Ευεργετικά δαμάσκηνα και αυγά της γιαγιάς

Του πρότειναν αναρίθμητους δοξαστικούς τίτλους για την αυτοβιογραφία του… Ευχαρίστησε και σιωπηλός τούς απέρριψε. Εγραψε σε ένα ταπεινό χαρτί: «Dura solo un attimo la gloria» και το έδωσε στον εκδότη. «Διαρκεί μόνο μια στιγμή η δόξα».

Αν και είχε κάνει τη δόξα ισχυρό βίωμα στη διάρκεια της παρουσίας του κάτω απ’ τα δοκάρια, ο Ντίνο Τζοφ -γεννημένος σαν σήμερα (28/2) το 1942- φιλοσόφησε! Ούτως ή άλλως η πορεία του στα γήπεδα συνιστά και διδαχή… Πώς ένας ταπεινός, γνώριμος της απόρριψης στην αρχή της παρουσίας του, μπορεί να γίνει πετυχημένος και ξεχωριστός.

Eπέβαλε την παρουσία του! Εντός γηπέδων μα και γενικότερα στη ζωή του… Ποτέ δεν ήταν ο εντυπωσιακός τερματοφύλακας με τις εκτινάξεις ή την εκρηκτικότητα άλλων, αλλά ψηφίστηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Ιστορίας και Στατιστικής Ποδοσφαίρου ως «ο τρίτος καλύτερος τερματοφύλακας του 20ού αιώνα» πίσω από Γιασίν και Μπανκς. Διότι τη δική του αίσθηση του χώρου και την ικανότητα να ισορροπεί την άμυνά του δεν τις είχε κανείς άλλος. Ο Μάριο Τζοφ, ο πατέρας του μόνου Ιταλού ποδοσφαιριστή που κατέκτησε τόσο EURO (1968) όσο και Μουντιάλ (1982), ήταν βιοπαλαιστής και ως μαθημένος στη σκληρή δουλειά για να ζήσει την οικογένειά του, ήθελε ο γιος του να γίνει πολιτικός μηχανικός. Δηλαδή «εμπνευστής λειτουργικών κατασκευών», σύμφωνα με τη μαρτυρία του Ντίνο στην αυτοβιογραφία του. Η κλίση του στο ποδόσφαιρο, σε εποχές απόκτησης επαγγελματικής -άρα και προσοδοφόρας- διάστασης απ’ το παιχνίδι, ήταν συνώνυμη άρνησης στην πατρική επιθυμία.

Παράλληλα σπούδαζε μηχανικός αυτοκινήτων, χωρίς όμως να σβήσει το ποδοσφαιρικό όνειρο. Ναι μεν, αλλά… Οι ακαδημίες τής μετέπειτα ομάδας του, της Γιουβέντους, αλλά και της Ιντερ τον απέρριψαν ως «κοντό» για τερματοφύλακα στα 14 χρόνια του. Ηταν όντως. Το ύψος του (1,50 μ.) ήταν απαγορευτικό για τερματοφύλακα…

Η γιαγιά του, Αντελάιντε, είχε τη λύση στα χέρια της και στο… ψυγείο της. Οταν ήταν μικρότερος και έλεγε «θέλω να παίξω τερματοφύλακας», του πετούσε στον κήπο ή μέσα στο σπίτι δαμάσκηνα σε κάθε ύψος για να τα αποκρούει ή να τα μπλοκάρει! Κι όταν έμαθε τις αρνήσεις των δύο μεγάλων ομάδων του ιταλικού Βορρά, του έδινε να τρώει οκτώ (!) αυγά την ημέρα «για να ψηλώσεις»… Από το 1956, μέσα σε πέντε χρόνια, ο Τζοφ ψήλωσε κατά 33 εκατοστά. Πλέον, η Ουντινέζε (1961) του έδωσε θέση κάτω από τα δοκάρια της. Τι κι αν στην πρώτη εμφάνισή του κάτω απ’ την εστία της δέχθηκε πέντε γκολ και την ίδια περίοδο η ομάδα υποβιβάστηκε; Εμεινε δύο χρόνια στο Ούντινε, την τετραετία 1963-67 έπαιξε στη Μάντοβα και από εκεί τον απέκτησε η Νάπολι. Στα 143 παιχνίδια του από το 1967 ώς το 1972 ως παίκτης των Νότιων βεβαίωσε την αξία του. Κλήθηκε εξ αρχής στην εθνική ομάδα. Οι οπαδοί της Νάπολι τον αποκαλούσαν «Νembo Kid», χαρακτηρισμός για τον κινηματογραφικό «Σούπερμαν» της ίδιας εποχής. Στο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα (1968) επί ιταλικού εδάφους, αρχικά ήταν αναπληρωματικός του Ενρίκο Αλμπερτόζι.

Βασικός έπαιξε στην προημιτελική φάση και οδήγησε -με μόλις τέσσερις διεθνείς συμμετοχές στο βιογραφικό του- την Εθνική Ιταλίας στην κατάκτηση του τροπαίου. Απέναντι στη Γιουγκοσλαβία, 1-1 ο τελικός, χρειάστηκε επαναληπτικός. Νίκη-τίτλος με 2-0 για τη «Σκουάντρα Ατζούρα» με σωτήριες επεμβάσεις του Τζοφ. Ως το 1983 συμπλήρωσε 112 παιχνίδια με το εθνόσημο. Ο Αλμπερτόζι, ως πιο έμπειρος, επανήλθε στην Εθνική για το Παγκόσμιο Κύπελλο του Μεξικού (1970). Η Ιταλία υποτάχθηκε στον τελικό από τη μυθική Βραζιλία του Πελέ (4-1), με τον Τζοφ στον πάγκο…

Δύο χρόνια μετά (1972), η Γιουβέντους διόρθωσε το παλιότερο λάθος της και απέκτησε τον 30χρονο Τζοφ, ο οποίος ώς τα 41 χρόνια του υπερασπίστηκε τα δίχτυα της με εμφατικό τρόπο: 642 παιχνίδια, έξι πρωταθλήματα Ιταλίας, δύο Κύπελλα, ένα UEFA. Κράτησε ανέπαφη την εστία του για 1.142 λεπτά, ένα ρεκόρ που θεωρείται -αν και τυπικά δεν είναι- ακατάρριπτο. Στα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ‘80, ο τερματοφύλακας Εμανουέλ Σανόν από την Αϊτή διατήρησε ανέπαφα τα δίχτυα του για περισσότερα λεπτά της ώρας, αλλά η χαμηλή δυναμικότητα των αντίπαλων ομάδων της Καραϊβικής τού απαγόρευε να πει «έσπασα το ρεκόρ του Τζοφ»…

Μετά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1982, ο πρόεδρος της ιταλικής Δημοκρατίας, Σάντρο Περτίνι, είχε δηλώσει πως «στα χέρια του Τζοφ, οι αμφιβολίες γίνονται βεβαιότητες και μετατρέπονται σε όνειρα». Το ίδιο θα μπορούσε να πει και ο Πάολο Ρόσι, μεγάλος πρωταγωνιστής εκείνης της κατάκτησης του κορυφαίου ποδοσφαιρικού θεσμού. Ο Ρόσι είχε καταδικαστεί για το σκάνδαλο των χειραγωγημένων παιχνιδιών. Ο Τζοφ ήταν εκείνος που εισηγήθηκε στην ιταλική ποδοσφαιρική ομοσπονδία την παρουσία του χαρισματικού επιθετικού, παρά την ποινή του… Εισακούστηκε η γνώμη του, ο Ρόσι πήρε από το χέρι την Ιταλία και την οδήγησε με κρίσιμα γκολ στην άνοδό της στον παγκόσμιο θρόνο.

Νίκη με 3-1 απέναντι στη Δυτική Γερμανία, ο 40χρονος Τζοφ έγινε ο πρώτος τερματοφύλακας-αρχηγός που ύψωσε Παγκόσμιο Κύπελλο.

Εξήγηση; Τα λόγια του όταν είπε «αντίο» στην ενεργό δράση: «Ως τερματοφύλακας ένιωθα ασφαλής! Είχα ευθύνη για συγκεκριμένο τόπο… Επρεπε να τον προστατεύω. Το ίδιο τμήμα του γηπέδου προστάτευε κι εμένα… Ηταν η θέση μου στον κόσμο». Το Κύπελλο Πρωταθλητριών λείπει από την πλούσια συγκομιδή τίτλων του. Ηττα το 1973 από τον Αγιαξ στο Βελιγράδι, ήττα στην Αθήνα (0-1 από το Αμβούργο με το γκολ απ’ το γλυκό πόδι του Μάγκατ) δέκα χρόνια αργότερα. Θυμάται την Αθήνα και για το εμπνευσμένο γκολ με τη μύτη του ποδιού από τον δεξιοτέχνη Γιώργο Δεληκάρη, στη νίκη (4-2) του Παναθηναϊκού, το 1980, απέναντι στη «Μεγάλη Κυρία». Η Γιουβέντους είχε συντρίψει 4-0 το «τριφύλλι» στο πρώτο παιχνίδι, προκρίθηκε παρά την ήττα στον επαναληπτικό, αλλά το ιδιοφυές γκολ του αρτίστα Δεληκάρη έχει χαρακτηρίσει το ίδιο παιχνίδι…