Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο τρόμος της ελευθερίας
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο τρόμος της ελευθερίας

  • A-
  • A+

Να αρχίσουμε με ένα συνηθισμένο φιλοσοφικό ερώτημα: Είμαστε αυτό που θα θέλαμε να είμαστε ή έχουμε έναν εαυτό ξένο από αυτό που είμαστε; Ο Αντρέ Γκορζ, ο μεγάλος Γάλλος φιλόσοφος έχει ασχοληθεί διεξοδικά με αυτό το θέμα. Ο κάθε άνθρωπος που γεννιέται είναι μοναδικός και οι δυνατότητες που μπορεί να αναπτύξει είναι άπειρες.

Είτε προς το καλό είτε προς το κακό. Και εδώ καθοριστικό ρόλο παίζει το περιβάλλον και ο κοινωνικός του χώρος και όχι η κληρονομικότητα. Και η κληρονομικότητα παίζει κάποιο ρόλο, αλλά δεν είναι μοίρα. Ενας Χίτλερ δεν θα μπορούσε να ήταν τίποτα άλλο παρά προϊόν του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Αν είχε γεννηθεί σε κάποια άγρια φυλή του Αμαζονίου, το πολύ πολύ να ήταν ένας πολέμαρχος να υπερασπιζόταν τη φυλή του (όχι ως ανώτερη, αυτή η έννοια δεν υπάρχει παρά μόνο στη λευκή Δύση) σε έναν αγώνα επιβίωσης. Και η ίδια φυλή βέβαια δεν θα μπορούσε να βγάλει έναν Αϊνστάιν. Μπορεί κάποιον σοφό σαμάνο ή κάτι αντίστοιχο που να είχε συσσωρεύσει τη σοφία της παράδοσης.

Ο,τι έκανε ο Χίτλερ, είχε ξαναγίνει. Απλώς μεγάλωσε την κλίμακα. Να αρχίσουμε από τους Εβραίους. Οταν επικράτησε ο μονοθεϊσμός του χριστιανισμού, αντίπαλος πια δεν ήταν ο πολυθεϊσμός, αλλά ο μονοθεϊσμός των Εβραίων που ήταν μια ιδιαίτερα επιθετική θρησκεία. Είχε επεκταθεί προς όλο τον τότε γνωστό κόσμο (Εγγύς Ανατολή, Αφρική, Ευρώπη, Ρωσία). Τα πογκρόμ που έχουν γίνει στις χριστιανικές χώρες είναι αμέτρητα με πολλές χιλιάδες θύματα. Και μια εποχή είχε απαγορευτεί στους χριστιανούς να συναναστρέφονται τους συμπολίτες τους που είχαν την ιουδαϊκή θρησκεία.

Η ανωτερότητα της Αρίας φυλής ήταν η θεωρία των αποικιοκρατικών ευρωπαϊκών δυνάμεων, που είχαν θεσμοθετήσει πως η λευκή φυλή ήταν ανώτερη από τους έγχρωμους λαούς τους οποίους είχαν κατακτήσει. Τις γενοκτονίες και στις εθνοκαθάρσεις που σχεδίαζε ο Χίτλερ, τις έχει μελετήσει από τις ήδη υπαρκτές των Αγγλων και των Γάλλων. Και υπολόγιζε πως αυτές θα ξεχαστούν, όπως έγινε με τους Αρμένιους. Και ήταν θαυμαστής του εγγλέζικου ιμπεριαλισμού στην Ινδία, που με ελάχιστες δυνάμεις διοικούσαν μια χώρα πολλών εκατομμυρίων κατοίκων.

Ο Αϊνστάιν, αν δεν είχε μελετήσει όλη τη γνωστή Φυσική και δεν είχε βρει τα αναπάντητα ερωτήματα (και σε αυτά προσπάθησε να απαντήσει), δεν θα γινόταν ιδιοφυΐα. Η σκέψη της ανθρωπότητας προχωράει πάντα με την ανατροπή της προηγούμενης βεβαιότητας που διεκδικεί το σωστό και το σίγουρο. Στις θρησκείες αυτό γίνεται με τις διάφορες ερμηνείες του θεόπνευστου λόγου. Οταν ξεφύγουν από την επίσημη ερμηνεία, τότε δημιουργούνται σχίσματα, αιρέσεις ή ακόμα άλλες θρησκείες. (Οπως οι τρεις επικρατούσες μονοθεϊστικές που αναφέρονται στον ίδιο Θεό.)

Τι γίνεται όμως με μας τους κοινούς θνητούς και κατά πόσο ορίζουμε τη μοίρα μας; Αυτό που παίζει καθοριστικό ρόλο στα πρώτα βήματα της ζωής του ανθρώπου είναι η αγάπη. Είναι μια αθάνατη τροφή που μπορεί να τον συντηρήσει εφ’ όρου ζωής. Δεν είναι ούτε οι καλές ή κακές συνθήκες, πλούτος ή φτώχεια, που καθορίζουν το παιδί. Αρκεί μόνο να είναι το παιδί προϊόν αγάπης. Και στην περίοδο της συμβίωσης των πρώτων χρόνων να δεχτεί όλη τη στοργή και φροντίδα που χρειάζεται. Αν του λείψουν αυτά, τότε κουβαλά ένα τραύμα αθεράπευτο για μια ολόκληρη ζωή, χωρίς να το ξέρει, παρ’ όλο που τον καθορίζει. Αλλά τα πιο πολλά παιδιά που γεννιούνται είναι προϊόν τύχης ή και συχνά ανεπιθύμητα. (Για αυτό η έκτρωση είναι μια πράξη ανθρωπισμού.)

Και από την κούνια τους διαμορφώνονται να γίνουν αυτό που πρέπει και όχι να αναπτύξουν αυτό που είναι. Ενα παιδί που ήδη από τα παιδικά του χρόνια δείχνει πως είναι ομοφυλόφιλο, κατά κανόνα μεγαλώνει στην ατμόσφαιρα που δημιουργείται από το περιβάλλον, το οποίο είναι αρνητικό. Και αυτό δημιουργεί ενοχές στο παιδί, χωρίς να έχει κάνει κάτι. Απλά νιώθει τη διαφορετικότητα σαν παράπτωμα. Το ίδιο ισχύει για όλα τα παιδιά που διαφέρουν και που πρέπει η οικογένεια να τα «στρώσει» για να ταιριάξουν στην κοινωνία.

Μετά έρχεται το σχολείο που προσπαθεί να καλλιεργεί την ομοιομορφία, την προσαρμογή στις καθιερωμένες αξίες, στον ανταγωνισμό μέσω της αριστείας, με αντικειμενικό σκοπό την καριέρα και το χρήμα. Αδιάφορο αν αυτό έχει σκοτώσει το είναι του παιδιού και μπαίνει στη ζωή με μια μάσκα που είναι της κοινωνίας, αλλά όχι η δικιά του.

Με αποτέλεσμα την κοινωνία-πρόβατα που περιμένουν τον ποιμένα τους. Και αυτόν τον βρίσκουν σε ένα δόγμα θρησκευτικό ή πολιτικό, που δικαιώνει την ψεύτικη προσωπικότητά τους και τους δίνει οντότητα. Και παύουν να ακούν, και αρχίζουν να διδάσκουν και να νουθετούν. Οχι να συνεννοούνται. Και όταν η κοινωνία χάνει τον ιστό της και οι εν δυνάμει πολίτες γίνονται μεμονωμένα ανταγωνιστικά άτομα, τότε το πολίτευμα που τους εκφράζει είναι μια ιεραρχική τυραννία.

Από αυτόν τον κανόνα λίγοι ξεφεύγουν και ζουν τη ζωή τους όπως τη θέλουν. Αλλά για όλους αυτούς ισχύει το ίδιο πράγμα. Εχουν βρει τον εαυτό τους, σέβονται τη ζωή τους και τη ζωή των άλλων και απολαμβάνουν τη χαρά του να ζεις. Και αυτό είναι το πιο δύσκολο πράγμα που έχει να κάνει στη ζωή του ένας άνθρωπος. Ο στερημένος άνθρωπος, που στηρίζεται στις βεβαιότητές του, αναζητεί τη σωτηρία του στη μιζέρια, γιατί του είναι οικεία. Το άγνωστο τον τρομάζει και ας είναι ελευθερία.

perkor2[email protected]

ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Κρατούμενος ονόματι Ιησούς
Μεγάλη Παρασκευή σήμερα. Και όλοι οι χριστιανοί του κόσμου θα πάνε σε μια κηδεία που διαφέρει από τις άλλες. Τους ανθρώπους που χάνουμε εμείς οι κοινοί θνητοί δεν πρόκειται να τους ξαναδούμε. (Ισως καμιά φορά...
Κρατούμενος ονόματι Ιησούς
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Η θεολογία της Απελευθέρωσης
Μπορεί κανείς να φανταστεί κάποιον μητροπολίτη που με εγκύκλιό του να απαγορεύει τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου και ακόμα κάθε επιμνημόσυνη δέηση για τους ήρωες της Επανάστασης του 1821; Και ακόμα να εξορίζει...
Η θεολογία της Απελευθέρωσης
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
H θρησκεία ως κρατική υπηρεσία
Ολα τα παιδιά, σε κάποιο στάδιο της ανάπτυξής τους, θέτουν στους γονείς τους αλλεπάλληλα ερωτήματα. Αλλα μπορούν να απαντηθούν και άλλα όχι. Και σε κάποια στιγμή μπαίνει το ερώτημα, συνήθως στον μπαμπά για το...
H θρησκεία ως κρατική υπηρεσία
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Η λιμοκτονία ως γενοκτονία -δεν είναι αδίκημα-
Από τα 3 εκατομμύρια του Αουσβιτς που άφησαν την τελευταία τους πνοή στο στρατόπεδο εξόντωσης, οι 500.000 πέθαναν από πείνα. Ο λόγος που ανάγκασε τους ναζί να χρησιμοποιήσουν τους δαπανηρούς θαλάμους αερίων...
Η λιμοκτονία ως γενοκτονία -δεν είναι αδίκημα-
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Επίδομα εκ γενετής
Οι άνθρωποι κατά κανόνα αγαπούν τη βολεψιά τους. Αυτό δεν σημαίνει ψυχική αρμονία ούτε φυσικά προσωπική ελευθερία. Είναι κάτι πολύ πιο απλό. Γουστάρουμε την κατανάλωση και τη θεωρούμε κοινωνική άνοδο. Αν η...
Επίδομα εκ γενετής
ΣΤΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΟΥ ΠΕΡΙΘΩΡΙΟΥ
Ενας πιστός, άγνωστος φίλος
Παρέα μου, δύο έμπιστοι και αχώριστοι φίλοι μου, το τσίπουρό μου και το τσιγάρο μου, που δεν με αφήνουν ποτέ μόνο. Ηθελα να μάθω. Γιατί αυτός ο θρήνος για έναν άνθρωπο που ποτέ μου δεν συνάντησα. Και έπρεπε να...
Ενας πιστός, άγνωστος φίλος

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας