Η πολιτική απονεύρωση του ΝΑΤΟ

Στις αρχές της δεκαετίας του ’50 ο υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Αϊζενχάουερ, Τζον Φόστερ Ντάλες, προώθησε την ίδρυση στρατιωτικών συμμαχιών στη Μέση Ανατολή και στη Νοτιοανατολική Ασία.

Ετσι γεννήθηκαν στο πλευρό του ΝΑΤΟ το CENTO -με την αρχική ονομασία Σύμφωνο της Βαγδάτης- και το SEATO, δύο στρατιωτικές συμμαχίες που ολοκλήρωναν τη θωράκιση της Δύσης απέναντι στην επεκτατική δυναμική του κομμουνιστικού μπλοκ ΕΣΣΔ – Κίνας.

Τα δύο μικρά ΝΑΤΟ είχαν άδοξο τέλος, καθώς το μεν CENTO δεν μπόρεσε να επιζήσει των καθεστωτικών ανατροπών στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή, το δε SEATO ακυρώθηκε με την ταπεινωτική ήττα των ΗΠΑ στο Βιετνάμ.

Η ίδρυση περιφερειακών στρατιωτικών συμμαχιών επανήλθε σήμερα προς συζήτηση σε μια στιγμή κατά την οποία δεν μπορεί να θεωρείται πλέον δεδομένη η προθυμία των ΗΠΑ να παρέμβουν σε κάθε σημείο του πλανήτη όπου απειλείται η περιφερειακή αλλά και η παγκόσμια σταθερότητα.

Ετσι στη σκιά της σύγκρουσης των ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν άρχισαν να πυκνώνουν οι διαρροές για την ίδρυση ενός ισλαμικού ΝΑΤΟ με αρχικό πυρήνα μελών το Πακιστάν, την Τουρκία, τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο.

Το μεσανατολικό ΝΑΤΟ δεν θα είναι μόνο ισλαμικό, αλλά και πυρηνικό, με τις ΗΠΑ να ανησυχούν για μια ανεξέλεγκτη διασπορά όπλων μαζικής καταστροφής στην ευρύτερη περιοχή.

Η είδηση είδε το φως της δημοσιότητας τη βδομάδα που πέρασε, καθώς με πρωτοβουλία της Βρετανίας και της Ολλανδίας προωθείται η ίδρυση ενός ΝΑΤΟ του Βορρά με αρχική σύνθεση τις τέσσερις σκανδιναβικές και τις τρεις βαλτικές χώρες και πιθανόν και του Καναδά.

Οι χώρες του Βορρά είναι φανερό ότι προεξοφλούν τη σταδιακή απεμπλοκή των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και προετοιμάζονται για την επόμενη μέρα.

Οι πρόθυμοι του Βορρά τυπικά δεν αμφισβητούν τον ηγετικό ρόλο των ΗΠΑ ούτε τη λειτουργία των ενιαίων δομών του ΝΑΤΟ. Επί της ουσίας όμως συγκροτούν μια δύναμη ταχείας επέμβασης πολιτικά και επιχειρησιακά χωρίς εξάρτηση από τη στήριξη των ΗΠΑ.

Οταν τίθενται ερωτήματα για το μέλλον του ΝΑΤΟ, η απειλή που προβάλλει δεν είναι η αιφνίδια διάλυση της συμμαχίας αλλά η σταδιακή αποδυνάμωσή της.

Την επαύριον του πολέμου το 1945 η Βρετανική Κοινοπολιτεία συνδιαμόρφωνε τις παγκόσμιες ισορροπίες, ενώ σήμερα η παρουσία της είναι αθέατη.

Ο θρυμματισμός της ενότητας του ΝΑΤΟ είναι δεδομένος με τις βόρειες χώρες να μη βρίσκουν κοινές προκλήσεις με τον Νότο. Η Βαλτική είναι πλέον νατοϊκή λίμνη και έτσι η Μόσχα νιώθει υποχρεωμένη να υπενθυμίζει ότι είναι και παραμένει παράκτια χώρα από το τέλος του 18ου αιώνα.

Στους αντίποδες της Βαλτικής βρίσκεται η Μεσόγειος, στην οποία καταγράφεται συνωστισμός ναυτικής παρουσίας παράκτιων και μη χωρών με πιο πρόσφατο αφιχθέν πολεμικό πλοίο του Πακιστάν…