Θυμίζει το σύγχρονο δράμα των προσφύγων: Περί το 300 μ.Χ. η χριστιανή Ιουλίττα εγκαταλείπει τη γενέτειρά της, το Ικόνιο της Φρυγίας, για να γλιτώσει από τον διωγμό του Διοκλητιανού. Καταφεύγει μαζί με το τριών ετών αγοράκι της Κήρυκο στην Ταρσό της Κιλικίας.
Ο τοπικός ηγεμόνας και φανατικός ειδωλολάτρης Αλέξανδρος τής ασκεί αφόρητες πιέσεις προκειμένου να αλλαξοπιστήσει. Ο μικρός αντιδρά κλοτσώντας τον βλάσφημο κι εκείνος τον γκρεμίζει θυμωμένος από μαρμάρινη σκάλα.
Αρνείται η μάνα να υποταχθεί και αποκεφαλίζεται. Η Εκκλησία ανακηρύσσει μάρτυρες και αγίους τον Κήρυκο και την Ιουλίττα. Ο κτηνώδης Αλέξανδρος ωχριά μπροστά στην Ευρώπη της Μέρκελ, που έχει μετατρέψει τη Μεσόγειο σε εκατόμβη νηπίων.
Ας είναι! Νοτιοανατολικά της θέσης που κατέχει σήμερα η Απείρανθος στη Νάξο χτίζεται γύρω στο 1050 ο ναΐσκος του Αη Κηρκού, που δίνει το όνομά του στην ευρύτερη περιοχή. Το γραμματικό φαινόμενο της συγκοπής εξαφάνισε το «ύψιλον» στο απεραθίτικο ιδιόλεκτο.
Υπουλος και πανδαμάτωρ ο χρόνος, προκαλεί την κατάρρευσή του και χάσκει έτσι ερειπωμένος ανάμεσα στα χωράφια επί εκατονταετίες. Ωσπου, στις αρχές του ‘80, η διάνοιξη κοινοτικής οδού αποκαλύπτει τη βόρεια τοιχοποιία του, αγιογραφημένη από εκλεκτούς μάστορες.
Οι αποσπασματικές απόπειρες των γειτόνων να τον αναστηλώσουν προσκρούουν στις δικαιολογημένες αντιρρήσεις της αρμόδιας Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Αναθέτουν λοιπόν στον αρχιτέκτονα Σταύρο Γανωτή τη μελέτη, η οποία εγκλωβίζεται στα γρανάζια της γραφειοκρατίας δυο ολόκληρα χρόνια, αλλά εγκρίνεται στο τέλος και μάλιστα μετ’ επαίνων.
Μεσούντος του εφετινού Ιανουαρίου ξεκινά η ανακατασκευή του. Δεν χρησιμοποιείται καθόλου τσιμέντο, παρά μόνο τα παλαιά κονιάματα.
Στον καθορισμό της συνταγής τους, βοηθά η Αρχαιολογία και σχετικές αναλύσεις στα εργαστήρια του «Δημόκριτου». «Ετοιμη η μαγιονέζα» αναφωνούν οι τεχνίτες κάθε φορά που πετυχαίνουν τη σωστή αναλογία ασβέστη, ποταμίσιας άμμου και των λοιπών υλικών. Τα καλούπια για τη λιθοδομή της οροφής αποτελούν δική τους αξεπέραστη επινόηση.
Αρωγός στην όλη προσπάθεια στέκεται σύσσωμο το χωριό. Με ατελείωτες ώρες εθελοντικής εργασίας, οικονομική συνδρομή και παραχώρηση γης για να αναδειχθεί ο περιβάλλων χώρος.
Χθες, που ο Αγιος Κήρυκος και η Αγία Ιουλίττα είχαν τη γιορτή τους, έγιναν τα θυρανοίξια του ναϋδρίου. Ενα μικρό θαύμα έχει συντελεστεί. Η σύμπνοια, η συνεργασία και η προσφορά σε έναν κοινό σκοπό σε συνθήκες κρίσης ίσως συνιστούν τον μόνο δρόμο για να ξεπεραστεί.
Το βράδυ, επρόκειτο να γίνει τρικούβερτο γλέντι τύπου Αστερίξ, με τη διαφορά ότι οι Κακοφωνίξ στ’ Απεράθου είναι εξόχως καλλικέλαδοι. Το ‘χασα στο παρά πέντε, καθότι ταξιδεύω σήμερα προς τον γενέθλιο τόπο. Δεν πειράζει όμως. Τα γαλατικά χωριά επιφυλάσσουν πάντοτε ευχάριστες εκπλήξεις. Καλό καλοκαίρι.
