Εάν οι εφημερίδες μπουν στη «λογική» του διαδικτύου, τότε, κλάφ’ τα Χαράλαμπε. Ο λόγος όχι για την άμεση πληροφόρηση, που ενίοτε είναι επαναστατική (Μαγκρέμπ λ.χ., Ζαπατίστας, Δεκέμβρης 2008 στην Ελλάδα κ.ά.), αλλά για τη διάλυση της σιωπής (σιωπή: λέμε μόνο τα στοιχειώδη και ουσιαστικά και αποφεύγουμε εντυπωσιοθηρίες, εξυπνακισμούς και δήθεν «ελευθεριότητα»).
Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι ο κάθε πικραμένος και ο κάθε ημιεγγράμματος δεν έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει στην επικοινωνιοσφαίρα χωρίς να λαμβάνει υπόψη του το έρμα της επικοινωνίας.
Ποιο είναι αυτό το έρμα; Ποιος μπορεί να ξέρει σήμερα; Και γιατί να μην υπάρχει αυτό το δικαίωμα, παρακαλώ;
Είναι ηλεκτρονικό, λένε, το μέλλον του Τύπου. Και, πάλι, τι σημαίνει αυτό; Οτι δεν χρειάζεται το συντακτικό και η γραμματική της πληροφορίας; Είναι πιθανό.
Οπως επίσης είναι δυνατό να μη χρειάζεται η επίκληση αρχαίων και νεότερων κειμένων για την ενδυνάμωση μιας πρότασης -συνήθως οι προτάσεις, πολιτικές, ιδεολογικές, πολιτισμικές είναι για τα πανηγύρια. Οχι; Μπα; Εάν είχαν μια δυναμική θα ήσαν εθνικές προτάσεις, ήγουν διακοσμικές και πλανητικές, λαμπρές και κοντά στην ουσία ή στο νόημα της καθημερινής επαφής.
Ο Τύπος δεν είναι μόνο για άμεση πληροφόρηση και ίσως για μια απόλαυση της διαδικασίας της ανάγνωσης -είναι για να ξύνει πληγές και να προκαλεί με ευγένεια και ευσέβεια τον αναγνώστη στη γιορτή της σύγκρουσης ιδεών (έστω ιδεοληψιών, θρησκειών, ανοησιών και όλων των βερμπαλισμών της «δημοκρατίας») -σιγά μην πνιγούμε από τον τόσο αέρα ελευθερίας και δημοκρατίας (και δικαιοσύνης) που μας περιβάλλει.
Το θέμα είναι: μπορεί να μπει ένας φραγμός στην κατρακύλα της διαδικτυακής μεταμόρφωσης της εφημερίδας; (Διότι περί κατρακύλας πρόκειται και εάν αυτό δεν γίνεται αντιληπτό, ας πάψουμε τουλάχιστον να μινυρίζουμε για τη συρρίκνωση του αναγνωστικού, τάχα, κοινού.)
Βεβαίως το κοινό (και κυρίως οι «ειδήμονες») άλλα έχουν στο μυαλό τους, αποκλειστικά τούτο: δεν υπάρχει «μέλλον» για τις εφημερίδες -όλα τα άλλα είναι ρομαντικούρες και ποιητικούρες (δεν αντιλαμβάνομαι ακριβώς την [μειοτική, προδήλως] παραποίηση)· οφείλουμε λοιπόν να «μετεξελιχθούμε» σε «εναέριες» μορφές γραφής και να ακολουθούμε την πραγματικότητα την ώρα που «συμβαίνει».
Το γεγονός, το γεγονός, προτού καν «γίνει»… Αλλά έτσι χάνεται κάθε νοστιμιά, κάθε παιδεία και, αναμφιβόλως, πάσα επίπονη και αναλυτική διεργασία κειμένου.
Προς τι όλα αυτά; Γιατί όχι;
Το θέμα είναι να μη χαθεί η εμπιστοσύνη προς τη γραφή και πιο πολύ ο αλληλοσεβασμός συγγραφέα και αναγνώστη. Εάν ο καθείς ενθουσιάζεται από αυτά που γράφει, νομίζοντας ότι είναι κύριος μιας αλλοπρόσαλλης αναδραστικής μορφής επικοινωνίας, τότε αδιαφορεί για την αυστηρότητα της γραφής και την επιστημονική της επάρκεια ή έστω για την αυτολογοκρισία, που οφείλει να διέπει όσους κρατάνε μια γραφίδα και νομίζουν ότι είναι κυρίαρχοι στο πεπερασμένο παιχνίδι της δημοσιογραφίας. Παιχνίδι; Δύσκολη έννοια και ευκόλως παρερμηνεύσιμη και παρεξηγήσιμη -ας θυμηθούμε εντούτοις ότι ο άνθρωπος πρώτα «χρημάτισε» homo ludens και πολύ πολύ αργότερα homo sapiens (ας αφήσουμε προς το παρόν στην άκρη τον homo demens γιατί παρεκκλίνει από την «κανονικότητα» και τον ορθολογισμό που, αυτή τη στιγμή, φαίνεται να έχουμε ανάγκη). Παραμένει πάντα η ελπίδα ότι αύριο ίσως γίνουμε απλοί.
