«Τρεις μεγάλαι οδοί ερρυμοτομήθησαν από τινος (πρόσφατα), η του Αδριανού, η της Αθηνάς και η του Αιόλου (…). Η διάμετρος της πόλεως υπολογίζεται εις εν και ήμισυ μίλιον, ο δε πληθυσμός δεν ξεπερνά τας 15.000 ψυχάς», από αφήγηση Αγγλου επισκέπτη της Αθήνας το 1836, επί δημαρχίας πρώτου στην Ιστορία δημάρχου Αθηναίων Ανάργυρου Πετράκη (1835-36), γιατρού, διαπρεπούς Αθηναίου αρκαδικής καταγωγής, γνωστής παλιάς οικογένειας, των Πετράκηδων, δημογερόντων και ιδρυτών της ομώνυμης Μονής στις παρυφές του Λυκαβηττού.
Είπα να φρεσκάρω λίγο τις μνήμες (μονίμως νοσούσες εν Ελλάδι), μιας και αύριο εκλέγεται ένας ακόμα δήμαρχος της πρωτεύουσας, ξεκινώντας από την άρση μιας ιστορικής παρεξήγησης. Είδα κάπου, στα διάφορα «ιντερνετικά», τον Πετράκη να παρουσιάζεται ως «φιλοκυβερνητικός», δηλαδή με τον Οθωνα και… πιο δηλαδή, με τον αντιβασιλιά –ο Οθωνας ήταν ακόμα ανήλικος– και αρχιγραμματέα (πρωθυπουργό) διαβόητο Βαυαρό κόμη Αρμανσμπεργκ, τον Αρμανσμπέργη, όπως τον είχαν εξελληνίσει οι Αθηναίοι και έτσι τον αναφέρει ο Μακρυγιάννης, δημοτικός σύμβουλος εκείνου του πρώτου δήμου.
Εκείνες οι εκλογές, πρώτες στην Αθήνα, αλλά όχι στη χώρα (προηγήθηκαν δημοτικές εκλογές στην Αργολίδα), έγιναν 15 με 20 Μαρτίου 1835. Τις κέρδισαν κατά κράτος οι αντικυβερνητικοί με φυσικό ηγέτη τον στρατηγό Μακρυγιάννη. Που γράφει στα «Απομνημονεύματά» του: «Ψηφοφόρησαν οκτακόσιοι και πήραν αυτείνοι (σ. κυβερνητικοί) εκατόν πενήντα ψήφους και το μέρος οπούχα εγώ με τους Νοικοκυραίγους (σ. αντικυβερνητικοί) πήραμεν όλους τους άλλους (δηλαδή 650). Βάλαμεν τον Ανάργυρον (Πετράκην) Δήμαρχον, τον Καλλιφρονά Πρόεδρον κ’ εμείς σύμβουλοι».
Τι συνέβη και «πέρασε» ο Πετράκης, από αντικυβερνητικός στους «φιλοκυβερνητικούς»; Η εκλογή του δημάρχου γινόταν εμμέσως, από ένα συμβούλιο που ονομαζόταν «δημαιρεσιακό», το οποίο για τη θέση δημάρχου επέλεξε τρεις: Δημήτριο Καλλιφρονά, Ανάργυρο Πετράκη και Αγγελο Γέροντα. Στις δημαιρεσίες προηγήθηκε (άρα εκλέχτηκε δήμαρχος) ο Καλλιφρονάς. Μόνο που τον πρώτο λόγο είχε ο –έστω ανήλικος– Οθωνας, ο οποίος όμως σκιάχτηκε από το φιλελεύθερο πνεύμα και το νεαρό της ηλικίας του Καλλιφρονά και επέλεξε για δήμαρχο τον Πετράκη, επειδή τον έκρινε (ή τον έπεισαν να κρίνει!) ως ηπιότερο!
Ετσι «πέρασε» ο Πετράκης στους «φιλοκυβερνητικούς»! Μια χαρά τα λέει η Ιστορία, μόνο που κάποιοι βιάζονται και την «ξεπετάνε». Και δεν φτάνει που την ξεπετάνε, λένε και μετά: «Δεν τα λέω εγώ, τα γράφει η Ιστορία»! Ο Πετράκης «διορίζεται» στις 6 Μαΐου. Ο Οθωνας φεύγει σε μακρύ ταξίδι στα εξωτερικά, από όπου θα γυρίσει ενηλικιωμένος και παντρεμένος με την Αμαλία. Κατά την απουσία του η σύγκρουση Πετράκη και (αντιβασιλιά) Αρμανσμπεργκ παίρνει διαστάσεις ενίοτε σφοδρές (δεν τον πάει με τίποτα τον δήμαρχο ο κόμης!). Ιδίως σε θέματα δημοτικά, που ο Πετράκης τολμά τη ρήξη.
Του «έσκασε» και μία επιδημία του ανθρώπου που θανάτωσε 235 Αθηναίους, καλοκαίρι 1835. Στο τέλος –λίγο προτού επιστρέψει ο Οθωνας– ο Αρμανσμπέργης προλαβαίνει, παύει τον Πετράκη, Ιανουάριο 1837, ενώ εξορίζει τον Μακρυγιάννη στα Μέγαρα. Το βασιλικό ζεύγος καταπλέει στον Πειραιά 2 Φεβρουαρίου. Πλήθος Αθηναίων ζητωκραυγάζει: «Ζήτω ο Βασιλεύς, ζήτω η Βασίλισσα, Ζήτω το Σύνταγμα»! Πρώτη ενέργεια του Οθωνα, η αποδοχή παραιτήσεως του Αρμανσμπεργκ!
