• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 4.4°C / 9.0°C
    2 BF
    55%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.6°C / 7.5°C
    0 BF
    64%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    8°C 7.0°C / 10.0°C
    2 BF
    43%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    1°C 0.9°C / 3.6°C
    1 BF
    64%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αίθριος καιρός
    4°C 3.5°C / 3.9°C
    0 BF
    52%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.0°C / 5.9°C
    1 BF
    56%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    -1°C -1.6°C / 2.3°C
    0 BF
    69%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    9°C 6.6°C / 8.6°C
    0 BF
    40%
  • Ηράκλειο
    Αραιές νεφώσεις
    10°C 8.3°C / 11.4°C
    4 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 4.9°C / 5.9°C
    1 BF
    60%
  • Ερμούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 8.1°C / 10.2°C
    3 BF
    57%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 4.6°C / 5.6°C
    4 BF
    59%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 11.9°C / 11.9°C
    0 BF
    66%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    3°C 2.9°C / 6.5°C
    0 BF
    56%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    5°C 5.1°C / 6.5°C
    1 BF
    50%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 6.8°C / 7.8°C
    3 BF
    43%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 4.9°C / 9.2°C
    2 BF
    59%
  • Καβάλα
    Ελαφρές νεφώσεις
    4°C 2.3°C / 6.0°C
    2 BF
    55%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    5°C 2.7°C / 6.7°C
    1 BF
    52%
  • Καστοριά
    Αίθριος καιρός
    -1°C -1.2°C / -1.2°C
    1 BF
    54%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Η διελκυστίνδα του ατομικισμού

  • A-
  • A+

Ο καταστατικός μύθος του ατομικισμού έχει τις ρίζες του στην Ευρώπη του 18ου αιώνα, όταν αρκετοί θαρραλέοι στοχαστές έσπασαν τα δεσμά της θρησκευτικής καταπίεσης και έθεσαν ως στόχο την αυτονομία, την έκφραση και την ολοκλήρωση ενός πραγματικού εαυτού.

Από τότε πολύ νερό κύλησε στο αυλάκι και οι θεωρίες του νεοδαρβινισμού και του νεοφιλελευθερισμού περιόρισαν αυτή την έννοια στο στενό πλαίσιο ενός βιολογικού και κοινωνικού ανταγωνισμού, εντός του οποίου κάθε ένας και κάθε μια δίνει τον δικό του/της «ατομικό αγώνα για την ύπαρξη» (Μαρξ).

Παρ’ όλα αυτά και παρά την προσπάθεια του σύγχρονου καπιταλισμού να εξατομικεύσει τους ανθρώπους μέσα στην παραγωγή και τη διανομή των αγαθών –με τις εργασιακές σχέσεις α λα Χατζηδάκη στα καθ’ ημάς–, νέες μορφές αλληλεγγύης και διασυνδεσιμότητας των ατόμων αναδύθηκαν τόσο μέσα στη δεκαετή κρίση όσο και σήμερα.

Συσσίτια κοινωνικών χώρων, στήριξη αστέγων, προσφορά μέσω ΜΚΟ και οικογένειας, κίνημα κατά των πλειστηριασμών και πολλές άλλες μορφές κράτησαν όρθιο την τελευταία δεκαετία ένα κομμάτι της κοινωνίας που διαφορετικά θα είχε «γονατίσει» χωρίς ελπίδα ανάκαμψης.

Σήμερα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συγκροτούν κοινότητες διαφόρων ειδών, προσφέροντας επικοινωνία, επαφή και στήριξη στους νέους, αλλά και βοηθούν στην οργάνωση θεματικών διαμαρτυριών ανά περίπτωση.

Φυσικά δεν είναι όλα ρόδινα, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις γίνονται και οι φορείς μετάδοσης θεωριών συνωμοσίας ή χώροι από τους οποίους η Ακροδεξιά «ψαρεύει» υποψήφια θύματα της προπαγάνδας της. Αντιεμβολιαστές, εθνικιστές και φασίστες διακινούν μέσω αυτών τις ψευδοθεωρίες τους, παραπλανώντας τους αφελείς και τους ανυποψίαστους.

Η μεγάλη μοτοπορεία κόντρα στην αυθαιρεσία του νόμου Χατζηδάκη και την εκμετάλλευσή του από την eFood ήταν μια κίνηση ενάντια στην επιχείρηση εξατομίκευσης των ντελιβεράδων και αλλαγής των εργασιακών τους σχέσεων. Ανάλογες νομικές νίκες σε χώρες της Ευρώπης ενάντια στα ατομικά συμβόλαια για τους οδηγούς της Uber μπορεί να αποτελούν μάχες οπισθοφυλακής, αλλά δεν παύουν να δείχνουν ότι υπάρχει και ο δρόμος της αντίστασης.

