«Από τα παλάτια του Μοντεζούμα στις ακτές της Τριπολιτάνιας»: έτσι αρχίζει η πρώτη στροφή του ύμνου του Σώματος των Πεζοναυτών των ΗΠΑ, ένα σαφές μήνυμα ότι η Ουάσινγκτον στις αρχές του 20ού αιώνα θεωρούσε ως ζώνη επιρροής της ολόκληρο τον πλανήτη και όχι μόνον το δυτικό ημισφαίριο. Ετσι, το δόγμα Μονρόε ξεπεράστηκε από τον πολλαπλασιασμό της αμερικανικής ισχύος όπως αποτυπώθηκε στον πόλεμο ΗΠΑ – Ισπανίας το 1898.
Το νέο στρατηγικό δόγμα των ΗΠΑ μπορεί να έχει δύο αναγνώσεις, με την πρώτη να διαμηνύει ότι η ανάδυση ενός πολυπολικού κόσμου δεν σημαίνει συρρίκνωση της αμερικανικής παντοδυναμίας και τη δεύτερη να δηλώνει την αναδίπλωση στο δόγμα Μονρόε.
Νέα Γιάλτα για δύο ή για τρεις; Η συμφωνία των τριών μεγάλων στο θέρετρο των τσάρων στην Κριμαία τον Φεβρουάριο του 1945 επιβεβαίωσε την έμφυτη δυσκολία στη διαμόρφωση και στη διαφύλαξη μιας τριγωνικής παγκόσμιας ισορροπίας. Στη Γιάλτα, ο Τσόρτσιλ βρήκε απέναντί του το δίδυμό Ρούζβελτ – Στάλιν και τη ρεαλπολιτίκ της διαίρεσης της Ευρώπης σε δύο ζώνες επιρροής.
Αν ανατρέξουμε στο νέο αμερικανικό στρατηγικό δόγμα, νομιμοποείται η προσδοκία μιας τριγωνικής ισορροπίας ΗΠΑ – Ρωσίας – Κίνας, με ζητούμενη την οριοθέτηση των ζωνών επιρροής των τριών υπερδυνάμεων.
Το 1945 στη Γιάλτα τα όρια των ζωνών επιρροής στην Ευρώπη συμφωνήθηκε να ταυτιστούν με τα όρια των γραμμών αντιπαράθεσης στο μέτωπο. Αν οι ΗΠΑ επιστρέφουν στο δόγμα Μονρόε, ποια θα είναι τα όρια των ζωνών επιρροής της Ρωσίας και της Κίνας;
Και βέβαια το ερώτημα των ερωτημάτων δεν είναι άλλο από το αν ο πολυπολικός-πολυκεντρικός αναδυόμενος κόσμος είναι συμβατός με ηγεμονικά δίδυμα και τριγωνικές ισορροπίες ή αν η ζητούμενη νέα παγκόσμια σταθερότητα θα προέλθει μέσα από τη μετεξέλιξη συσπειρώσεων όπως οι ΒRICS ή φόρουμ όπως οι G-20.
Oι HΠΑ ανανέωσαν μονομερώς την ισχύ του δόγματος Μονρόε χωρίς να ενδιαφερθούν να μάθουν αν η πίσω αυλή τους επικαλύπτεται από οράματα παγκόσμιας ισχύος παικτών που θα πρωταγωνιστήσουν σε έναν μετα-αμερικανικό κόσμο.
