Διάχυση ή εστίαση;

Την ώρα που η προσοχή είναι στραμμένη στη Μέση Ανατολή και την Ουκρανία ο σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας, Σάλιβαν, αρχίζει σήμερα στο Πεκίνο τριήμερη επίσκεψη.

Μια επίσκεψη που νομιμοποιεί το ερώτημα για το μέχρι πότε οι ΗΠΑ θα εστιάζουν την προσοχή τους στην Κίνα και ταυτόχρονα θα έχουν πολυμέτωπη εμπλοκή στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή.

Την εποχή του πρώτου Ψυχρού Πολέμου η αναζήτηση ισορροπίας ανάμεσα στην εστίαση και τη διάχυση συμπυκνωνόταν στο ερώτημα «πόσους πολέμους μπορούν ταυτόχρονα να κερδίσουν οι ΗΠΑ;».

Αν προσπαθήσουμε να φωτίσουμε την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ μέσα από το δίπολο εστίαση-διάχυση η εικόνα που θα προσλάβουμε θα είναι πολύ διαφορετική από τη σύγκρουση της ακραίας επιθετικής ρητορικής του Τραμπ που διαβάζεται ως επιθετικός απομονωτισμός και την παραδοσιακή διεθνιστική πολιτική των Δημοκρατικών.

Η άλλη ανάγνωση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ είναι πως με δεδομένη τη συμφωνία Χάρις-Τραμπ ότι η Κίνα είναι ο στρατηγικός αντίπαλος της Ουάσινγκτον για το ορατό μέλλον η σύγκρουσή τους περιορίζεται στο κατά πόσον η ανάσχεση του Πεκίνου υπηρετείται με την εστίαση ή με τη διάχυση.

Για κάποιους στην Ουάσινγκτον το παραπάνω στρατηγικό δίλημμα δεν υπάρχει καθώς, για παράδειγμα, ενδεχόμενη αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από τη Μέση Ανατολή θα δημιουργήσει ένα κενό το οποίο θα σπεύσει να καλύψει το Πεκίνο.

Παρά τις απειλές και τις ακραίες εντάσεις η αντιπαράθεση των ΗΠΑ με την ΕΣΣΔ στην περίοδο 1947-91 δεν αμφισβήτησε ποτέ τα όρια και το πλαίσιο που συμφωνήθηκαν στη Γιάλτα τον Φεβρουάριο του 1945.

Σήμερα ΗΠΑ και Κίνα αναζητούν όχι απλά και μόνο τους κανόνες συνύπαρξης αλλά αυτό το ίδιο το πλαίσιο της συνύπαρξης.

Ποια διάταξη των ναυτικών δυνάμεων του Πεκίνου στα στενά της Ταϊβάν θα συνιστούσε για τις ΗΠΑ επιθετική ενέργεια;

Θα παρακολουθήσουν οι ΗΠΑ ως θεατής τη στρατηγική εμπλοκή της Κίνας στη Μέση Ανατολή σήμερα και στην Αφρική και τη Λατινική Αμερική αύριο;

Ηδη έχει δρομολογηθεί μια συνολική προσέγγιση Μόσχας-Πεκίνου παρά τα συγκρουόμενα συμφέροντά τους στην Ασία.

Ο Σάλιβαν συναντιέται για έκτη φορά σε έναν χρόνο με τον ΥΠΕΞ της Κίνας σε μια εμφανή προσπάθεια αποφυγής ατυχημάτων.