Ο επιφανής Αμερικανός κοινωνιολόγος Ρίτσαρντ Σένετ, στο βιβλίο του «Ο ελαστικοποιημένος άνθρωπος» (Εκδόσεις Πεδίο), περιγράφει την προσπάθεια του «νέου καπιταλισμού» να διαβρώσει τον ανθρώπινο χαρακτήρα (ο πρωτότυπος τίτλος είναι «The corrosion of character») και παράλληλα μελετά τις συνέπειες της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων στη ζωή των υποκειμένων.

Ο Σένετ λέει ότι ο άνθρωπος μέσω αυτών των εργασιακών σχέσεων δεν μπορεί να οικοδομήσει μια μακροπρόθεσμη αφήγηση για τη ζωή του, την οποία αναγκάζεται να ξεκινά διαρκώς από την αρχή, αλλάζοντας συνεχώς εργασία, επιχειρήσεις και τόπους.

Οι συνέπειες είναι εξαιρετικά σοβαρές, καθώς οι άνθρωποι αισθάνονται χωρίς ρίζες, χωρίς ιστορία και μετέωροι. Και, περισσότερο, αισθάνονται κορόιδα, γιατί ενώ είναι στην πραγματικότητα απλοί εργαζόμενοι, τους χρίζουν αυθαίρετα και με σκοπιμότητα «συνεργάτες», «αυτοαπασχολούμενους» και «επιχειρηματίες».

Απαίτηση της αγοράς αποτελεί να είναι «ανοιχτοί στην αλλαγή», πάντα όμως εις βάρος τους. Η ανημπόρια, το αίσθημα εξατομίκευσης και «αυτονόμησης του εαυτού» είναι συντριπτικά και ροκανίζουν όχι μόνο το σώμα με τις ατέλειωτες ώρες εργασίας, αλλά και την ψυχή μέσω της αλλοτρίωσης, καθώς η αλλαγή δεν έρχεται ως αποτέλεσμα προσωπικής επιλογής, αλλά επιβάλλεται απ’ έξω και βίαια.

Κάθε «στιγμή» αντίστασης, κάθε «όχι», κάθε συλλογική κινητοποίηση ρίχνει λίγη άμμο στα γρανάζια αυτής της μηχανής και προσφέρει ένα αίσθημα δικαίωσης στους κατά τα άλλα «επιχειρηματίες του εαυτού τους».

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ποια ελευθερία του Τύπου;
Το βλέπουμε παντού, το βλέπουμε και στην Ελλάδα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη πληρώνει αδρά με τις λίστες Πέτσα, ώστε οι όμιλοι των ΜΜΕ να έχουν εχθρική στάση σε οτιδήποτε άπτεται των συμφερόντων της μεγάλης λαϊκής...
Ποια ελευθερία του Τύπου;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Το κάψαμε το εργαλείο!
Κάθε «πρόοδος» έχει ποσοτικά και όχι ποιοτικά κριτήρια: η ατομική ευζωία εξαρτάται από την ποσότητα των υλικών αγαθών που έχουμε στην κατοχή μας, ενώ η συλλογική από την αέναη αύξηση του ΑΕΠ. Το πόσο...
Το κάψαμε το εργαλείο!
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
ΗΠΑ: φλερτάροντας με τους δαίμονες
Σ’ εκείνο που συγκλίνουν πολλοί αναλυτές και πανεπιστημιακοί είναι πως αποτελεί τραγικό λάθος να θεωρούμε ότι έχουμε ξεμπερδέψει με τον Τραμπ και τον τραμπισμό.
ΗΠΑ: φλερτάροντας με τους δαίμονες
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Η ιδέα της Ευρώπης και οι ιδέες γενικά
Μπορούν σκέψεις και ιδέες που έχουν διατυπωθεί εδώ και δεκαεπτά χρόνια πριν να διατηρούν τη φρεσκάδα τους, αλλά και από την ανταπόκρισή τους στην αλήθεια; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά καταφατική.
Η ιδέα της Ευρώπης και οι ιδέες γενικά
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Εχει μέλλον η Αριστερά;
Ο φασισμός, η Ακροδεξιά, ο μισογυνισμός, ο ρατσισμός και οι θεωρίες συνωμοσίας είναι πάντα εδώ. Και εάν η Αριστερά δεν πολεμήσει συνειδητά εναντίον τους, τότε απλώς αυτά θα επικρατήσουν.
Εχει μέλλον η Αριστερά;
ΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ
Ενας δεκάλογος για να μη χάσουμε την ελπίδα
Η Αμερικανίδα συγγραφέας και ακτιβίστρια για τα δικαιώματα και το κλίμα, Ρεμπέκα Σόλνιτ, έχει συντάξει ένα δεκάλογο «συμβουλών» για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης «χωρίς να χάσουμε την ελπίδα μας».
Ενας δεκάλογος για να μη χάσουμε την ελπίδα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας