Βίαιες… έρευνες για τα ΑΕΙ

Μια ιδιότυπη «έρευνα», όχι προφανώς άσχετη και με τις εκλογικές δημοσκοπήσεις που διενεργεί κατά καιρούς το Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, δημοσιεύτηκε στην «Καθημερινή», αποκτώντας με τον τρόπο αυτό κι όλο το αναγκαίο… βάρος της εγκυρότητας. Τι είδους έρευνα είναι όμως η συγκεκριμένη που ασχολείται με τα περιστατικά βίας στα ΑΕΙ μάς το λένε οι ίδιοι οι φορείς της.

«Η έρευνα διενεργήθηκε με την ελπίδα ότι μπορεί να διευκολυνθεί η διαδικασία αποτελεσματικής κατανόησης των διαστάσεων του προβλήματος της ανομίας στα ελληνικά ΑΕΙ» και συνεχίζουν: «Ενα ζήτημα που συνδυάζεται επίμονα με το πανεπιστημιακό άσυλο». Η έρευνα που παρουσιάστηκε λοιπόν αποσπασματικά και χωρίς τις αναγκαίες εισαγωγικές παρατηρήσεις διαπιστώνει ότι τον τελευταίο χρόνο αυξήθηκαν τα κρούσματα βίας.

Οπως όμως οι ερευνητές αναφέρουν, τα στοιχεία τους (2011-2017) τα έχουν όχι από αυτόπτες μάρτυρες και ερωτώμενους, αλλά από αναφορές στον έντυπο και ηλεκτρονικό Τύπο και αφού έγιναν οι «απαραίτητες» διασταυρώσεις.

Αν όμως, όπως είναι απολύτως σαφές, οι περισσότερες εφημερίδες και τα ΜΜΕ τον τελευταίο χρόνο στρατεύονται στην υπηρέτηση του «αξιώματος» ότι η βία κυριαρχεί στα ΑΕΙ, όπως καθημερινά ισχυρίζονται η Ν.Δ. και το ΠΑΣΟΚ, τότε είναι εύλογο το πόσο και για ποιο λόγο έχουν πυκνώσει οι αναφορές σε περιστατικά.

Οι ίδιοι οι ερευνητές αναφέρουν τα πιθανά κενά και τα λάθη στις καταγραφές, πράγμα που επίσης αποσιωπήθηκε μπροστά στην αναγκαιότητα των ΜΜΕ να στιγματιστούν το άσυλο και τα ΑΕΙ.

Η έρευνα αναφέρει ότι οι αθρόες καταλήψεις που έγιναν όταν ψηφίστηκε ο νόμος Διαμαντοπούλου δεν περιλαμβάνονται στην καταγραφή (επειδή θα τετραπλασίαζαν τα περιστατικά ανομίας!) ούτε και υπάρχουν πλήρεις καταγραφές για το σύνολο των ημερών που τα ΑΕΙ ήταν κλειστά λόγω της απεργίας των διοικητικών. Περιλαμβάνονται όμως -άγνωστο γιατί- οι καταλήψεις που ακολούθησαν.

Η κύρια μορφή παρανομίας είναι η παρεμπόδιση δραστηριότητας (όποια κι αν είναι αυτή). Φυσικά κι εδώ εξέχουσα θέση κατέχει η απαράδεκτη άσκηση βίας κατά του καθηγητή Α. Συρίγου.

Οι καταγγελίες που καταγράφτηκαν περί ναρκωτικών, σύμφωνα με την έρευνα, έχουν κυρίως σχέση με όμορους χώρους και την καταφυγή εξαρτημένων στα κοντινά ΑΕΙ. Το ΠΑΜΑΚ καταγράφει ως το πιο ευάλωτο σε ανομία ίδρυμα το γειτονικό ΑΠΘ (θυμίζοντας εδώ ελαφρώς το φαινόμενο της άγριας διαμάχης μεταξύ των ποδοσφαιρικών ομάδων της Θεσσαλονίκης ΠΑΟΚ και Ηρακλή).

Ψιλά… γράμματα

Προς τιμήν τους βέβαια οι ερευνητές γράφουν καθαρά ότι δεν προκύπτει σχέση τού κατά πόσο η κατάργηση του ασύλου το 2011 ελάττωσε τα περιστατικά ανομίας. Λεπτομέρεια άνευ σημασίας για τα ΜΜΕ που ανέδειξαν την έρευνα! Αν και την τελευταία χρονιά τα περιστατικά όλα μαζί αυξήθηκαν (πάντα σύμφωνα με τα δημοσιεύματα), οι ερευνητές δεν εξηγούν πουθενά τι είναι εκείνο που τους ώθησε αφ’ ενός να ονομάσουν αυτή την ιδιότυπη καταγραφή ως έρευνα και αφ’ ετέρου να την παρουσιάσουν έστω και με τις διατυπωμένες επιφυλάξεις τους ως ένα στοιχείο που αποδεικνύει το οτιδήποτε.

Το να χαρακτηρίζεις ανομία και βία τις καταλήψεις και κυρίως το να τις αθροίζεις με τα ευτυχώς ελάχιστα περιστατικά σεξουαλικών επιθέσεων ή κλοπών ή ληστειών είναι αδιανόητο. Αν λοιπόν κάποιοι εντυπωσιάστηκαν με τα αποτελέσματα της έρευνας και έσπευσαν να πουν ότι στην Ευρώπη (ευτυχώς για τις ΗΠΑ δεν τόλμησε να μιλήσει κανείς) ιδιωτικές αστυνομίες τηρούν την τάξη και τα Πανεπιστήμια είναι ασφαλή, τους παραπέμπουμε σε πληθώρα ξένων ιστοσελίδων και ΜΜΕ αλλά και στην «Εφ.Συν.»:

«Τον Αύγουστο του 2017 στο διεθνές συμπόσιο με θέμα “Βία στον ακαδημαϊκό κόσμο: φροντίδα και εκπαιδευτική αντίδραση” (Colloque International «Violence en milieu universitaire: prise en charge et réponse éducative» 23/8/2017), η γενική διαπίστωση ήταν ότι η βία στα ιδρύματα εκπαίδευσης και κατάρτισης έχει πάρει ανησυχητικές διαστάσεις. Σε παγκόσμιο επίπεδο οι διασκέψεις πολλαπλασιάζονται για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σοβαρότητα και την ανάγκη επίλυσης του φαινομένου.

»Οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες στη Δύση δεν λείπουν. Εχουν καταστήσει δυνατή τη δημιουργία μηχανισμών για την επίλυση και ακόμη και την πρόληψη της βίας στα σχολεία και τα Πανεπιστήμια. Η βία έχει γίνει πονοκέφαλος για τις πολιτικές και ακαδημαϊκές αρχές. Τα περιστατικά που παρατηρούνται στο πεδίο κινούνται από απλά προβλήματα πειθαρχίας μέχρι άσεμνες χειρονομίες και εγκλήματα. Λεκτικές και φυσικές απειλές, επιθέσεις, βανδαλισμοί, εκβιασμοί και παρενοχλήσεις έχουν γίνει καθημερινότητα για τους φοιτητές, τους καθηγητές και το διοικητικό προσωπικό των Πανεπιστημίων» («Εφ.Συν.» 4/2/2018 «Κάνουν την τρίχα… θηλιά για τα δημόσια Πανεπιστήμια»).

Παράδειγμα προς μίμηση

Αυτά λοιπόν ψάχνουν με ειδικούς οι πανεπιστημιακές κοινότητες της Ε.Ε. και αξίζει για τους δύσπιστους να διαπιστώσουν με τα ίδια τους τα μάτια πόσο ασφαλέστερα είναι τα ελληνικά ΑΕΙ. Στη Μ. Βρετανία όπως και στη Γαλλία φαίνεται ότι παρά τις ιδιωτικές αστυνομίες η σεξουαλική βία, οι κλοπές, τα ναρκωτικά και οι επιθέσεις είναι συχνότατα φαινόμενα, σύμφωνα με τις δικές τους επίσημες καταγραφές.

Οπως έγραφε και βρετανική εφημερίδα: «Ψάχνετε για κολέγιο (Πανεπιστήμιο); Δείτε πρώτα το ποσοστό βιασμών στις εστίες του πριν αποφασίσετε να φτιάξετε τις βαλίτσες» («Guardian», Απρίλιος 2014).

Οταν όμως στις άλλες χώρες επιστήμονες, ειδικοί καθηγητές και φοιτητές ασχολούνται, προβληματίζονται και αναζητούν λύσεις για όλα αυτά τα φαινόμενα, στην Ελλάδα τα ελάχιστα κρούσματα αναδεικνύονται από κανάλια, φυλλάδες, φανατικούς και πολέμιους του φοιτητικού ασύλου.

Σε κάθε περίπτωση κρούσματα βίας υπάρχουν κι εδώ όπως παντού, είτε με ή χωρίς άσυλο, κι αυτό δεν αντιμετωπίζεται ούτε με φοβικά δημοσιεύματα ούτε με τις καταγραφές τους.