Ακούστηκε πολλές φορές τις τελευταίες μέρες ο χαρακτηρισμός «πρωτοφανής» για τη διαδικασία κατάθεσης πρότασης μομφής και αποπομπής του μέχρι πρότινος προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Ωστόσο, πρόκειται για διαδικασία που μόνο πρωτοφανής δεν είναι στην πολιτική ιστορία. Αφθονούν τα παραδείγματα στη διεθνή πολιτική σκηνή, με προεξέχον αυτό της παραίτησης του εν ενεργεία Ρεπουμπλικανού προέδρου Ρίτσαρντ Νίξον το 1974, λόγω της άμεσης εμπλοκής του σε σκάνδαλο παρακολουθήσεων (σκάνδαλο Γουότεργκεϊτ).
Η περίπτωση της παραίτησης της Βρετανίδας πρωθυπουργού Μάργκαρετ Θάτσερ το 1990 είναι διαφορετική. Η Θάτσερ εξαναγκάστηκε σε ταπεινωτική παραίτηση έπειτα από πρωθυπουργική θητεία που διήρκεσε συνολικά πάνω από 11,5 συναπτά έτη, έχοντας κερδίσει τρεις διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις (1979, 1983 και 1987), κάτι που οι Βρετανοί είχαν αρνηθεί ακόμα και στον «πρωθυπουργό της νίκης» Ουίνστον Τσόρτσιλ. Η Θάτσερ κατάφερε να επιβάλει την ακραία νεοφιλελεύθερη πολιτική της εκκινώντας από τον περιορισμό της συνδικαλιστικής δράσης. Στη συνέχεια, συγκρούστηκε μετωπικά με τα σωματεία των ανθρακωρύχων που αντιδρούσαν στην ιδιωτικοποίηση των κερδοφόρων ανθρακωρυχείων και την αναστολή λειτουργίας όσων θεωρήθηκαν ζημιογόνα. Η δωδεκάμηνη σύγκρουση κατεστάλη μετά από χρήση άμετρης κυβερνητικής βίας. Την ήττα του εργατικού κινήματος ακολούθησε ένα σχέδιο μαζικών αποκρατικοποιήσεων – ιδιωτικοποιήσεων, περιορισμού των δημόσιων δαπανών, απόσυρσης του κράτους από τη δημόσια σφαίρα.
Παρά την αποδοχή ή την ανοχή αυτής της πολιτικής, η επιβολή ενός νέου φόρου, υπό μορφή κεφαλικού φόρου, στάθηκε αρκετή για την αποπομπή της Θάτσερ από τους στενούς συνεργάτες της. Αντί να φορολογήσει τα ακίνητα, η Θάτσερ επέλεξε να φορολογήσει κάθε φυσικό πρόσωπο που διέμενε σε αυτά. Ετσι, σε μια πολυμελή, φτωχή οικογένεια που διέμενε σε «καλύβα» αναλογούσε πολύ υψηλότερος φόρος από ό,τι σε μια πολύ πλούσια, ολιγομελή οικογένεια που διέμενε σε ένα «παλάτι». Λόγω των ταραχών που ξέσπασαν, η Θάτσερ εξαναγκάστηκε σε παραίτηση, θέτοντας υποψηφιότητα προκειμένου να επανεκλεγεί στην προεδρία του κόμματος. Δεν υπερψηφίστηκε στην πρώτη ψηφοφορία και αποσύρθηκε υπέρ του Τζον Μέιτζορ, παραμένοντας απλή βουλεύτρια για δύο επιπλέον έτη, μέχρι το 1992.
Επανερχόμενοι στα της χώρας μας, αρκεί να θυμηθούμε κατά την τελευταία τριακονταετία την πτώση της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη το 1993, την αναγκαστική προσφυγή στις κάλπες της κυβέρνησης Κώστα Καραμανλή το 2009, στο μέσο της δεύτερης θητείας της, την κατάρρευση της κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου το 2011, μόλις άρχισε να ψελλίζει κάτι περί δημοψηφίσματος και, τέλος, την πρόωρη ανακίνηση του ζητήματος της εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας το 2014 από την κυβέρνηση Αντώνη Σαμαρά, όταν έγινε φανερό ότι δεν είχε καμιά απολύτως δυνατότητα εφαρμογής των πολιτικών σκληρής δημοσιονομικής προσαρμογής που η ίδια είχε φέρει προς ψήφιση.
*(Ph.D)2, καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
