά στην ανεργία και την πείνα (αυτές είναι οι «προσφορές» των μνημονίων στις κοινωνίες) τείνει να αλλάξει (εάν δεν έχει ήδη γίνει) τον ανθρωπολογικό τύπο. Από ζωντανοί και χυμώδεις, όντα που σπαρταράνε από όνειρα και ελπίδες, καταλήξαμε ισχνοί και αγέλαστοι, κάτι σαν ανόργανη ύλη χωρίς πνεύμα, χωρίς σθένος (ψυχή).

Ο πολιτισμός παραπατάει (όχι ότι τα προηγούμενα χρόνια στεκόταν ολόρθος), έχει λησμονήσει τα θεμέλιά του, την καταγωγή του. Τώρα βολοδέρνει ανάμεσα στις ανισότητες του πολιτικού συστήματος και στις κακοπραξίες τινών γραφειοκρατών, στην ομίχλη της ανηθικότητας και του κυνικού ρεαλισμού. Μην ξεχάσουμε· λησμονημένη επίσης -πρωτίστως- η δικαιοσύνη.

Ψάχνοντας τον άνθρωπο, λοιπόν, στον εικοστό πρώτο αιώνα· ποιος να το ‘λεγε, μετά τόσους αιώνες λόγου και επιστήμης. Οι αιώνες όμως ξερίζωσαν την αρχέγονη γνώση (αλληλεγγύη και ίδρυση κοινωνιών και νόμων). Η μίμησις, η αγωγή, η παιδεία, αξίες πολύτιμες, υποβιβάστηκαν αίφνης· όσο και αν αποξύσουμε το παλίμψηστο του πολιτισμού, δύσκολο να τις δούμε με τα δικά μας μάτια.

Η Πολιτεία μας δεν πάει πίσω. Με τη ραθυμία της και την επιλογή της να δανείζεται ασυλλόγιστα από τους ισχυρούς δυτικούς «κατάφερε» να εκχωρήσει εθνικά δικαιώματα στους δανειστές, «εξυπηρετώντας» δικά τους γεωπολιτικά συμφέροντα και σκοπούς. Μαζεύεται όλο αυτό; Κομμάτι δύσκολο, αφού και η πολλά υποσχόμενη Αριστερά υπέκυψε στους εκβιασμούς (η πιο ανώδυνη ερμηνεία…).

Ο άνθρωπος δεν μπορεί να βρεθεί εφόσον η Πολιτεία τηρεί αυτή τη στάση απέναντι στον λαό και τους δανειστές· άρα; Το ζητούμενο είναι, μάλλον, η προάσπιση του διανοητικού και ψυχικού κόσμου του καθενός, η υγεία.

Μετά ακολουθούν όλα τα άλλα: οι παρέες, οι συζητήσεις, η τέχνη, το προσωπικό και εθνικό συμφέρον, πράγμα που σημαίνει ότι ο άνθρωπος εάν θέλει να διατηρήσει την ανθρωπινότητά του οφείλει να εναντιωθεί στην Πολιτεία του (προφανώς και στην προσωπική του).

Το μέγα πρόβλημα που «κατασκεύασαν» τα μνημόνια -κυρίως το αριστερό τέτοιο- είναι ο ίδιος ο άνθρωπος, κατά πόσον δηλαδή είναι σε θέση να αυτοκαθοριστεί, να αυτοοργανωθεί, να αυτοεξουσιαστεί, αλλά πριν απ’ αυτό, ένα μεγαλύτερο: Είναι σε θέση ο άνθρωπος να παραμείνει άνθρωπος (και, δεν πάει στα κομμάτια, ας μην εξανθρωπιστεί περαιτέρω· πού τέτοιες πολυτέλειες);

Για δημοκρατικά συστήματα ας μη γίνεται λόγος· το έλασσον αναζητούμε, το μέγιστο ας το κατακτήσουν οι απόγονοι· αλλά χωρίς ανάγνωση εφημερίδων και βιβλίων ποιος θα ξέρει τι είναι το μέγιστο για την ανθρωπότητα;

Φρίττει κανείς αναλογιζόμενος ποιο θα είναι το μέλλον του ανθρώπου (και ειδικά αυτού που ζει στην Ελλάδα) με τέτοιες Πολιτείες και τόσο φοβισμένους πολίτες, τέτοια γηρασμένη και βιασμένη -επανειλημμένα- δημοκρατία. Ωστε, περισσότερη φροντίδα για τη δημοκρατία (μας).