Αν ένα πράγμα έχει ενδιαφέρον στο ατελείωτο γαϊτανάκι των συζητήσεων για την Κεντροαριστερά που μόλις ξεκινάει, είναι εάν έχει ουσιαστικές πιθανότητες να καταλήξει κάπου ή απλώς θα χαλάσουμε φαιά ουσία, εκατοντάδες τηλεφωνήματα, καφέδες και μελάνι για μια τρύπα στο νερό.
Τα προβλήματα είναι δύο ειδών: Το ένα αφορά το ποιος θα είναι ο «πρωθυπουργίσιμος» του προοδευτικού χώρου απέναντι στον Μητσοτάκη. Θα είναι ο Κασσελάκης, ο Ανδρουλάκης ή κάποιος τρίτος; Το δεύτερο αφορά το αν μπορεί ο «χώρος» πραγματικά να ενωθεί με κάποιο τρόπο και αυτό να μη συνιστά μια συναλλαγή κορυφής για καρέκλες αλλά ένα εφαλτήριο συσπείρωσης για την κατάκτηση της εξουσίας στις επόμενες εκλογές.
● Πρώτη προϋπόθεση όμως είναι να προσδιορίσει κανείς τον λεγόμενο «χώρο». Διότι δεν μπορώ να φανταστώ πόσο πειστικό ή ελκυστικό θα είναι ένα κόμμα ή μια συμμαχία στην οποία θα συνυπάρχουν ο Παύλος Πολάκης με τον Οδυσσέα Κωνσταντινόπουλο ή η Μιλένα Αποστολάκη με τον Νίκο Φίλη. Δεν υπάρχει μια ενιαία «Κεντροαριστερά», πόσο μάλλον όταν ορισμένοι (π.χ. ΝΕ.ΑΡ.) αρνούνται ακόμη και αυτόν τον προσδιορισμό. Διότι τι άποψη θα έχει μια συμμαχία ΣΥΡΙΖΑ – ΠΑΣΟΚ – ΝΕ.ΑΡ. για τα ιδιωτικά ΑΕΙ, τους εξοπλισμούς, τα ελληνοτουρκικά, τη Συμφωνία των Πρεσπών, τις αιτίες εισόδου και τον τρόπο εξόδου από τα μνημόνια, την τεκνοθεσία των ομόφυλων ζευγαριών και αναρίθμητα άλλα θέματα που περιλαμβάνουν αναρίθμητες «αποψάρες».
● Καλό θα ήταν π.χ. να ξεκαθαριστεί αν η λεγόμενη Νέα Αριστερά του 2,5%, που αποδοκιμάστηκε στις εκλογές, ανήκει ή όχι σε αυτόν τον χώρο ή αν είναι πιο κοντά στο ΜέΡΑ25 και την Πλεύση Ελευθερίας. Διότι αν κάποιοι απλώς επιδιώκουν να «τρουπώσουν» κάπου για να πάρουν μερικές καρέκλες σε όργανα και στη χρηματοδότηση, να διατηρήσουν το «μαγαζί» τους και να περιδιαβαίνουν στα ΜΜΕ εκφράζοντας τις προσωπικές τους απόψεις και θολώνοντας το στίγμα του κόμματός τους, τότε φοβάμαι ότι δεν θα βρουν πολλούς πρόθυμους για συνεργασία. Αλλωστε ο Κασσελάκης δεν θέλει ούτε να τους βλέπει και ο Ανδρουλάκης πιθανόν να επιθυμούσε ορισμένα μετριοπαθή πρόσωπα της ΝΕ.ΑΡ. αλλά σε καμία περίπτωση να μεταφέρει στο ΠΑΣΟΚ την πρώην «Ομπρέλα» του ΣΥΡΙΖΑ.
● Με αφορμή το θέμα ηγεσίας που αρχίζει να τίθεται στο ΠΑΣΟΚ, το βασικό πρόβλημα του κόμματος αυτή τη στιγμή είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των στελεχών, των φίλων και των ψηφοφόρων του αισθάνονται ότι ασφυκτιούν σε ένα ποσοστό 12,8%. Η εξουσία για το ΠΑΣΟΚ μοιάζει ακόμη άπιαστο όνειρο με τις συνθήκες της τελευταίας δεκαετίας, αν και σταδιακά βελτιούμενες χάρη στη Φώφη Γεννηματά και τον Νίκο Ανδρουλάκη. Επομένως το «παπούτσι» των μικρομεσαίων ποσοστών στενεύει και προκαλεί εκνευρισμό στο εσωτερικό του. Για όσους εκτός ΠΑΣΟΚ δυσκολεύονται να το καταλάβουν, ας το πούμε ως εξής: Μπορεί ο Ολυμπιακός να έχει 47 πρωταθλήματα και ο Παναθηναϊκός 20, αλλά οι «πράσινοι» πάντα θα αισθάνονται «πρωταθλητές σε όλα τα σπορ παντοτινοί» και δεν μπορούν να αποδεχτούν την πρωτιά ενός «γαύρου» ή αντίστοιχα της Δεξιάς. Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι π.χ. Αρης για να συμβιβαστεί με μια θέση στην πεντάδα. Από την άλλη πλευρά, υπάρχει και ο κίνδυνος του μικρομεγαλισμού, ειδικά αν έχουν αλλάξει οι πολιτικές και κοινωνικές συνθήκες και αρνείσαι να δεις την πραγματικότητα.
● Με ενδιαφέρον θα παρακολουθήσω την πολιτική παρέμβαση που ετοιμάζει ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας σε κυριακάτικο φύλλο. Δεν ξέρω αν θα βγει μπροστά ως υποψήφιος πρόεδρος ή απλά θα δηλώσει «παρών» στις διεργασίες του ευρύτερου χώρου, αλλά γύρω από το πρόσωπό του παρατηρώ μια αυξημένη κινητικότητα εντός αλλά και εκτός ΠΑΣΟΚ. Ο κ. Δούκας διαθέτει τα πλεονεκτήματα του νέου προσώπου που προέρχεται από την κοινωνία και ότι έχει αποδείξει στην πράξη ότι κερδίζει εκπροσώπους της οικογένειας Μητσοτάκη, συσπειρώνοντας ευρύτερες προοδευτικές δυνάμεις στην κάλπη. Εχει όμως και τα μειονεκτήματα της εξωκοινοβουλευτικής παρουσίας, της μικρής πολιτικής εμπειρίας και την ηθική διάσταση ότι θα πρέπει να στραφεί ουσιαστικά κατά του συνομηλίκου, συναδέλφου και συντρόφου του που τον ώθησε στη δημαρχία της πρωτεύουσας. Χώρια ότι δεν έχει προλάβει ακόμη να ξεδιπλώσει το έργο του στην Αθήνα. Πάντως φαίνεται ότι δεν θα πλήξουμε.
.jpg)
