Υιέ μου, υιέ μου

Η κυκλοφορία από τις εκδόσεις Gutenberg του μυθιστορήματος «Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!» του Γουίλιαμ Φόκνερ (πρώτη έκδοση 1936) αποτελεί εκδοτικό ορόσημο του φετινού καλοκαιριού. Και όχι άδικα, καθώς μαζί με το «Μόμπι Ντικ» του Χέρμαν Μέλβιλ (1851) και το «Χάκλμπερι Φιν» του Μαρκ Τουέιν (1884) κατατάσσεται στις απάτητες κορυφές της αμερικανικής λογοτεχνίας. Σημειωτέον ότι ο Φόκνερ είχε ανοιχτά δηλώσει την ευχή να ήταν αυτός ο συγγραφέας του «Μόμπι Ντικ». Και αν στο «Μόμπι Ντικ» η δράση μεταφέρεται στα νερά των ωκεανών με το κυνήγι της ομώνυμης λευκής φάλαινας, τα άλλα δύο βιβλία αφορούν τον αμερικανικό Νότο και ειδικότερα το Μισισίπι.

Στο βιβλίο του Τουέιν περιγράφονται οι περιπέτειες του Χάκλμπερι «Χακ» Φιν και του στενού του φίλου Τομ Σόγιερ κατά μήκος του ποταμού Μισισίπι, διατρέχοντας πρόσωπα, καταστάσεις και τοποθεσίες της προεμφυλιακής εποχής. Στο βιβλίο του Φόκνερ περιγράφονται ο βίος και η πολιτεία των μελών της οικογένειας Σάτπεν, ο πάτερ φαμίλιας της οποίας το 1833 μετοικεί από τη Δυτική Βιρτζίνια και εγκαθίσταται στην πόλη Τζέφερσον της κομητείας Γιοναπατόφα (μυθιστορηματική κομητεία όπου ο Φόκνερ εδράζει τον λογοτεχνικό του κόσμο) της Πολιτείας του Μισισίπι. Η ιστορία της οικογένειας Σάτπεν απηχεί την ιστορία του βιβλικού Δαβίδ και του τριτότοκου γιου του, Αβεσσαλώμ. Επίσης, ενέχει στοιχεία του αρχαιοελληνικού κύκλου των Ατρειδών.

Ο Δαβίδ αναφέρεται ως προφητάνακτας (βασιλιάς της ιουδαϊκής δυναστείας της Ιερουσαλήμ και προφήτης της εβραϊκής θρησκείας). Το όνομά του σημαίνει «αγαπητός», ενώ το Αβεσσαλώμ προέρχεται από τη σύνθετη εβραϊκή λέξη «άμπα + σαλόμ» που σημαίνει «πατέρας της ειρήνης» ή «ειρηνικός». Ωστόσο, μόνο ειρηνικός δεν ήταν ο βίος του Αβεσσαλώμ. Περίφημος για την ομορφιά του, περιγράφεται χωρίς το παραμικρό ψεγάδι, με πανέμορφα μαλλιά, χαρακτηριστικά που σφράγισαν τη μοίρα του. Αποτέλεσε αντικείμενο αγάπης και θαυμασμού από τον λαό, έγινε υπερόπτης και κίνησε υποψίες ότι βρισκόταν πίσω από τη δολοφονία του μεγαλύτερου αδελφού του, Αμνών, πρωτότοκου γιου του Δαβίδ. Ο Αβεσσαλώμ αυτοεξορίστηκε και επέστρεψε αργότερα στασιάζοντας κατά του πατέρα του, ο οποίος έστειλε στρατό εναντίον του, με αποτέλεσμα να βρει φρικτό θάνατο, καθώς τα μαλλιά του πλέχτηκαν σε ένα δένδρο, καθιστώντας τον εύκολο στόχο. Με θρήνους σπαρακτικούς, από τους οποίους ακόμα αντηχεί το «Υιέ μου, υιέ μου Αβεσσαλώμ», ο Δαβίδ αποχαιρέτησε τον νεκρό γιο του.

Στη Φλωρεντία υπάρχει το άγαλμα του Δαβίδ που φιλοτέχνησε ο Μιχαήλ Αγγελος ως σύμβολο δύναμης και ομορφιάς (1501-1504). Η υπεροψία του γιου του, Αβεσσαλώμ, οδήγησε τον τελευταίο σε τραγικό θάνατο… Πατέρας – γιος, υπεροψία – αλαζονεία. Για πόσα χρόνια ακόμη θα «αγκαλιάζουμε» αυτό το δίπολο;

* (Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής – Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης