Αντρέας Λεντάκης

Ενα εξαιρετικό ντοκιμαντέρ της κρατικής τηλεόρασης για τη ζωή και το έργο του Αντρέα Λεντάκη που είδαμε προχθές, εκτός από το ιστορικό ενδιαφέρον μιας συνάντησης αφηγητών/μαρτύρων της ζωής και των έργων του, με κεντρικό τον γιο του, καθηγητή σήμερα, Βασίλη Λεντάκη, έδειξε και κάτι άλλο: Οτι η παρουσία είτε και η απουσία κάποιων προσώπων από ένα παρελθόν πρόσφατο και συγχρόνως μακρινό φωτίζει, με έναν αναπάντεχα επίκαιρο τρόπο, πράγματα που έχουμε ανάγκη σήμερα.

Ενα τέτοιο πρόσωπο, όχι συνηθισμένο, ήταν και ο Αντρέας Λεντάκης. Πρώτον, διότι υπήρξε πολιτικός για τον οποίο ο πολιτισμός ως «ολικό έργο» ζωής και τέχνης δεν αποτελούσε πρόσχημα. Σε αντίθεση με σήμερα, όταν πολιτικοί αναφερόμενοι σε αυτόν διαπρέπουν με έναν εντυπωσιακό συνδυασμό έπαρσης και άγνοιας. Ανθρωπος του πολιτισμού ο ίδιος, μαθητής του σημαντικού αρχαιογνώστη Παναγή Λεκατσά, είχε ένα θερμό ενδιαφέρον για την αρχαιότητα. Ομως τα ενδιαφέροντά του δεν περιορίζονταν σε αυτήν. Η Μήλος των νεωτέρων χρόνων υπήρξε, μεταξύ άλλων, αντικείμενο της έρευνας και της γραφής του. Οι διώξεις, τα βασανιστήρια, η βάναυση παρεμπόδιση της τυπικής επιστημονικής πορείας του, δεν ανέκοψαν τη δίψα του για γνώση και δημιουργία.

Ο δεύτερος λόγος αφορά σε κάτι επίκαιρο και στη σημερινή συγκυρία των επικείμενων αυτοδιοικητικών εκλογών. Ο Λεντάκης δεν αντιμετώπισε την ενασχόλησή του με την αυτοδιοίκηση ως εφαλτήριο.

Η παρουσία του ως δημάρχου στον Υμηττό σφράγισε τον δήμο αυτόν. Οχι μόνον ως προς την εικόνα που σε σημαντικό βαθμό διατηρεί, αλλά και ως προς την πνευματική δραστηριότητα που απευθυνόμενη και σε ευρύτερο λαϊκό κοινό δεν ξέπεσε σε μια εξίσωση της γνώσης προς τα κάτω. Σημερινοί πυρήνες προβληματισμού και ανταλλαγής ιδεών -κάποιοι μάλιστα με έντονη τη νεανική σφραγίδα- επιβεβαιώνουν ότι το πολιτισμικό του όραμα δεν έχει σβήσει. Και το παράδειγμά του παραμένει επίκαιρο κάθε φορά που ο πολιτισμός καλείται να απαντήσει στην πρόκληση της βίας και της απάθειας που δηλητηριάζουν τη ζωή μας.

Κάτι ακόμα: Ο Λεντάκης υπήρξε ένας πολίτης/πολιτικός που, μαζί με άλλα εκλεκτά πρόσωπα της Αριστεράς και όχι μόνον, συνέλαβε, ήδη από τη δεκαετία του ’60, ότι μια ουσιαστική απελευθερωτική ενότητα του λαού μας ήταν η μείζων απαίτηση των καιρών.

Με την έννοια αυτή, υπήρξε από τους βασικούς εκφραστές της πολιτισμικής και πολιτικής άνοιξης που ανέκοψε η Χούντα, με κορύφωση την τραγωδία της Κύπρου, χωρίς ωστόσο να τη ματαιώσει οριστικά.

Η Μεταπολίτευση, της οποίας πολλοί διακήρυξαν ανακουφισμένοι το τέλος, ανέλαβε να συγκεντρώσει τα άνθη μέσα από τις ρωγμές. Κάποια σπαράγματα από αυτό το πνεύμα της δρώσας απελευθερωτικής ενότητας, ωστόσο, επιμένουν…