Ψωμ Δεια Λευθ

Εκκρεμής στο μακρύ ντουβάρι του κοινωνικού και πολιτιστικού χώρου «Αμπάριζα» στο Γαλάτσι, μια ενότητα από διαφορετικούς πίνακες κεντρίζουν την προσοχή. Διαλέγω πάντοτε ένα τραπέζι φάτσα και τους χαζεύω, ρουφώντας το αχνιστό καφεδάκι μου. Νεκρές φύσεις ή απεικονίσεις της καθημερινότητας, αφηρημένες συνήθως, συνδέονται με συγκεκριμένο παραλληλόγραμμο κρίκο. Πρόκειται για μια μικρή μόνο λεπτομέρεια ενός σχισμένου πανό στην άκρη καθεμιάς τους.

Συλλαβίζεις ενίοτε «ΩΜΙ ΠΑΙ», άλλοτε «ΛΕΥΘ» και κάποτε «ΔΕΙΑ», ποτέ δεν φαίνεται ολόκληρο, ωστόσο καθίσταται σαφές ότι γράφει «ΨΩΜΙ ΠΑΙΔΕΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ». Νιώθω, παρατηρώντας το, σάμπως η εξέγερση του Πολυτεχνείου να παίζει κρυφτούλι με τη Μεταπολίτευση, τα σημαίνοντα των καιρών με τα σημαινόμενα της γενιάς μας, αξιώνοντας ταυτοχρόνως να επαναπροσδιορίσουμε τις αρχές, τις αξίες και ίσως τους ίδιους μας τους εαυτούς. Αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για κάμποσα γραπτά μου.

Τον Πέτρο Μπάτσιαρη, τον δημιουργό του, τον γνώρισα αργότερα. Μάχιμος εκπαιδευτικός της Πρωτοβάθμιας επί δεκαετίες, σπούδασε παράλληλα ζωγραφική και χαρακτική στην Καλών Τεχνών της Αθήνας. Εχει εικονογραφήσει παιδικά βιβλία και εκθέσει έργα του τρις στη Βιέννη, πολλάκις σε πόλεις της Εσπερίας και συχνάκις ανά την Ελλάδα. Ευγενής, ευπροσήγορος, χαμογελαστός, καθαρός στις απόψεις και τις σχέσεις του, καλλιτεχνική φύση, ήταν η ψυχή μιας σειράς δράσεων που ανέλαβε το Στέκι, όχι κατ’ ανάγκην πολιτιστικών. Εντελώς αιφνίδια προχθές, μόλις στα 57, κόπηκε το νήμα της ζωής του, όπως οι τρεις λέξεις του που θα περιπλανώνται εφεξής βουβές και θλιμμένες στην πόλη. Στη Μυρτώ, τον Ορέστη και τη Μαίρη αφήνει σπουδαία παρακαταθήκη και σ’ όλους εμάς ένα αναπάντητο «γιατί». Αντιγράφω κείμενο του ίδιου από παρουσίαση έργων του:

Εκτός από τον χρόνο πάνω μας κουβαλάμε και τους χώρους μας: τους χώρους της παιδικής μας ηλικίας, τους χώρους του περασμένου καλοκαιριού, τις πλατείες, τις γειτονιές, τους δρόμους, τα βουνά, τα ποτάμια. Χώροι «άτακτα» τοποθετημένοι στο μυαλό μας, που πολλές φορές περνάμε από τον έναν στον άλλο με περάσματα άλλοτε αθόρυβα και ήσυχα και άλλοτε με βίαια και φαινομενικά ασύνδετα.

Το ίδιο γίνεται και με τον χρόνο. Βιώνουμε ταυτόχρονα τον «εδώ» χρόνο με τον χθεσινό, με τον περσινό, μ’ αυτόν που φτάνει μέχρι την παιδική ηλικία μας, αλλά και με τον αυριανό και με αυτόν του μέλλοντός μας, αν έχουμε εξασκηθεί στο να ονειρευόμαστε και να σχεδιάζουμε. Τα έργα στέκονται στο εργαστήριο μισοτελειωμένα για μέρες, μήνες και χρόνια μπορεί. Περιμένουν να βρουν την ενότητά τους με λέξεις στέρεες και γεμάτες. Εκτελούν το δερβίσικο κύκλο της αντοχής και της υπομονής μέχρι να συντελεστεί μια αφήγηση για την ενότητα αυτού του κόσμου.