Ανθρωπος χωρίς σπίτι είναι άνθρωπος χωρίς όνομα

Περιμένοντας προχθές για ώρα σε στάση λεωφορείου γνώρισα τη Μαγκνταλένα από την Αλβανία. Απορούσε κι εκείνη γιατί δεν αυξάνονται τα δρομολόγια στις πολυσύχναστες γραμμές, για να μη συνωστίζονται οι επιβάτες εν μέσω πανδημίας. «Δεν σκέφτονται να βάλουν κι άλλο όχημα αφού δεν χωράμε; Είμαστε ο ένας πάνω στον άλλο» είπε και πιάσαμε την κουβέντα.

Μου μίλησε για τους συμπατριώτες της που έχαναν τις ζωές τους στα σύνορα. «Τους βρίσκανε μέσα στο κρύο, σκληροί χειμώνες» είπε χωρίς να αναφέρει τη λέξη νεκροί. Και θυμήθηκα εκείνους που «έκαιγαν» τα πόδια τους στο χιόνι ερχόμενοι από τα Βαλκάνια ή τον Εβρο. Τη συνάδελφο της μητέρας μου που έσπασε τα δικά της όταν έφτασε από τη Ρουμανία, τον οικοδόμο σε διπλανό κρεβάτι νοσοκομείου που έλεγε για τους Πολωνούς που δούλευαν «μαύρα» στην ανέγερση του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών, τον Αφγανό με το ανοιγμένο κεφάλι, που νόμιζε ότι καθυστερεί η σειρά του στα επείγοντα επειδή δεν είναι από εδώ.

Δεκάδες χιλιάδες άλλοι σκοτώθηκαν εδώ και τριάντα χρόνια. Πνίγηκαν στα νερά της Αδριατικής στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ή της υπόλοιπης Μεσογείου τις επόμενες, άφησαν την τελευταία τους πνοή στην άσφαλτο από ασφυξία σε φορτηγά ή από τροχαία, έπεσαν νεκροί από πυρά αστυνομικών, αυτοκτόνησαν ή εκτελέστηκαν αφού απελάθηκαν στις «ασφαλείς» πατρίδες τους. Τους πραγματικούς αριθμούς δεν θα τους μάθουμε ποτέ, όπως σπάνια μαθαίνουμε τα ονόματά τους.

«Ανθρωπος χωρίς σπίτι είναι άνθρωπος χωρίς όνομα», είχε γράψει ο Αρσένι Ταρκόφσκι. To πρόβλημα στέγασης βασανίζει πολλούς επιζώντες, που θυσιάζουν συνήθως τους δικούς τους στόχους, προκειμένου να εξασφαλίσουν κάτι καλύτερο στα παιδιά τους για να τα δουν μια μέρα ξαπλωμένα στο έδαφος της πλατείας Βικτωρίας λόγω της ρατσιστικής απόφασης του Δήμου να ξηλώσει τα παγκάκια και της απάνθρωπης έξωσης αναγνωρισμένων προσφύγων από το υπ. Μετανάστευσης. Ο νέος του νόμος για το άσυλο, όπως συμπεραίνει και πρόσφατη έκθεση της Oxfam, θεσπίστηκε για να απελαύνονται ευκολότερα οι πρόσφυγες αντί να προστατεύονται. Ελπίζουμε να μην επιβεβαιωθούν οι φόβοι της οργάνωσης ότι μπορεί να αποτελέσει προσχέδιο της επερχόμενης μεταρρύθμισης της σχετικής νομοθεσίας στην Ε.Ε.

Πάντως, ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει συμπεριλάβει στο δικό της την από πέρυσι διατυπωμένη γερμανική πρόταση για νέα κέντρα ασύλου κατά μήκος του «εξωτερικού δακτυλίου» της Γηραιάς Ηπείρου, ώστε να γίνεται με συνοπτικές διαδικασίες προ-έλεγχος των αιτούντων άσυλο, πριν μπουν σε έδαφός της. Στόχος άραγε η διασφάλιση των δικαιωμάτων τους ή η επίτευξη ακόμα μιας καθυστερημένης και υποκριτικής συμφωνίας, στη λογική της λήξασας του 2016, για ένα ζήτημα με το οποίο θέλει να ξεμπερδεύει το Βερολίνο;