ΠροσγεΙΩΣΗ ΝΘ΄

Λόγο τον λόγο, η κουβέντα εκτραχύνθηκε στη βεράντα φιλικού σπιτιού ανήμερα Κωνσταντίνου και Ελένης και εκτυλισσόταν πες πες περί όνου σκιάς. Ξεκίνησε όταν ο Θοδωρής χρησιμοποίησε το ρήμα «ανδρώθηκε» με την έννοια του ενηλικιώθηκε. Η Αγγελική ανέλαβε αυτοβούλως χρέη πολιτικής αγωγής, εξηγώντας πως παρόμοια λήμματα –με «ήτα» και με «ύψιλον»– αποτελούν απότοκα της ανδροκρατικής κοινωνίας, περιέχουν τοξικό έμφυλο ιικό φορτίο και οφείλουμε ως εκ τούτου να τα μεταχειριζόμαστε με φειδώ, αν όχι καθόλου.

Ενιοι, απεναντίας, μεταξύ των οποίων κι η αφεντιά μου, ισχυριστήκαμε ότι ο ανδραποδισμός ουσιαστικών, επιθέτων και ρημάτων βάσει των περί πολιτικής ορθότητος αντιλήψεών μας στερείται παντελώς νοήματος. Καθότι οι λέξεις δεν συγκαταριθμούν απλώς κατεβατά στα λεξικά, αλλά συνιστούν αναπόσπαστα τμήματα της κουλτούρας κάθε λαού, είναι βαθιά ριζωμένες στο συλλογικό ασυνείδητο της γλώσσας, φορτισμένες με πολλαπλά νοήματα, ερμηνείες και παρετυμολογήσεις, ούτως ώστε η προσπάθεια κατάργησής τους καταντά ατελέσφορη επιπολαιότητα, αν όχι ανοησία. Φανταστείτε να αλλάζαμε τους στίχους του ριζίτικου «Τον αντρειωμένο μην τον κλαις», επειδή η επίδικη λέξη ταυτίζει τη γενναιότητα με ένα μόνο από τα φύλα. Το αποτέλεσμα σε κάθε περίπτωση θα προξενούσε τρανταχτά γέλια.

Ξεπόρτιζε η συζήτηση σε αδιέξοδα, ώσπου οι πιο νουνεχείς της παρέας, επικαλούμενοι τον εορταστικό χαρακτήρα της βραδιάς, την εξέτρεψαν σε γονιμότερες ατραπούς. