Η τελική αναμέτρηση στη διαπραγμάτευση κυβέρνησης – δανειστών γίνεται τελικώς στο πεδίο της πολιτικής και όχι της οικονομίας, αποδεικνύοντας ότι η διαχείριση των κρίσεων γίνεται με όρους ισχύος και κυριαρχίας και όχι λογιστικής. Και, φυσικά, ισχύει η κατηγορία που εκτοξεύει η μία πλευρά σε βάρος της άλλης, ότι η διαμάχη είναι κατά βάση ιδεολογική, αφού οι μεν Γερμανοί και οι δορυφόροι τους εμφανίζονται ως υπερασπιστές του νεοφιλελευθερισμού, ενώ η altera pars ομνύει κατά της λιτότητας και της θεωρίας που τη στηρίζει.
Οι θέσεις αυτές βρίσκουν την έκφρασή τους και στην εκφορά του λόγου, αφού η μεν Ανγκελα Μέρκελ δηλώνει ότι «έχει χαθεί κάτι πιο ουσιαστικό από ένα νόμισμα και αυτό είναι η εμπιστοσύνη», ενώ ο Αλέξης Τσίπρας τονίζει ότι η ελληνική πλευρά είναι έτοιμη για «έναν έντιμο συμβιβασμό» και καλεί τους εταίρους να επιβεβαιώσουν «τον διπλό στόχο του σεβασμού της δημοκρατικής επιλογής και των κανόνων της Ευρώπης».
«Εμπιστοσύνη και αξιοπιστία» απέναντι στην «εντιμότητα και τον σεβασμό». Δύο κατά βάση αγοραίες έννοιες, με έμφαση στα συναλλακτικά ήθη, κόντρα σε δύο έννοιες που αναφέρονται σε ποιότητες ήθους. Αμφότερες οι προσεγγίσεις εδράζονται στη βάση των σχέσεων. Η πρώτη σε μια αλλοιωμένη ερμηνεία του φιλελευθερισμού, ενώ η δεύτερη σε μια σοσιαλιστικής-ανθρωπιστικής καταγωγής θεωρία. Θα μου πείτε «τέτοια ώρα, τέτοια λόγια». Ομως επαναλαμβάνουμε αυτό που έχουμε ξαναγράψει εδώ: ότι πρόκειται περί δύο ασύμβατων κόσμων, με τεράστια δυσκολία επικοινωνίας, εξαιτίας των διαφορετικών επιπέδων αναφοράς.
Σε κάθε περίπτωση, τα ερωτήματα που θέτουν όσοι παρακολουθούν ως τρίτοι τις εξελίξεις με την Ελλάδα, είναι ενδεικτικά: «Ηταν πράγματι αναγκαίος αυτός ο εξευτελισμός των Ελλήνων;» αναρωτιέται η Ελενα Σμιθ στον «Γκάρντιαν», ενώ ο Ματ Ο’ Μπράιαν διαπιστώνει στην «Ουάσινγκτον Ποστ»: «Η Γερμανία δεν θέλει να σώσει την Ελλάδα. Φαίνεται να θέλει να την εξευτελίσει».
«Εξευτελισμός»: ακόμα μία έννοια με βαρύ ηθικό περιεχόμενο, η οποία αντιστοιχίζεται με τις έννοιες της συναλλακτικής ασυνέπειας και την τιμωρητική διάθεση. Και σε πολιτικό επίπεδο με τον περίφημο «συσχετισμό δύναμης». Ή αλλιώς με τη μετατροπή της Ε.Ε. σε μια χομπσιανή και μακιαβελική Ενωση αποστειρωμένη από κάθε ηθικό περιεχόμενο που θα μπορούσε να τη «μολύνει».
