• Αθήνα
    Ελαφρές νεφώσεις
    22°C 19.5°C / 22.9°C
    2 BF
    62%
  • Θεσσαλονίκη
    Σποραδικές νεφώσεις
    18°C 16.9°C / 19.3°C
    1 BF
    89%
  • Πάτρα
    Σποραδικές νεφώσεις
    22°C 20.0°C / 23.4°C
    3 BF
    69%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    17°C 16.9°C / 19.2°C
    1 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.9°C / 19.1°C
    4 BF
    67%
  • Βέροια
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 15.9°C / 19.0°C
    2 BF
    93%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 15.4°C
    2 BF
    100%
  • Αγρίνιο
    Σποραδικές νεφώσεις
    20°C 19.6°C / 22.9°C
    2 BF
    70%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    21°C 20.8°C / 24.2°C
    2 BF
    74%
  • Μυτιλήνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.9°C / 17.9°C
    4 BF
    65%
  • Ερμούπολη
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 21.2°C / 22.9°C
    4 BF
    68%
  • Σκόπελος
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 18.5°C / 20.6°C
    4 BF
    66%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    23°C 23.0°C / 23.0°C
    1 BF
    79%
  • Λάρισα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 17.5°C
    1 BF
    78%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.5°C / 18.4°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    24°C 20.8°C / 24.9°C
    2 BF
    61%
  • Χαλκίδα
    Αυξημένες νεφώσεις
    21°C 19.7°C / 23.1°C
    2 BF
    66%
  • Καβάλα
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.1°C / 18.3°C
    2 BF
    89%
  • Κατερίνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    18°C 17.0°C / 19.7°C
    2 BF
    100%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    16°C 15.8°C / 15.8°C
    0 BF
    96%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Καντιανό κενό

  • A-
  • A+

Το κείμενο του Γιώργου Μπλάνα «Η χάρτινη αρένα», το οποίο παρατίθεται εν είδει επιλόγου και επιμέτρου στην ελληνική έκδοση του διηγήματος «Ο εκδικητής» του Τόμας ντε Κουίνσι (εκδόσεις Ερατώ, 2006), ξεκινά με μια αναφορά στις πρώτες στροφές της ένατης ραψωδίας της Ιλιάδας. Εκεί, ίσως για πρώτη φορά, επιχειρείται να περιγραφεί η εικόνα της τρομοκρατημένης ανθρώπινης ψυχής. Οι καρδιές των Αχαιών σπαράζουν πάνω στα στήθη τους, όπως τα φύκια στις ακτές όταν ορμάνε ξαφνικά οι άνεμοι στη Θράκη: ο Ζέφυρος και ο Βοριάς, ξεσηκώνοντας το ψαροθρόφο πέλαγος και γρήγορα μαυρίζοντας το κύμα.

Αιτία του τρόμου των Αχαιών ήταν η αδυναμία τους να πείσουν τον Αχιλλέα να επιστρέψει στη μάχη με αποτέλεσμα η ισορροπία να έχει μεταβληθεί άρδην υπέρ των Τρώων. Ο Εκτορας οδηγεί τους συμπολεμιστές του να κυνηγήσουν τους Αχαιούς μέχρι τα καράβια τους καυχώμενος ότι θα τα κατακάψει και θα τους συντρίψει οριστικά. Η μάχη (και ο πόλεμος) δεν κρίθηκε εκείνη τη μέρα γιατί διακόπηκε από το σκοτάδι που έπεσε. Η νύχτα που ακολούθησε βρήκε τους Αχαιούς προ ενός τρομερού διλήμματος έχοντας να διαλέξουν ανάμεσα στην ατιμωτική υποχώρηση ή τον σίγουρο θάνατο σε μια άνιση μάχη.

Στη συνέχεια του κειμένου του, ο Μπλάνας μνημονεύει τη ρήση του Καντ ότι «ο τρόμος δεν είναι παρά η απώλεια κάθε ελπίδας για την εξεύρεση μιας λύσης στο πρόβλημα της κοινωνικής συνύπαρξης των ανθρώπων». Υπό τις συνθήκες που βιώνουμε τους τελευταίους μήνες ίσως δεν θα μπορούσε να έχει τεθεί καλύτερα. Γιατί, πράγματι, βιώνουμε όχι μόνο την τρομοκράτηση από τις υγειονομικές και τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας, αλλά και την τρομοκράτηση της διαστρεβλωμένης πληροφόρησης, της εργαλειοποίησης της «ατομικής ευθύνης» και, για ακόμα μια φορά, της βίαιης διατάραξης και διαρραγής του κοινωνικού ιστού. Ακριβώς όπως το έθεσε ο Καντ, αυτό που τρομάζει είναι η απώλεια της κοινωνικότητας, η επιβληθείσα κοινωνική αποστασιοποίηση, η ανάδειξη του κοινωνικού μας κενού, η αδυναμία μας να χαράξουμε τους όρους κοινωνικής συνύπαρξης της ανθρωπότητας.

Και είναι αυτό ακριβώς το κενό που καλούμαστε να καλύψουμε και μάλιστα όσο πιο άμεσα γίνεται. Η περιβόητη παγκοσμιοποίηση ας μην παραμείνει μια άκυρη συνθήκη που θα αφορά αποκλειστικά και μόνο ή πρωτίστως τη διευκόλυνση των αγορών και την απρόσκοπτη διακίνηση κεφαλαίων και υλικών αγαθών. Γιατί, αν θέλουμε να επανέλθουμε σε ένα από τα πλέον γνωστά μαρξικά σχήματα, η παγκοσμιοποιημένη αγορά είναι μια πτυχή της οικονομικής βάσης. Το ζήτημα είναι πάνω σε αυτή τη βάση τι είδους κοινωνικό, ιδεολογικό και πνευματικό εποικοδόμημα θέλουμε να αναπτύξουμε.

*(Ph.D.)2, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής Φυσικής - Υπολογιστικής Ιατρικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Υιέ μου, υιέ μου
Στη Φλωρεντία υπάρχει το άγαλμα του Δαβίδ που φιλοτέχνησε ο Μιχαήλ Αγγελος ως σύμβολο δύναμης και ομορφιάς (1501-1504). Η υπεροψία του γιου του, Αβεσσαλώμ, οδήγησε τον τελευταίο σε τραγικό θάνατο… Πατέρας -...
Υιέ μου, υιέ μου
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Μεσούσης της νύχτας
Η πρόσφατη, «εν τω μέσω της νυκτός» σπουδή να «γίνουν τα δέοντα» ώστε τελικά να μη βραβευθεί ο διασώστης προσφύγων Ιάσων Αποστολόπουλος, έρχεται, μαζί με όλα τα παρακάτω, να μας υπενθυμίσει τη διαρκή και...
Μεσούσης της νύχτας
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου
Πόσο πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστον το ύψος ενός καθρέφτη ώστε αν σταθούμε εμπρός του να δείχνει το είδωλό μας ολόκληρο, χωρίς να κόβει τα πόδια μας στο κάτω μέρος ή/και το κεφάλι μας στο πάνω;
Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Στατιστικό σφάλμα
Ολα αλλάζουν τόσο γρήγορα, ώστε κάθε τόσο αισθανόμαστε την ανάγκη να καθορίσουμε τα χαρακτηριστικά και τις ιδιότητες που σμιλεύουν την ταυτότητά μας, που καθορίζουν ποιοι είμαστε, ενδεχομένως και το πώς θα...
Στατιστικό σφάλμα
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Πορτοκαλί συναγερμός
Η βία αναπαράγεται και αλίμονο στην κοινωνία που απέναντι στις όποιες εκδηλώσεις μιας πάντα ανήσυχης νεολαίας το μόνο που έχει να αντιτάξει είναι ο βίαιος και αντιπαιδαγωγικός σωφρονισμός. Τότε, του πορτοκαλί...
Πορτοκαλί συναγερμός
ΤΡΙΤΗ ΜΑΤΙΑ
Υπενθύμιση
Πέραν όλων των άλλων, το 1821 είναι το έτος γέννησης του Γκιστάβ Φλομπέρ. Ο διάσημος Γάλλος συγγραφέας γεννήθηκε στη Ρουέν, από τις μεγαλύτερες μεσαιωνικές πόλεις και στενά συνδεδεμένη με την ιστορία της χώρας.
Υπενθύμιση

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας