Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τύπος, ιδιοκτήτες και πολιτική

Ο «Δημοκράτης» είναι η μοναδική εφημερίδα που συνεχίζει την έκδοσή της, από τα χρόνια της πολιτισμικής Λεσβιακής Ανοιξης

Τύπος, ιδιοκτήτες και πολιτική

  • A-
  • A+

Στα χρόνια της δικτατορίας άκουγα από κάποιους πελάτες στο καφενείο του παππού μου να λένε με νόημα για τις εφημερίδες: «Το μόνο αληθινό που γράφουν είναι η ημερομηνία». Γνωρίζουμε ότι η δύναμη του Τύπου είναι δεδομένη και συγκεκριμένη. «Ανεβάζουν και κατεβάζουν κυβερνήσεις», λένε για τους εκδότες και τις εφημερίδες. Ομως αυτό δεν συνέβη σε τούτο το δημοψήφισμα.

Σχεδόν το σύνολο του ηλεκτρονικού και έντυπου Τύπου ήταν υπέρ του «ναι» και κατά του «όχι», το οποίο υποστήριζε κυρίως η κυβέρνηση. Δεν τηρήθηκε κανένα πρόσχημα για την ιδιαίτερη προπαγανδιστική θέση τους. Η θεωρία της ίσης αντιμετώπισης ήταν απούσα. Στο μέλλον, και μάλιστα στο άμεσο, στα Πανεπιστήμια θα γίνουν εργασίες για τη στάση του Τύπου στο πρόσφατο δημοψήφισμα και το κατά πώς επηρέασε τους ψηφοφόρους.

Αν δεν έχουν δικό τους έντυπο τα κόμματα και οι οργανώσεις, δεν μπορούν να κοινοποιήσουν τις απόψεις και να περάσουν τις θέσεις τους. Γι’ αυτό τα παλαιότερα χρόνια κατά την περίοδο των εκλογών οι πολιτευτές εξέδιδαν έντυπα, συνήθως όσο διαρκούσε η εκλογική περίοδος. Κάποτε, αν το φιλικό έντυπο σταματούσε να τους υποστηρίζει προσπαθούσαν να σχετιστούν με άλλο ή να εκδώσουν νέο δικό τους. Μια τέτοια περίπτωση είναι η έκδοση της εφημερίδας «Δημοκράτης» στη Λέσβο από τον Γεώργιο Παπανδρέου.

Το καλοκαίρι του 1928 η εφημερίδα της Λέσβου «Ελεύθερος Λόγος» έπαψε να υποστηρίζει τον Γεώργιο Παπανδρέου, ο οποίος εκλεγόταν βουλευτής στον νομό. Τέλος Ιουλίου φέρνει εκτυπωτικές μηχανές από την Αθήνα, συνεργάζεται με τον δημοσιογράφο Τέρπανδρο Αναστασιάδη και στις 5 Αυγούστου εκδίδουν την εφημερίδα «Δημοκράτης». Η κίνησή του αποδείχτηκε σωστή και αποτελεσματική, καθώς επανεκλέχτηκε βουλευτής.

Η εφημερίδα συνέχισε να τον υποστηρίζει όλα τα επόμενα χρόνια, μέχρι το 1950 που πολιτευόταν στη Λέσβο. Ανάμεσα στους δύο άνδρες υπογράφτηκε ιδιωτικό συμφωνητικό. Με αυτό ο Παπανδρέου διασφάλισε την υποστήριξη και είχε τον έλεγχο της εφημερίδας, καθώς και την ιδιοκτησία του τίτλου. Συμφώνησαν, ο Αναστασιάδης «να διατηρεί εν τη υπηρεσία της εφημερίδος αντί μισθού δύο χιλιάδων πεντακοσίων δραχμών μηνιαίως τον διευθυντήν του εν Μυτιλήνη πολιτικού του γραφείου του κ. Γεωργίου Παπανδρέου κ. Χρήστ. Χατζηχρήστο».

Επίσης ο Αναστασιάδης δήλωσε ότι «υποχρεούται εν τη διευθύνσει και τη συντάξει της εφημερίδος να συμμορφούται προς τας οδηγίας του κ. Παπανδρέου, τόσον εις την γενικήν πολιτικήν καθώς και εις τα τοπικά και τα προσωπικά ζητήματα». Ο Αναστασιάδης δήλωσε ότι αν αθετούσε τις διατάξεις του συμφωνητικού και «δεν ήθελε συμμορφωθεί προς τας οδηγίας του η παρούσα σύμβασις επί τη αιτήσει του κ. Γ. Παπανδρέου λύεται αυτοδικαίως διά της ενώπιον του Προέδρου της Πρωτόδικης διαδικασίας». Επίσης θα αποχωρούσε από το τυπογραφείο και θα παρέδιδε όλο τον εξοπλισμό του τυπογραφείου, ακόμα και «μεθ’ όλου του πέραν της ημέρας εκείνης αναλογούντος ποσού εισπραχθεισών συνδρομών της εφημερίδος».

Παρατηρούμε ότι το συμφωνητικό όπως είχε συνταχθεί ήταν πολύ δεσμευτικό για τον Αναστασιάδη και ιδιαιτέρως ευνοϊκό για τον Παπανδρέου, καθώς ήταν ο αρχικός χρηματοδότης. Αυτά τα στοιχεία ας τα έχουμε κατά νου όταν εξετάζουμε και αναλύουμε σύγχρονες καταστάσεις λειτουργίας τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών σταθμών, καθώς και εφημερίδων.

Για την ιστορία του Τύπου να σημειώσουμε ότι ο «Δημοκράτης» (πέρα από την πολιτική σχέση του με τον Γ. Παπανδρέου) συνέβαλε, με τον ανταγωνισμό των τοπικών εφημερίδων, στην πρόοδο του λεσβιακού Τύπου. Σήμερα είναι η μοναδική εφημερίδα που συνεχίζει την έκδοσή της, από τα χρόνια αυτά, της πολιτισμικής Λεσβιακής Ανοιξης.

*συγγραφέας, διδάκτορας Πολιτισμικής Τεχνολογίας και Επικοινωνίας

 

 

 

ΑΠΟΨΕΙΣ
Χρονογραφικές εκλογές
Στα χρονογραφήματα με εκλογικά θέματα μπορούμε να βρούμε πραγματικά περιστατικά, πολιτικές αναλύσεις, δηκτικότητα και ειρωνεία, αλλά κυρίως χιούμορ. Στις εφημερίδες του Μεσοπολέμου, της Λέσβου, έχουν...
Χρονογραφικές εκλογές
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Χαιρετώ τους τολμηρούς
Ερμηνείες δόθηκαν πολλές και θα δοθούν και άλλες. Ενθεν και ένθεν, με πολιτικές αναλύσεις του τύπου τι συμφέρει ποιον πολιτικό, ποιο κόμμα, ποιους ξένους. Μερικοί τα ξέρουν όλα σε βάθος χρόνου, παρελθόντος και...
Χαιρετώ τους τολμηρούς
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
«Η ζωή εν τάφω» επιστρέφει στη Σκαμιά Λέσβου!
Στη Σκαμιά, όπου «Η ζωή εν τάφω» επιστρέφει, θα προσφέρουμε ένα ούζο στον ηθοποιό Κωνσταντίνο Γιαννακόπουλο που συμμετέχει στην παραπάνω παραγωγή της ΕΡΤ και ο οποίος παρουσίασε εφέτος στην Αθήνα, μαζί με τη...
«Η ζωή εν τάφω» επιστρέφει στη Σκαμιά Λέσβου!
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αγαπητέ Αλέξη, καλώς όρισες στη Λέσβο
Για τα τρία ζητήματα, το μεταναστευτικό, τη δυσβάσταχτη οικονομική φορολογία και το αυτοδιοικητικό, η Λέσβος περιμένει με τη σημερινή ομιλία σου στον λόφο που δίδαξε η Ερεσία ποιήτρια Σαπφώ, να ακούσει και να...
Αγαπητέ Αλέξη, καλώς όρισες στη Λέσβο
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Αγριο καρναβάλι
Θαυμάζω τι ωραία χορεύουν τα νησιώτικα κραδαίνοντας ρόπαλα και κουδούνια, πόση χάρη έχει η επιστροφή τους στον ρυθμό. Αναρωτιέμαι μήπως η Αποκριά χάνει την αίγλη της όχι μόνο επειδή στη μεγάλη πόλη δεν έχουμε...
Αγριο καρναβάλι
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μετά το τουρκικό δημοψήφισμα
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εξασφάλισε μια ακόμη πιο συγκεντρωτική εξουσία για μεγάλο χρονικό διάστημα στη γειτονική χώρα. Η Ελλάδα διέρχεται μια δεινή οικονομική κρίση που εκτός από τα άλλα δυσχεραίνει τις όποιες...
Μετά το τουρκικό δημοψήφισμα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας