Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Κονδύλης και η γενιά του ’60
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Κονδύλης και η γενιά του ’60

  • A-
  • A+

Η πνευματική διαδρομή του Παναγιώτη Κονδύλη, εξέχοντος διανοητή [1943-1998], προσεγγίζεται έως τώρα ιδεαλιστικά κυρίως και όχι ιστορικο-υλιστικά, έξω από τις κοινωνικές συνθήκες. Το επιχειρεί αυτό στο τελευταίο βιβλίο του ο εκδότης και συγγραφέας Γιώργος Καραμπελιάς «Παναγιώτης Κονδύλης - Μια διαδρομή», Εναλλακτικές Εκδόσεις.

Παρότι, λέει ο συγγραφέας, η πνευματική πορεία του Π. Κονδύλη υπήρξε ενική, μοναδική και μάλιστα σε υψηλό βαθμό, εντάσσεται ταυτόχρονα στην πορεία ενός ευρύτερου ιδεολογικού χώρου και μιας γενιάς. Η τελευταία δεν είναι άλλη από την περίφημη γενιά του ’60, η οποία «σηματοδοτεί και μια πρώτη μεγάλη ρήξη με τα εμφυλιοπολεμικά στερεότυπα, κατ’ εξοχήν δε, στον χώρο της Αριστεράς, με τα ίδια τα στερεότυπα του μαρξισμού και της μαρξιστικής-λενινιστικής σωτηριολογίας».

Συνήθως το έργο του Κονδύλη το ερευνούν και το μελετούν λειψά, άνθρωποι με διαφορετικό ο καθένας περιβάλλον. Είτε πρόκειται για ακαδημαϊκούς και διανοούμενους που προσανατολίζονται στη φιλοσοφική του σκέψη είτε για άλλους ακαδημαϊκούς και πολιτικούς που απομονώνουν τα ύστερα κεφάλαιά του, αυτά της γεωπολιτικής ανάλυσης και της επισήμανσης των κινδύνων ιστορικής ενδόρρηξης του ελληνικού έθνους. Υποβαθμίζεται μια τρίτη, ουσιώδης παράμετρος της διαδρομής του, αυτή των νεανικών του χρόνων, που τη σημάδεψε η εξ αριστερών κριτική του υπαρκτού. Η γενιά του ’60 χαρακτηρίζεται από τα μεγάλα ρεύματα της παγκόσμιας αμφισβήτησης και της πλανητικής αλλαγής κοινωνικού, ιδεολογικού αν όχι και ανθρωπολογικού υποδείγματος.

Στην Ελλάδα πνέει μία πρωτοφανής πολιτιστική επανάσταση ταυτόχρονα «με εικονοκλαστικό και ρηξικέλευθο χαρακτήρα». Σαββόπουλος, Θ. Αγγελόπουλος, Ράμφος κ.ά. δεν μαϊμουδίζουν τη Δύση, παίρνουν όμως απ’ αυτήν «πληροφορίες και υλικό» και διεκδικούν την ισοτιμία. Αυτή η πολιτιστική άνοιξη θα αμαυρωθεί από τη χούντα, η οποία ενεργοποιεί, τονίζει ο συγγραφέας, και πάλι τους έντονους διαχωρισμούς και διαφορισμούς Αριστεράς - Δεξιάς· σπάει έτσι η εγκαινιασθείσα στη δεκαετία του ’60 σχετική ενότητα των ανθρωπολογικών δεδομένων.

Ο Γ. Καραμπελιάς έχει παρακολουθήσει όλη τη διαδρομή του Κονδύλη [ανήκει στην ίδια γενιά], από την εισαγωγή του στον Μακιαβέλι έως τα τελευταία κείμενά του, που επαναπροσεγγίζουν και μάλιστα υπερασπίζουν μια πατριωτική, ορθολογική στάση. Οσες ενστάσεις κι αν εγείρει κάποιος δεν παύει να αποτελεί φαινόμενο αυτός ο άνθρωπος, να έχει στην κυριολεξία καταπιεί την παγκόσμια εγκυκλοπαίδεια· δεν δίστασε –γιατί είχε τα εφόδια και τα κότσια– να αναμετρηθεί με τους κορυφαίους του πνεύματος, τα ιδεολογικά και φιλοσοφικά ρεύματα, το δράμα, την ποίηση, την τέχνη, κάθε τι.

Ο Καραμπελιάς τα γνωρίζει και τα σέβεται όλα αυτά, δεν διστάζει όμως με τη σειρά του να προβεί σε αυστηρή κριτική ειδικά στο σημείο που ο Κονδύλης αποδέχεται άκριτα τη στάση των Μαρξ - Ενγκελς για την Ελλάδα. (Προφανώς τότε ήθελε να αποδιώξει κάθε ίχνος [έτσι θεωρούσε] επαρχιωτισμού).

Και σε πολλά άλλα γραπτά του Κονδύλη διαφωνεί, ειδικά σε αυτά της περιόδου ’70-’90. Και αυτό έχει σημασία: θαυμάζει μεν το φαινόμενο Κονδύλη δεν το καταπίνει όμως αμάσητο –τέλος συμμερίζεται [και συμπλέει με] το ύστερο έργο του, στο οποίο επικρίνονται και οι δύο ιδεολογικές θέσεις, που κυριαρχούν σήμερα λίγο-πολύ στην Ελλάδα: Από τη μια ελληνοκεντρικές εξάρσεις και διανοουμενίστικες παραδοσιολατρίες και βυζαντινολογίες· από την άλλη, «ευρωπαϊστές», «εκσυγχρονιστές» και «ορθολογιστές» που μηρυκάζουν την «πολιτισμένη» Δύση, ότι τάχα η παγκοσμιοποιημένη οικονομία και τα «ανθρώπινα δικαιώματα» θα φέρουν την ειρήνη.

Τροφή για σκέψη -και συζήτηση.

  

ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Αντίο, εραστή του καλού γούστου...
Ο Σταύρος Λαγκαδιανός γεννήθηκε (1954) και μεγάλωσε στον Πειραιά. Σπούδασε νομικά και ασκούσε τη δικηγορία, το πάθος του, όμως, ήταν η συγγραφή βιβλίων. Ευτύχησε να απολαύσει τη στενή φιλία του Γιάννη Ρίτσου,...
Αντίο, εραστή του καλού γούστου...
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ξεγυμνώνοντας τις εξουσίες
Ολα τα βιβλία του Κυριάκου Σιμόπουλου, παρά τις μικρές επικαλύψεις ή επαναλήψεις, είναι δραματικά επίκαιρα -κι έτσι θα μείνουν εσαεί όσο οι εξουσίες αποθρασύνονται και όσο οι κόλακες πολλαπλασιάζονται.
Ξεγυμνώνοντας τις εξουσίες
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Λογοτεχνία
Χαίρεσαι ν’ ακούς συναδέλφους να μιλάνε για λογοτεχνικά βιβλία, τι προτιμάνε, ποιοι συγγραφείς τους ενθουσιάζουν, ποιοι τους κουράζουν και ποιοι τους ψυχαγωγούν... Δεν έχει σημασία να αναφερθούν ονόματα, αλλά...
Λογοτεχνία
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Παπαδιαμαντικά*
Γιατί τα διηγήματα του Παπαδιαμάντη κατάφεραν και ξεπέρασαν την τοπικότητά τους και απέκτησαν παγκόσμια αίγλη; Γιατί αν και είναι ισάξια του Ντοστογιέφσκι δεν τα γνωρίζουμε οι πλείστοι; Είναι θέμα κουλτούρας ή...
Παπαδιαμαντικά*
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο άνθρωπος
Το σπουδαίο σε αυτό το βιβλίο είναι ότι μιλούν οι μαθητές του καθηγητή και όχι διακεκριμένοι συνάδελφοί του με διεθνές κύρος [παρ’ ότι συχνά τους καλούσε στο πανεπιστήμιο]. Και μιλούν με απέραντο σεβασμό και...
Ο γιατρός, ο δάσκαλος, ο άνθρωπος
ΥΠΟΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
Οι πολιτικοί αντίπαλοι... κι ο Αίσωπος
Ξεκινάμε με τον Αίσωπο, πολυταξιδεμένο, λένε, άντρα του 6ου π.Χ. αιώνα με κοφτερό μυαλό και σκωπτικό πνεύμα. Τους μύθους που του αποδίδονται δεν τους ξέρουμε όλους -είναι και πολλοί και καλοί. Ενας απ’ αυτούς...
Οι πολιτικοί αντίπαλοι... κι ο Αίσωπος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας