efsyn.gr , Τάσος Τσακίρογλου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Το πρόγραμμα HUMAN (Ανθρώπινη Κατανόηση μέσω Μέτρησης και Ανάλυσης), το οποίο, όπως ανακοινώθηκε, θα ξεκινήσει σε ενάμιση χρόνο, υπό την αιγίδα του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης με την εθελοντική συμμετοχή δέκα χιλιάδων πολιτών, θα αποτελέσει ένα καθοριστικό βήμα στην εξέλιξη της εποχής των Big Data, δηλαδή των Μεγάλων Βάσεων Δεδομένων.

Πρόκειται για ένα οιονεί reality show, στο οποίο οι συμμετέχοντες θα παρακολουθούνται συστηματικά και επί καθημερινής βάσεως, για είκοσι ολόκληρα χρόνια, στη διάρκεια των οποίων επιστήμονες διαφόρων ειδικοτήτων θα έχουν πρόσβαση σε δεδομένα που θα προέρχονται από ιατρικές εξετάσεις, παρακολούθηση του γονιδιώματός τους, αλλά και έλεγχο των εκπαιδευτικών, οικονομικών και ηλεκτρονικών τους αρχείων.

Η εποχή αυτή των Big Data, σύμφωνα με τον υπεύθυνο του προγράμματος, Πολ Γκλίμτσερ, χαρακτηρίζεται από την καινοτομία οι ερευνητές πρώτα να συγκεντρώνουν δεδομένα και στη συνέχεια να κάνουν υποθέσεις.

Ο καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο της Βοστόνης, Πανκάι Μέχτα, μιλώντας για μια «κοινωνία με κινητήρια δύναμη τα Δεδομένα», λέει ότι αυτό που τη διαφοροποιεί από προηγούμενες συνοψίζεται στα τρία V –volume, variety, velocity (όγκος, ποικιλία, ταχύτητα) και παραθέτει τα εξής εντυπωσιακά στοιχεία:

Το 2012 το Facebook επεξεργαζόταν καθημερινά περισσότερο από 500 terabytes δεδομένων, δηλαδή όγκο που ισοδυναμεί με πενήντα φορές όλα τα έντυπα της Βιβλιοθήκης του Κογκρέσου στις ΗΠΑ(!).

Αυτή τη στιγμή υπάρχουν περισσότερο από τρία εκατομμύρια βάσεις δεδομένων παγκοσμίως, ενώ μόνον οι Αμερικανοί «ανεβάζουν» κάθε λεπτό περισσότερες από διακόσιες ώρες βίντεο και πεντακόσια εκατομμύρια φωτογραφίες ημερησίως.

Εάν αυτή η κατάσταση συνδυαστεί με το πολυπλόκαμο σύστημα παρακολουθήσεων των μυστικών υπηρεσιών (όπως αυτό της αμερικανικής NSA ή της γερμανικής BND) μάς δίνει μια αχνή εικόνα της «διάφανης ζωής» που ζούμε.

Ορισμένοι αισιόδοξοι ισχυρίζονται ότι η συγκέντρωση αυτών των δεδομένων μπορεί να αλλάξει τη ζωή μας, ανακαλύπτοντας νέα φάρμακα και θεραπείες, αλλά και μελετώντας την «ανθρώπινη κατάσταση».

Το πρόβλημα που προκύπτει βέβαια είναι το ποιος ορίζει τη χρήση αυτών των δεδομένων, αφού, ως γνωστόν, οι άμεσα ενδιαφερόμενες είναι οι μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες αναζητούν με κάθε μέσο τρόπους για την αύξηση της κερδοφορίας τους.

Η εμπορική αξιοποίηση ζωτικών πληροφοριών που αφορούν την υγεία, τις απόψεις, τις επιλογές, τις στάσεις και τις προτιμήσεις μας ανοίγει τον δρόμο για τη χειραγώγηση των πολιτών μέσω της γνώσης των πιο μύχιων σκέψεων και αισθημάτων τους.

Παράλληλα, όπως λένε οι συνήγοροί τους, μπορεί να βοηθήσει τις πολυεθνικές να αυξήσουν την παραγωγικότητα, να μειώσουν το κόστος παραγωγής, να ανοίξουν νέες αγορές και, φυσικά, να εκμεταλλευτούν πιο αποτελεσματικά την εργατική δύναμη.

Από μόνη της η συγκέντρωση δεδομένων δεν έχει ούτε καλό ούτε κακό DNA, όπως άλλωστε και η ίδια η τεχνολογία.

Ομως στον βαθμό που κυριαρχείται από τους νόμους του καπιταλιστικού κέρδους, αποτελεί μια πραγματική απειλή για την ιδιωτικότητα, την κοινωνική παρουσία και τα δικαιώματα των πολιτών.

Με τον τρόπο που έδειξαν ο Φίλιπ Ντικ στο «Minority Report», όπου οι προβλέψεις που βασίζονταν σε αλγόριθμους δεδομένων μετατρέπονταν τελικά «στη μοίρα κάποιου», αλλά και ο Πίτερ Γουίαρ στο «The Truman Show», όπου η ζωή του πρωταγωνιστή, παρά τη θέλησή του, γίνεται reality show προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού.