• Αθήνα
    Σποραδικές νεφώσεις
    6°C 3.9°C / 8.0°C
    2 BF
    78%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.0°C / 6.0°C
    3 BF
    47%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 6.5°C / 10.1°C
    4 BF
    53%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.1°C / 0.9°C
    1 BF
    47%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.9°C / 4.6°C
    2 BF
    70%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    3°C 1.3°C / 4.6°C
    1 BF
    49%
  • Κοζάνη
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.6°C / 1.8°C
    3 BF
    40%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    6°C 4.6°C / 8.6°C
    2 BF
    38%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.0°C
    5 BF
    68%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    5°C 3.9°C / 4.9°C
    3 BF
    52%
  • Ερμούπολη
    Σποραδικές νεφώσεις
    7°C 7.4°C / 9.1°C
    5 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αραιές νεφώσεις
    5°C 5.1°C / 5.1°C
    5 BF
    55%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    12°C 10.9°C / 11.9°C
    0 BF
    35%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 3.8°C / 4.9°C
    2 BF
    49%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.4°C / 4.5°C
    1 BF
    58%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.8°C / 7.1°C
    3 BF
    36%
  • Χαλκίδα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 4.0°C / 8.1°C
    2 BF
    57%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 1.3°C / 4.4°C
    2 BF
    50%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    4°C 2.1°C / 6.1°C
    1 BF
    67%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    0°C -0.2°C / -0.2°C
    1 BF
    41%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Εκπεσμός ή προσαρμογή;

  • A-
  • A+

Το «εντυπωσιάζομαι» και το «αντιλαμβάνομαι» είναι από τα πιο παρεξηγημένα ρήματα της ελληνικής γλώσσας. Στην κοινή συνείδηση έχουν καταγραφεί ως λέξεις που αξιοποιούνται –κυρίως– σε περιγραφές. Για πολλούς τα δυο ρήματα είναι εννοιολογικά «συγγενή» γι’ αυτό τα παρομοιάζουν με δρομείς που ο ένας προηγείται και ο άλλος ακολουθεί.

Μπροστά το «αντιλαμβάνομαι», που απαιτείται προκειμένου ο άνθρωπος να διακρίνει, να κατανοήσει, να συνειδητοποιήσει και ενίοτε να απαντήσει, και έπεται το «εντυπωσιάζομαι», που σχετίζεται περισσότερο με την αντίδραση, η οποία κάποιες φορές φτάνει μέχρι την υπερβολή. Ετσι καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι το ένα ρήμα εκφράζει το «Φαίνεσθαι» και το άλλο το «Είναι». Υπό το πρίσμα αυτό, το «εντυπωσιάζομαι» και το «αντιλαμβάνομαι» μπορεί να χαρακτηριστούν ως εξόχως «πολιτικές» λέξεις που μπορούν να χρησιμεύσουν σαν ζύγι της πολιτικής και σαν αξιολογητής των έργων και των λόγων των πολιτικών.

Εν αρχή ην... η αντίληψη. Ακολουθεί η προσπάθεια να ξεχωρίσει η αλήθεια από το ψέμα, η ειλικρίνεια από την υποκρισία, ο καιροσκοπισμός από την ανιδιοτέλεια,..., η ουσία από τον εντυπωσιασμό. Επεται η αξιολόγηση. Και καταλήγουμε στην αποτίμηση, τη σύγκριση και την επιλογή. Πρόκειται για τη διαδικασία στη βάσανο της οποίας πρέπει να υποβάλλεται ο δημόσιος πολιτικός λόγος (κοινοβουλευτικές τοποθετήσεις, δηλώσεις, ομιλίες, εξαγγελίες, ανακοινώσεις) και οι πολιτικές δράσεις (νόμοι, αποφάσεις, αντιδράσεις κ.ά.). Μόνο έτσι ο πολίτης μπορεί να ανακαλύψει τα κίνητρα, τις –τυχόν– σκοπιμότητες και τις επιπτώσεις της πολιτικής που υπηρετούν οι πολιτικοί. Μία ορθολογική μέθοδος που σύμφωνα με τους πολιτικούς επιστήμονες αποκαλύπτει την ποιότητα της Δημοκρατίας.

Η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια ο δημόσιος πολιτικός λόγος θυμίζει προαύλιο εκκλησίας το βράδυ της Ανάστασης. «Φωτοβολίδες», «κροτίδες», «μπαλοθιές». Πολύ θέαμα και από ουσία –σχεδόν– τίποτα. Αν έχεις τον χρόνο και τη διάθεση να παρακολουθήσεις αυτά που λένε τα κόμματα και οι εκπρόσωποί τους αποκομίζεις την εντύπωση ότι τα επιχειρήματα και η γνώση θάφτηκαν κάτω από τον επίπλαστο λογοτεχνικό οίστρο των λογογράφων, των κομματικών γραφιάδων και των εξουσιοδοτημένων ντελάληδων.

Πληθωρισμός χαρακτηρισμών με επίθετα και επιρρήματα που παραπέμπουν σε καφενειακούς διαλόγους, σε ποδοσφαιρικές αντεγκλήσεις και καλοκαιρινές βεγγέρες. Θυμάσαι ομιλίες κοινοβουλευτικών, ανακοινώσεις κομμάτων και πολιτικά κείμενα άλλων εποχών στα οποία κυριαρχούσε η τεκμηριωμένη και μεστή πολιτική σκέψη και αναρωτιέσαι «αν στραβός είναι ο γιαλός ή αν στραβά αρμενίζουμε».

Για τον συντηρητικό πολιτικό χώρο που επί δεκαετίες όμνυε στα «ιερά και τα όσια», η έλλειψη επιχειρημάτων, η απουσία τεκμηρίων και ο εντυπωσιασμός με παραποιημένες αλήθειες δεν προκαλεί έκπληξη. Αλλωστε πάντα αξιοποιούσε τον φόβο, τους διαχωρισμούς και τις επιλεκτικές υποσχέσεις για να γίνει πιστευτός ο δημόσιος λόγος του.

Αυτό όμως που προκαλεί απορία είναι η ευκολία με την οποία η Αριστερά εγκατέλειψε τον τεκμηριωμένο λόγο, που αποτελούσε το πλεονέκτημα της απέναντι στον ιδεολογικό αντίπαλό της, για να προσχωρήσει στη μετα-μοντέρνα αοριστολογία της γενικής αφήγησης. Υπερβολικό; Αναζητήστε στα πρακτικά της Βουλής (23/6/1965) την τεκμηριωμένη ομιλία του Ηλία Ηλιού και μετά συγκρίνετε τα επιχειρήματά του με αυτά που σήμερα συνθέτουν τον αντιπολιτευτικό λόγο. Ψάξτε για επιστημονικά τεκμηριωμένα επιχειρήματα. Ερευνήστε για ερευνητικές πρωτοβουλίες που υποστηρίζουν πολιτικές θέσεις και προτάσεις.

«Αλλοι καιροί και άλλες ανάγκες», θα ισχυριστούν κάποιοι. Φυσικά οι εποχές αλλάζουν, αλλά οι ανάγκες για δημοκρατία, ισότητα και δικαιοσύνη είναι διαχρονικές και για τη διεκδίκησή τους χρειάζεται η ευρεία λαϊκή βάση που μόνο ο ορθός και τεκμηριωμένος λόγος μπορεί να εξασφαλίσει. Τι συνέβη; Εκπεσμός ή προσαρμογή;

Ο Φράνσις Φουκουγιάμα στο άρθρο του «Η πτώση της μεσαίας τάξης και το μέλλον της Δημοκρατίας» έδωσε μία απάντηση:

«Οποιο κι αν είναι το θεωρητικό υπόβαθρο σε μια ατζέντα της Αριστεράς, το μεγαλύτερο πρόβλημά της είναι η έλλειψη αξιοπιστίας», έγραφε απαντώντας στο θεωρητικό ερώτημα του γιατί «η λαϊκή έκφραση δείχνει να έχει λάβει κατά κύριο λόγο δεξιόστροφη μορφή, παρά αριστερόστροφη».

Αλλοι συνδέουν τη μετάλλαξη στην έκφραση με την αδυναμία όσων εμφανίζονται ως εκπρόσωποι της Αριστεράς «να διατυπώσουν μια λογική ανάλυση του τι συμβαίνει στη δομή των προηγμένων κοινωνιών όταν υφίστανται οικονομικές μεταβολές και να διαμορφώσουν μια ρεαλιστική ατζέντα που να δημιουργεί την ελπίδα για την προστασία της κοινωνίας».

Σίγουρα υπάρχουν ακόμα δεκάδες απαντήσεις ή και συνδυασμοί απαντήσεων. Πριν όμως φτάσουμε σε αυτές, θα πρέπει να απαντηθεί ένα ερώτημα: Αυτοί που σήμερα ισχυρίζονται ότι σηκώνουν τη βαριά κληρονομία της Αριστεράς, αισθάνονται την ανάγκη να απαντήσουν ή επιλέγουν να υπεκφύγουν με επιχείρημα ότι τέτοιου είδους προβληματισμοί είναι ξεπερασμένοι και παλιομοδίτικοι;

* δημοσιογράφος, συγγραφέας

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Δεν τους προλάβατε
Ίσως να ήταν από τους ηλικιωμένους που από χθες θα πλήρωναν πρόστιμο 100 ευρώ. Ίσως να ήταν από αυτούς που θα περίμεναν τις αυξήσεις στον βασικό μισθό και στις συντάξεις τους μετά τον Μάιο για να σας...
Δεν τους προλάβατε
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Δεν περνάει και η ώρα
Α ρε Αλέκο, πόσο δίκιο έχεις! (Οχι είχες.) Ποιος σε ακούει όμως; Ετσι που τα κάναμε, δεν περνάει και η ώρα να πεθάνουμε...
Δεν περνάει και η ώρα
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
«Και βέβαια τους φοβάμαι. Είναι οπλισμένοι και ηλίθιοι»*
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μένει στη θέση του μετά τη δήλωση ότι επιχειρήθηκε κατάλυση της φιλελεύθερης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας. Άρα ο προϊστάμενός του δεν έχει κανένα πρόβλημα.
«Και βέβαια τους φοβάμαι. Είναι οπλισμένοι και ηλίθιοι»*
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ο πατέρας είπε πως δεν το… «εκίνησε». Ο γιος;
Μας είπε ο πρωθυπουργός ότι στο ζήτημα του κ. Παπαγγελόπουλου συμπεριλήφθηκε παρεμπιπτόντως ο κ. Βαξεβάνης στο σχετικό πόρισμα. Μιλάμε για το πόρισμα της προανακριτικής, δηλαδή αυτό που συνέταξε η πλειοψηφία...
Ο πατέρας είπε πως δεν το… «εκίνησε». Ο γιος;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Σχετικά με τις προσπάθειες καταστρατήγησης του ωραρίου των εκπαιδευτικών
Με αφορμή προσπάθειες καταστρατήγησης του ωραρίου των εκπαιδευτικών ας ξεκαθαρίσουμε όλα όσα αφορούν στο εργασιακό και διδακτικό ωράριο και τις υποχρεώσεις των εκπαιδευτικών, σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Σχετικά με τις προσπάθειες καταστρατήγησης του ωραρίου των εκπαιδευτικών
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Μετά το μπιπ, αφήστε...
Καλησπέρα σας. Σας μιλάει ο αυτόματος, εξοργισμένος τηλεφωνητής της γράφουσας, καθώς η ίδια αδυνατεί να μιλήσει πλέον δίχως να κατεβάσει ό,τι καντήλι υπάρχει και δεν υπάρχει (σβησμένο ή αναμμένο) στην...
Μετά το μπιπ, αφήστε...

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας