Γαλουχήθηκα στη Νεολαία Συνασπισμού, παρέα με τον σύντροφο ΘΑλέξη από τα μαθητικά μας χρόνια. Ινδαλμά μου υπήρξε η γιαγιά από την πλευρά της μητέρας μου, της οποίας ακούω το όνομα: Ευδοκία. Εκείνη βέβαια τη φωνάζουν Βδόκω, όπως στο χωριό, το Νέο Εράσμιο Καβάλας, ενώ εμένα με αποκαλούν με το συντομογραφικό Εύη. Εντάχθηκε νεαρή στο ΚΚΕ και εκτοπίστηκε στην Κίμωλο από τη δικτατορία του Μεταξά στην πιο τρυφερή ηλικία. Δυναμική γυναίκα. Δεν το βάζει εύκολα κάτω. Βγήκε στο κλαρί στα 1943, περήφανη Ελασίτισσα. Το πλήρωσε με φυλακές και νέες εξορίες. Παρότι τελείωσε με το ζόρι το Δημοτικό, φαντάζει τέρας μορφώσεως. Τη θυμάμαι διαρκώς να διαβάζει. Με μύησε πολύ μικρή στον θαυμαστό κόσμο της ποίησης και της πεζογραφίας, καθοδηγώντας υπομονετικά τις πρώτες μου αναγνώσεις. Μου άνοιξε ευεργετικά τους ορίζοντες και μ’ έμαθε να σκέφτομαι μόνη. Σίγουρη για την υπεροχή των ιδεών της δεν ενδιαφερόταν να με πείσει για την ορθότητά τους, με παρότρυνε απλώς να ανακαλύψω τις κρυφές τους πτυχές και το εύρος τους.
Εξαιρετικά χαμηλών τόνων και μειλίχια η Βδόκω, σου ‘δινε την εντύπωση πως απεχθάνεται κάθε μορφή βίας· δεν είχε μαλώσει άλλωστε ποτέ της ούτε παιδί. Εικοτολογούσα ακόμα και το πέρασμά της απ’ το βουνό σαν αγιογραφία. Την καμάρωνα στις φαντασίες μου με τη στολή και το δίκοχο, σαν φωτοστέφανο στραβά στο κεφάλι της, να εξηγεί σε ακατέργαστα, σκληροτράχηλα χωριατόπουλα, καθισμένα πειθήνια κάτω απ’ τα έλατα, τη νομοτελειακή μετάβαση στην αταξική κοινωνία. Ωσπου προέκυψε στη ζωή μας η Ελισάβετ. Μεταπτυχιακή φοιτήτρια στο Καποδιστριακό, μελετούσε τη συνεισφορά των γυναικών στο Αντάρτικο και τον Εμφύλιο. Δήλωνε ευτυχής για τη γνωριμία της με τη γιαγιά, κολάκευε την πνευματική της διαύγεια μια δρασκελιά πριν απ’ τα ενενήντα και έμενε με τις ώρες απέναντί της, εκμαιεύοντας τις πιο απίθανες λεπτομέρειες των μαχών, διαβεβαιώνοντάς μας πως περιέχουν ασύγκριτη ιστορική αξία. Εμβρόντητη άκουγα τη βάβω μου να διηγείται πώς εκπαίδευε τα παλικάρια στη συναρμολόγηση των όλμων και προπαντός πώς τους χρησιμοποιούσε εναντίον Ιταλών, Γερμανών και αργότερα κληρωτών του Εθνικού Στρατού.
Συνειδητοποίησα αίφνης ότι η αποστολή της γυναίκας, η επαναστατική υπέρβαση των ορίων της, δεν μπορεί να νοηθεί παρά μόνο στην κλαγγή του ταξικού πολέμου και σακουλεύτηκα τις μηχανορραφίες του συστήματος που προσπαθεί να μας αποπροσανατολίσει, στρέφοντας την προσοχή μας σε χρυσοποίκιλτα βραχιόλια, καδένες και ενώτια, αντί για σαρανταπεντάρια, Καλάσνικοφ και οπλοπολυβόλα. Παλεύω τις κάπως μειοψηφικές μου απόψεις στις οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ τα τελευταία χρόνια άκρως απογοητευμένη από την απήχησή τους. Και να που ο Τσίπρας αποδεικνύεται Θεός. Δεν διάλεξε τυχαία για κυβερνητικό παρτενέρ τούτον τον γνήσιο παρτιζάνο ηγέτη, που εμφορείται από τη μακρά, ένοπλη παράδοση της Αριστεράς στους απελευθερωτικούς αγώνες, μιλώντας ευθαρσώς για την αναγκαιότητα της στράτευσης του δεύτερου φύλου. Και τον είχα παρεξηγήσει τον καημένο τον Καμμένο. Τώρα καταλαβαίνω πως προσυπέγραψε το Μνημόνιο μεσούντος του Ιουλίου, αψηφώντας το πολιτικό κόστος, με την αγνή πρόθεση να περισώσει την τιμή της κομμουνιστικής παράταξης, ήτις παρέπαιε στα ολισθηρά καλντερίμια των επιλογών της. Μπράβο Πάνο. Θα τον καλέσω δίχως άλλο στο σπίτι, να τον συστήσω στη γιαγιά, να πουν με την ησυχία τους τα δικά τους τα συνωμοτικά.
