ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Γιώργος Μαντενιώτης
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Ιράκ 1991, Λιβύη 2011, Συρία 2024 με τερματικό σταθμό το «Ιράν 2026»;

Η κατάρρευση του καθεστώτος του σάχη το 1978-79 πολύ σύντομα διέψευσε τα σενάρια θρυμματισμού της ενότητας του Ιράν με πρώτους σταθμούς το ιρανικό Αζερμπαϊτζάν, το ιρανικό Κουρδιστάν και το αραβόφωνο Κουζιστάν.

Μετά την ανατροπή της κυβέρνησης Μοσαντέκ το 1953, με τη CIA σε πρωταγωνιστικό ρόλο, ακολούθησε ένα τέταρτο αιώνα μιας σκληρής εκσυγχρονιστικής αυταρχικής δικτατορίας με την παλινόρθωση του σάχη Μοχαμάντ Ρεζά Παχλαβί.

Γεμάτος αυτοπεποίθηση για την οικονομική ανάπτυξη και την κοινωνική-πολιτική αυταρχική σταθεροποίηση, ο σάχης οργάνωσε το 1971 φαραωνικούς εορτασμούς στην Περσέπολη για τα 2.500 χρόνια από την ίδρυση του μοναρχικού καθεστώτος.

Με τον απόηχο των εορτασμών ακόμη ζωντανό οι σεισμικές δονήσεις της άγριας ανάπτυξης μαζί με την αφύπνιση των τοπικών εθνικισμών άρχισαν να δημιουργούν στις ΗΠΑ μια συνεχώς διογκούμενη ανησυχία για την επερχόμενη απώλεια ενός στρατηγικού συμμάχου.

Πάνω στον πανικό τους οι ΗΠΑ εξώθησαν το Ιράκ του Σαντάμ να κηρύξει τον πόλεμο στο Ιράν του Χομεϊνί το φθινόπωρο του 1980, μια σύγκρουση που έμελλε να κρατήσει μέχρι το καλοκαίρι του 1988.

Χρειάστηκε η εμπλοκή της Ουάσινγκτον στο πλευρό του Σαντάμ για να μην αναδειχθεί η Τεχεράνη σε κυρίαρχη δύναμη στην ευρύτερη Μέση Ανατολή.

Σήμερα δεν μπορεί να αποκλειστεί κανένα σενάριο για την επόμενη μέρα στην Τεχεράνη με πιο πιθανή εστία αποσταθεροποίησης το ιρανικό Κουρδιστάν και το ιρανικό Αζερμπαϊτζάν, δύο επαρχίες που είχαν καθεστώς ευρείας αυτονομίας και ντε φάκτο ανεξαρτησίας στην περίοδο της σοβιετικής κατοχής (1942-46).

Καθεστωτική ανατροπή στο Ιράν με τη μορφή ασύντακτης κατάρρευσης θα αποσταθεροποιήσει με απρόβλεπτες παρενέργειες την Τουρκία σε μια στιγμή κατά την οποία το κουρδικό πρόβλημα είναι το κλειδί για την περιφερειακή σταθεροποίηση.

Τούτων λεχθέντων μια ενδεχόμενη καθεστωτική ανατροπή στο Ιράν είναι βέβαιο ότι θα πυροδοτήσει υπαρξιακή ανησυχία και νευρικότητα στο καθεστώς Ερντογάν.

Ανησυχία και νευρικότητα προς ποια κατεύθυνση; Προς την κατεύθυνση αμυντικής περιχαράκωσης στη γνωστή θεωρία που θέλει κάθε είδους διαμαρτυρία συνωμοσία των Σταυροφόρων; Ή προς μια ρεαλπολιτίκ εκτός συνόρων που θα επιτρέψει στον Ερντογάν να οργανώσει μια ελεγχόμενη διαδοχή του;