Τι σημαίνει: Αλαζονικά σκέρτσα

«Το σκέρτσο σου το μαγικό

κατάκαρδα με σφάζει,

μικρή μου όταν με φιλάς,

ξεχνώ κάθε μαράζι»

Στίχοι: Μπαγιαντέρας

Το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας λέει πως πολλά εθνικά κύρια ονόματα δίνουν λαβή στον σχηματισμό λέξεων οι οποίες, ανεξάρτητα από την αρχική πηγή τους, δηλώνουν συγκεκριμένο χαρακτηριστικό ή ιδιότητα. Οι Βάνδαλοι έδωσαν τον «βάνδαλο», που βανδαλίζει, δηλαδή καταστρέφει έργα πολιτισμού, ο «κάφρος», ο άξεστος, προέρχεται από τη φυλή των Κάφρων, ιθαγενών της Ανατολικής Αφρικής, από τον Τούρκο έχουμε τον «τούρκο», τον εξοργισμένο άνθρωπο, μέχρι που φτάνουμε στον αλαζόνα: ο υπερόπτης, υπέρμετρα υπερήφανος, ξιπασμένος, ψηλομύτης, ο σνομπ που περιφρονεί τους άλλους. Η αρχαιοελληνική λέξη «αλαζών» κατάγεται από την αρχαία θρακική φυλή των Αλαζώνων, που απαντά και στον Όμηρο. Το διαδικτυακό Λεξικό Academic Dictionaries and Encyclopedias αναφέρει πως το εθνικό κύριο όνομα «Αλαζών», ως προσηγορικό επίθετο, δηλώνει τον υπερόπτη, τον υπερήφανο, ενώ ως ουσιαστικό δηλώνει τον αγύρτη, τον τσαρλατάνο, τον απατεώνα, καθώς και τον περιπλανώμενο, τον περιφερόμενο εδώ κι εκεί.

«Αλαζονεία» είναι η ιδιότητα του αλαζόνα. Είναι επίσης ό,τι χαρακτηρίζει κάποια επιφανή στελέχη της Νέας Δημοκρατίας, τα οποία, μέσα στην απροσμέτρητη οίησή τους, όχι απλώς κομπoρρημονούν για την εκλογική επιτυχία του κόμματός τους, παρά επιτίθενται στα κόμματα της αντιπολίτευσης. Ένα από αυτά τα διακεκριμένα στελέχη είναι βέβαια ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο Άκης Σκέρτσος, ο πρώην υπουργός Επικρατείας, του οποίου η πρόσφατη συμπεριφορά προς τους πολιτικούς αντιπάλους του ποικίλλει από την υποτίμηση μέχρι τη διαστροφή των απόψεών τους και τη συκοφαντία.

Το επώνυμο αυτού του προπετούς, αλαζόνα κυρίου, κατά πάσα πιθανότητα προέρχεται από το ουσιαστικό «σκέρτσο». Γιά να δούμε τώρα εάν είχε δίκιο ο Αντισθένης, αν δηλαδή είναι αρχή σοφίας η ονομάτων επίσκεψις. Λοιπόν, το Λεξικό λέει πως «σκέρτσο» είναι η φιλάρεσκη κίνηση που λειτουργεί ως τέχνασμα για να τραβήξει τα βλέμματα όλων, δηλαδή το νάζι, το τσαλίμι, ο ακκισμός. Σκέρτσα λέγονται και τα ερωτικά παιχνίδια, τα πείσματα μεταξύ των εραστών, ενώ «σκέρτσο» είναι και μια ζωηρή, παιχνιδιάρικη μουσική σύνθεση. Η λέξη προέρχεται από το ιταλικό ορήμα «scherzare», δηλαδή «παίζω, παιχνιδίζω, αστειεύομαι», από το λογγοβαρδικό «sckerzon», μια λέξη αρχαίας γερμανικής προέλευσης, συγγενική με το «scern», που σημαίνει «σκέρτσο, θρασύτητα»… Από το σκέρτσο έχουμε το ρήμα «σκερτσάρω», δηλαδή «κάνω σκέρτσα».

Ο Ρώσος συγγραφέας Λέων Τολστόι είχε πει πως «ο άνθρωπος μοιάζει με κλάσμα, όπου ο αριθμητής είναι ο πραγματικός εαυτός του και ο παρονομαστής η ιδέα που έχει για τον εαυτό του. Όσο μεγαλύτερος ο παρονομαστής τόσο μικρότερη η αξία του κλάσματος. Και όσο ο παρανομαστής διογκώνεται προς το άπειρο, τόσο το κλάσμα τείνει προς το μηδέν». Δεν είμαι σίγουρος για τον αριθμητή του κυβερνητικού εκπροσώπου, αλλά όσο πλησιάζουμε προς τις εκλογές της 25ης Ιουνίου τόσο ο παρονομαστής του αυξάνεται.

Εάν συνεχίσει έτσι ο κύριος Σκέρτσος, να ακκίζεται με θράσος και υπεροψία για να τραβήξει την προσοχή των ψηφοφόρων, τότε ο εξ απορρήτων του Κυριάκου Μητσοτάκη και πρώην διευθυντής των γραφείων του Γιάννη Στουρνάρα, του Παναγιώτη Πικραμμένου, καθώς και του Συνδέσμου Ελληνικών Βιομηχανιών, θα έχει την τιμή να δει το επώνυμό του, ένα κύριο όνομα, να παράγει μια καινούρια λέξη, που θα περιγράφει ένα χαρακτηριστικό ή μια ιδιότητα. Πλέον, όταν θα βλέπουμε κάποιον με μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του να κάνει αλαζονικά σκέρτσα, προσβάλλοντας τους άλλους, θα του λέμε: «έλα τώρα, μη γίνεσαι Σκέρτσος…»