«Όταν πρέπει να μιλήσουμε για τη μετανάστευση, στις Βρυξέλλες είναι όλοι διακοπές. Όταν γίνεται συζήτηση για φόρους, ξυπνούν όλοι μαζί. Απ’ ό,τι φαίνεται, και φέτος, στις Βρυξέλλες, έκανε μεγάλη ζέστη» δήλωσε ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι. Παράλληλα κάλεσε όσους μιλούν για τη χώρα του «να πλένουν πρώτα το στόμα τους».
Γιατί θύμωσε ο Ρέντσι; Φοβάται κάτι; Όχι βεβαίως κάτι που έχει σχέση με το μεταναστευτικό. Μήπως ότι έρχεται η σειρά της χώρας του να πέσει στα νύχια της Γερμανίας και των άλλων τσακαλιών του νεοφιλελευθερισμού που καραδοκούν να τη φασκιώσουν λόγω του τεράστιου χρέους της; Αν δεν είχε προηγηθεί η μάχη της ελληνικής κυβέρνησης που οδήγησε στην αποκάλυψη του απεχθούς προσώπου της ευρωκρατίας θα ξυπνούσε ο Ρέντσι από τον νήδυμο ύπνο του;
Ελπίζουμε βεβαίως να μην πάρουν μυοχαλαρωτικά μάρκας Σόιμπλε κι αυτός και ο Ολάντ και πέσουν ξανά σε λήθαργο. Θα πει κάποιος «μα καλά, μπορούμε να ελπίζουμε σήμερα στην ευρωπαική σοσιαλδημοκρατία;».
Πράγματι, τα μηνύματα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά. Οι ηγεσίες τους μετέτρεψαν τα κόμματα σε θλιβερούς κομπάρσους της συντήρησης, σε πολιτικά πτώματα σύμφωνα με την ορολογία του Ετιέν Μπαλιμπάρ. Δεν είναι στενάχωρο μόνο το γεγονός ότι δεν προσπάθησαν να αρθρώσουν ένα εναλλακτικό σχέδιο προκειμένου να πείσουν ότι παραμένουν συνεπή ως προς τον ιδρυτικό στόχο τους, δηλαδή τον εξανθρωπισμό του καπιταλισμού. Αυτό που προκαλεί οργή στις τάξεις που κάποτε εκπροσωπούσαν είναι ότι συνέπραξαν, όταν δεν πλειοδότησαν με ενθουσιασμό, στο ξεθεμελίωμα του κοινωνικού κράτους, που τα ίδια είχαν χτίσει, τη χρυσή περίοδο τους (1945-1980), στην απορρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, στην εκποίηση της δημόσιας περιουσίας.
Συνεπώς δεν πρέπει να είμαστε αισιόδοξοι; Μάλλον. Ωστόσο, να μην υποτιμούμε πως στο εσωτερικό της σοσιαλδημοκρατίας αναπτύσσονται υπολογίσιμες τάσεις που διαφωνούν με τις κεντρικές επιλογές και πιέζουν τις ηγεσίες για αλλαγή γραμμής. Το αν θα βγει κάτι καλό απ’ αυτό για τους εργαζόμενους θα φανεί σύντομα.
Γιατί ας μη γελιόμαστε: για ν’ αλλάξει η Ευρώπη προς προοδευτική κατεύθυνση δεν φτάνει η δράση των κομμάτων της ριζοσπαστικής Αριστεράς -έτσι κι αλλιώς μικρού εκτοπίσματος αν εξαιρέσουμε τον ΣΥΡΙΖΑ και το Podemos- ούτε και ο ενθουσιασμός των κινημάτων αμφισβήτησης, τα οποία εύκολα δημιουργούνται και εξίσου εύκολα εξαφανίζονται.
