Εστεμμένοι

Υπάρχει κάτι κοινό σε μια σειρά αντιδράσεων που παρουσίασαν οι πολιτικές ηγεσίες διαφόρων χωρών κατά τις τελευταίες μέρες. Ενδεικτικά παραδείγματα: η προσπάθεια απαξίωσης των κινητοποιήσεων του ρεύματος «Οχι βασιλιάδες» (No kings) από τον πρόεδρο των ΗΠΑ· η παραβίαση της κοινής λογικής στην υποστήριξη του δήθεν «εξ Ανατολών κινδύνου» από την Ευρωπαϊκή Ενωση και των υπέρογκων εξοπλιστικών δαπανών που αυτή συνεπάγεται, σε συνδυασμό με την αφωνία της στη γενοκτονία στην Παλαιστίνη· η διατήρηση της απειλής πολέμου κατά της χώρας μας από την Τουρκία· η επιβολή χουντικής έμπνευσης στρατιωτικοποίησης και αποκλεισμού συγκεντρώσεων, διαμαρτυριών και άλλων ανεπιθύμητων για την κυβέρνηση κινητοποιήσεων στον χώρο έμπροσθεν της Βουλής από τον Ελληνα πρωθυπουργό· τα επιχειρήματα που επιστρατεύει ο πρωθυπουργός του Ισραήλ για να συνεχίσει να βομβαρδίζει τους άμαχους Παλαιστίνιους στη Γάζα, κατά παράβαση της συνθήκης που δεσμεύει τη χώρα του.

Πρόκειται για άρχοντες που έχουν λησμονήσει τις τρεις βασικές παραινέσεις του Αγάθωνα, θεατρικού ποιητή του αθηναϊκού «Χρυσού Αιώνα» και μαθητή του Σωκράτη: «Τον άρχοντα τριών δει μέμνησθαι: Πρώτον ότι ανθρώπων άρχει. Δεύτερον ότι κατά νόμους άρχει. Τρίτον ότι ουκ αεί άρχει». Οποιος ασκεί εξουσία θα πρέπει να θυμάται ότι εξουσιάζει ανθρώπους σύμφωνα με το Δίκαιο και ότι η εξουσία του είναι χρονικά περιορισμένη. Το υψηλό κύρος του Αγάθωνα στον πνευματικό κόσμο της εποχής του αποδεικνύεται από το γεγονός ότι όταν το 416 π.Χ. πρώτευσε στους δραματικούς αγώνες της θρησκευτικής εορτής «Λήναια», την επομένη διοργάνωσε συμπόσιο, με συνδαιτημόνες τους Σωκράτη, Αλκιβιάδη, Αριστοφάνη, Παυσανία, Ερυξίμαχο, Φαίδρο, Αριστόμαχο και, φυσικά, τον ίδιο. Η δε μεταξύ τους διαμειφθείσα συζήτηση αποτέλεσε τη βάση για έναν από τους πλέον φημισμένους και οικουμενικούς διαλόγους του Πλάτωνα, το «Συμπόσιον».

Δυστυχώς, οι περισσότεροι εκ των ασκούντων πολιτική εξουσία φαίνεται να μη λαμβάνουν υπόψη τους καμία από τις τρεις προαναφερθείσες παραινέσεις του Αγάθωνα. Την ανθρώπινη ιδιότητα των πολιτών, επί των οποίων οι άρχοντες άρχουν, την κατακουρελιάζουν μετά περισσής φροντίδας· τα δε εξ αυτής της ιδιότητας εκπορευόμενα δικαιώματα καταπατούν συστηματικά. Το να ασκούν εξουσία με γνώμονα τη δικαιοσύνη, δηλαδή διά της ουσίας της απόδοσης Δικαίου και όχι διά της ψυχρής ερμηνείας του νόμου, όχι μόνο δεν φαίνεται να είναι στις προτεραιότητές τους, αλλά επιπροσθέτως πολλάκις τους δυσκολεύει. Οσο δε για το τρίτο σημείο, ότι η εξουσία τους έχει συγκεκριμένο, περιορισμένο χρονικό ορίζοντα, αυτό είναι κάτι που ούτε κατά διάνοια δεν φαίνεται να τους απασχολεί. Πολιτεύονται ως «ελέω Θεού» εστεμμένοι βασιλείς, αυτοκράτορες, σουλτάνοι, ως ισόβιοι, αν όχι υπέρχρονοι, πανηγέτες και όχι ως εκ του λαού εκλεγμένοι εντολοδόχοι του, άρα από τον λαό ελεγχόμενοι.

*(Ph.D)2, καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης