Η Κίνα είναι κάτι άλλο

Σε αυτή την τρομακτική συγκυρία τής κατά μέτωπο επίθεσης των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ στο Ιράν, δεν είναι λίγοι αυτοί που αναρωτιούνται «γιατί η Κίνα δεν αντιδρά».

Πράγματι, η εικόνα που δίνουν οι μεγάλες δυνάμεις της εποχής μας είναι πολύ διαφορετική για την κάθε μία. Οι ΗΠΑ μοιάζουν με πληγωμένο ζώο, αναρωτιέται ωστόσο κανείς ποιος το πλήγωσε ή -αυτό αφορά ενδεχομένως τη συγκεκριμένη κυβέρνησή τους- αν γεννήθηκε με εσαεί ανεπούλωτο τραύμα. Από την άλλη μεριά, η Κίνα δίνει την εικόνα ενός Βούδα που ούτε κινείται ούτε συγκινείται ιδιαίτερα, ό,τι κι αν γίνεται. Και έχουμε και μια Ευρώπη που συγκινείται μεν, δεν κινείται δε.

Η Ευρώπη έχει ωστόσο αρκετούς ειδικούς οι οποίοι μπορούν να εξηγήσουν την κινεζική στάση που στην απληροφόρητη Ελλάδα, της οποίας το κοινό είναι ασκημένο να συγκινείται μόνο αν υπάρχει κάποιος Ελληνας εγκλωβισμένος σε ξένο αεροδρόμιο, φαντάζει ανεξήγητη.

Τι λένε λοιπόν οι Ευρωπαίοι ειδικοί: η Κίνα αντέδρασε, αλλά όχι βέβαια στρατιωτικά. «Ο πόλεμος και η ισχύς δεν μπορούν ποτέ να φέρουν σε βάθος λύσεις στα προβλήματα», δήλωσε χλιαρά η Μάο Νινγκ, εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών. Η Κίνα βιώνει ως ένα είδος προσβολής προς την ίδια τις επεμβάσεις των ΗΠΑ σε Βενεζουέλα και Ιράν, ωστόσο εμπνέεται μόνο από μακροπρόθεσμες στρατηγικές, τις οποίες δεν θα διατάρασσε για κανέναν λόγο. Και ποιες είναι αυτές; Τούτες τις μέρες, το γεγονός της χρονιάς για τα εσωτερικά της Κίνας είναι η πραγματοποίηση της συνόδου κοινοβουλευτικών και κομματικών στελεχών με αντικείμενο την εκπόνηση του 15ου διαδοχικού πενταετούς αναπτυξιακού προγράμματος. Μεσοπρόθεσμος στόχος, το 2030 να έχει διπλασιαστεί το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της χώρας σε σχέση με το 2020 και μακροπρόθεσμος, το 2049, που θα γιορτάζονται τα 100 χρόνια από την ίδρυση -από τον Μάο- της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, αυτή να έχει καταστεί πρώτη οικονομική δύναμη στον κόσμο.

Αυτό το σχέδιο δεν το διαταράσσει τίποτα. Ετσι, ανεξαρτήτως πολέμων, η αύξηση των αμυντικών δαπανών είναι σταθερά 7% τον χρόνο – συνολικά οι δαπάνες είναι περίπου 1,7% του ΑΕΠ και τρεις φορές μικρότερες από των ΗΠΑ. Αντίθετα, περίπου κατά 10% τον χρόνο αυξάνονται οι δαπάνες για έρευνα, φτάνοντας πλέον συνολικά το 2,8% του ΑΕΠ της χώρας το 2025, κάτι που εξηγεί την τεχνολογική υπεροπλία της Κίνας και το γιατί φτιάχνουν ήδη ρομπότ που λούζουν τα μαλλιά των γερόντων στις δομές φροντίδας ηλικιωμένων.

Οσο για το Ιράν: η Κίνα πρωτοστάτησε στην είσοδο του Ιράν στον Οργανισμό Συνεργασίας της Σανγκάης όπου κανένα δυτικό κράτος δεν συμμετέχει. Ωστόσο η λεγόμενη Pax Sinica (Κινεζική Ειρήνη) των χωρών που μετέχουν στον «δρόμο του μεταξιού» δεν είχε ποτέ αμυντική διάσταση. Ως εκ τούτου κανείς δεν περιμένει -ούτε το Ιράν- μια στρατιωτική αντίδραση της Κίνας. Η Κίνα θέλει να εμφανίζεται ως μια ειρηνοποιός δύναμη, βασισμένη μόνο στο οικονομικό της εκτόπισμα. Από αυτή την άποψη είναι ένα αίνιγμα σε τι είδους υπερδύναμη θα εξελιχθεί.