Πίξελ από σίδερο

Η Δήλος είναι ένα θαύμα και ένα τραύμα. Από οικογενειακή, μυθολογική, γεωλογική και άλλες πλευρές. Ας επικεντρωθούμε στο οικογενειακό/μυθολογικό σενάριο. Είναι πολύ πιθανό ότι ο Δίας/πατέρας υπήρξε ο γενάρχης των λευκών αρσενικών που ακόμα βασανίζουν τις γυναίκες. Κέρβερος της οικογενειακής νομιμοφροσύνης η θεά Ηρα εξαπέλυσε απηνές κυνηγητό εναντίον των καρπών των άνομων δραστηριοτήτων του με θύματα μεταξύ άλλων τον Διόνυσο και τη μητέρα του, Σεμέλη, καθώς και τη Λητώ στην οποία απαγόρευε να βρει τόπο για να ξεγεννήσει. Εδώ έρχεται το θαύμα. Ο Ζευς έκανε τότε να γεννηθεί η Δήλος, όπου η Λητώ γέννησε χαρίζοντας στον κόσμο το φως του ήλιου και της σελήνης και τη σοφία της προφητείας που εκπορευόταν από το Μαντείο του γιου της.

Το θαύμα της Δήλου γνώρισε στα ιστορικά χρόνια και άλλα τραύματα. Υπέστη «κάθαρση» από τους Αθηναίους, αργότερα έγινε άντρο πλουτισμού, σκλαβοπάζαρο και καταφύγιο πειρατών. Μύθοι και ιστορικές παραδόσεις ξεπεράστηκαν ωστόσο μέσα στα χρόνια από την απαράμιλλη ομορφιά του νησιού που οι ντόπιοι ονομάζουν οι Δήλες. Ομορφιά που επιμένει παρά την εγκατάλειψη.

Η φωτογραφία κυκλοφορεί μαζί με την είδηση: μία μορφή φτιαγμένη από σιδερένιους κύβους σε ένα χρώμα σαν χώμα που μοιάζει να καλύπτει τη σκληρή υφή τους ή είναι ίσως η σκουριά τους, κάθεται σε ένα μαρμάρινο θραύσμα της Δήλου. Σαν σκοροφαγωμένη μοιάζει, ένα κατάλοιπο σιδερένιας κακοτοπιάς, καθώς το ενιαίο της μορφής της έχει ήδη διαβρωθεί από την επίθεση των πίξελ, τιμώντας με αυτόν τον τρόπο «για πρώτη φορά», σύμφωνα με όσα διαβάζουμε στις ανακοινώσεις του υπουργείου Πολιτισμού, τον διάλογο του κλασικού με το σύγχρονο σε έναν αρχαιολογικό τόπο. Το έργο είναι δωρεά του «Νέον» και του Αγγλου καλλιτέχνη Γκόρμλεϊ, και έχει τίτλο Rule II, καθώς όπως μας εξηγούν συμβολίζει κάποια μορφή ανθρώπινης εξουσίας.

Σκέφτομαι πόσες και πόσοι ελληνικής παιδείας καλλιτέχνες με εμπειρία των νησιών του Αιγαίου θα ήθελαν να δουν τα έργα τους σε τέτοιους ενεργειακούς τόπους. Και πόσοι άλλοι ακόμα θα ήθελαν να δωρίσουν έργα τους σε μουσεία αρχαίας αλλά και σύγχρονης τέχνης χωρίς να γίνεται αποδεκτή η προσφορά τους. Ξεπερνώ την πρώτη αυτή ένσταση περί ξενομανίας με τη σκέψη στους πέραν των συνόρων πολύτιμους αδασμολόγητους δρόμους της τέχνης. Σκέφτομαι μετά το υλικό του έργου. Και άλλο σίδερο κάτω από τον μοναδικό αλλά και ανελέητο πλέον ήλιο των νησιών; Ομως το πιο σημαντικό είναι η ασχήμια του έργου. Τόσο πια έχουμε συνηθίσει στο άσχημο και δεν αντιδρούμε; Ή μήπως εξακολουθούμε και πιστεύουμε ότι η τέχνη είναι απλώς ένας καθρέφτης μιας κοινωνίας, χωρίς την ελευθερία του τυχαίου, του απρόβλεπτου, του προφητικού, του ερωτικού; Θα γίνουμε τέτοια ανθρωπάκια διαβρωμένα από τα πίξελ, θα ενσωματώσουμε την άυλη τεχνολογία σαν τρόπο θέασης της ζωής;