Οι ηγετικές ελίτ μιας κοινωνίας θέλουν να γνωρίζουν τις διαθέσεις της κοινής γνώμης, το πώς δηλαδή σκέφτεται ο πολίτης, τι επιθυμεί, τι τον ενοχλεί, τι ζητάει να αλλάξει ώστε να διορθώνουν την πορεία τους, να εκλογικεύουν τις πολιτικές τους και να προλαβαίνουν ανεπιθύμητες εξελίξεις. Στο παρελθόν δεν υπήρχαν τα απαραίτητα εργαλεία και γι’ αυτό οι εξουσίες, βολεμένες στους γυάλινους πύργους τους και ξεκομμένες από την πραγματικότητα, ξαφνιάζονταν όταν βρίσκονταν μπροστά σε δυσάρεστες εκπλήξεις.
Στις σύγχρονες κοινοβουλευτικές δημοκρατίες, η συναίνεση δεν εξασφαλίζεται με την κάννη των όπλων, αλλά «κατασκευάζεται» σε μεγάλο βαθμό από την προπαγάνδα. Βασική συνιστώσα της είναι τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και επικουρικώς οι δημοσκοπήσεις. Για κάποιους οι δημοσκοπήσεις είναι εκδοχή άμεσης δημοκρατίας. Για κάποιους άλλους είναι μέσα χειραγώγησης, αποπροσανατολισμού και εκμαυλισμού. Το πρώτο σίγουρα δεν είναι. Το δεύτερο μπορεί να γίνουν όταν υπάρχει σκοπιμότητα και γίνεται κατάχρηση από τις κυβερνήσεις, τα κόμματα, τα δίκτυα ενημέρωσης. Αστοχίες αρκετές και λάθη χοντρά υπάρχουν, περίεργες ερμηνείες των ευρημάτων και εξαγωγή συμπερασμάτων με ασαφή κριτήρια έχουμε σε διάφορες περιπτώσεις. Πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτά, χωρίς ωστόσο να θεωρούμε ότι οι εκτιμήσεις των εταιρειών και των κομμάτων είναι θέσφατο. Δεν μπορούν να προβλέψουν το τυχαίο, δεν γίνεται να υπολογίζουν τους αστάθμητους παράγοντες. Με τα ανθρώπινα ποτέ δεν είσαι σίγουρος, λέει ο Νόαμ Τσόμσκι.
Το τελευταίο διάστημα οι δημοσκόποι δεν μετρούν μόνο τα κόμματα που υπάρχουν, μετρούν και κόμματα που δεν υπάρχουν. Σίγουρα πρωτότυπο. Δικαιούνται να το κάνουν; Ναι εφόσον στην επικαιρότητα δεσπόζουν πολιτικά πρόσωπα τα οποία δεν διαψεύδουν τις πληροφορίες και διαδίδουν ότι προτίθενται να δοκιμάσουν την τύχη τους στην πολιτική αρένα με καινούργια σχήματα. Πολλές από τις συγκεκριμένες πληροφορίες προέρχονται από το περιβάλλον τους. Αν δεν επιθυμούν να συνεχιστεί η συζήτηση που τα αφορά, πρέπει δημοσίως να τις αποδοκιμάσουν. Δεν το κάνουν. Αντιθέτως αφήνουν τη φημολογία να σέρνεται και ενίοτε την ενισχύουν με αμφίσημες δηλώσεις και υπαινικτικές αναφορές, προφανώς για να δουν αν οι πολίτες ενδιαφέρονται για κάτι νέο στην πολιτική και ποια είναι η επιρροή τους στο εκλογικό ακροατήριο και του δικού τους ιδεολογικού χώρου και γενικότερα. Οι καλές επιδόσεις θα ενθαρρύνουν τους υποψήφιους αρχηγούς, οι κακές επιδόσεις θα τους υποχρεώσουν να το ξανασκεφτούν και ενδεχομένως να αποφασίσουν να εγκαταλείψουν την προσπάθεια για να μην εκτεθούν.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα πρέπει να περιμένουμε ότι και ο Αντώνης Σαμαράς και ο Αλέξης Τσίπρας θα κάνουν το διάβημα. Ο πρώτος για δεύτερη φορά, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή κυβέρνηση δεν είναι κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, αλλά του Κυριάκου Μητσοτάκη που κατά τη γνώμη του δεν είναι το ίδιο πράγμα, αφού ο σημερινός αρχηγός της έχει μετακινηθεί από τις αρχές και τις θέσεις της παράταξης. Η διείσδυσή του στο συντηρητικό ακροατήριο δεν είναι αμελητέα κι αυτό ανησυχεί το μέγαρο Μαξίμου. Ο δεύτερος, ο Αλέξης Τσίπρας, αν και βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ, δίνει την εντύπωση ότι λειτουργεί σαν ανεξάρτητος. Καταθέτει προτάσεις, ασκεί κριτική, κάνει λόγο για πολιτικές με ορίζοντα πενταετίας. Το πότε θα προχωρήσουν, το πώς θα προχωρήσουν και με ποιο πολιτικό προσωπικό είναι τα τρία ερωτήματα που απασχολούν και αυτούς και την κυβέρνηση και τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Λογικό είναι λοιπόν οι εταιρείες να θέτουν σχετικά ερωτήματα στους πολίτες και από τις απαντήσεις που παίρνουν να κάνουν εκτιμήσεις. Υπάρχει περίπτωση να έχουμε και κόμμα Καρυστιανού; Η ίδια δεν έχει μιλήσει. Μια εταιρεία το μέτρησε και αποφάνθηκε ότι θα τα πάει καλύτερα και από το κόμμα Τσίπρα και από το κόμμα Σαμαρά. Στην προκειμένη περίπτωση δεν έχουμε μέχρι τώρα πρόθεση, ούτε καν υπαινιγμό, έχουμε απόπειρα δημιουργίας κλίματος. Ισως ερήμην της κ. Καρυστιανού.
Ανάγωγα
Εγραφα στο άρθρο του Σαββάτου με αφορμή τη σύγχυση που επικρατεί στον ΣΥΡΙΖΑ για τις προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα: «Ο Παύλος Πολάκης ζήτησε ο ΣΥΡΙΖΑ να μην περιμένει και να σαλπάρει: “ΑΡΚΕΤΑ πια με τις διασπάσεις, τους νάρκισσους, τους συμβιβασμένους και τους οπαδούς του απώτερου μέλλοντος!” Τι είναι για τον κ. Πολάκη ο πρώην αρχηγός του; Νάρκισσος; Συμβιβασμένος; Οπαδός του απώτερου μέλλοντος; Κάτι από τα τρία; Και τα τρία μαζί; Δεν το διευκρίνισε». Το έκανε με το μήνυμα που μου έστειλε το βράδυ του Σαββάτου: «Νάρκισσος είναι ο Κασσελάκης και η Ζωή, συμβιβασμένος ο Ανδρουλάκης, οπαδοί του απώτερου μέλλοντος το ΚΚΕ που δεν λέει πολιτική γραμμή για το σήμερα, δεν αφορούσαν τον Τσίπρα οι χαρακτηρισμοί, μόνον οι διασπάσεις μπορεί να τον αφορούν αν τελικά θελήσει να κάνει κάτι εκτός ΣΥΡΙΖΑ». Σαφής…
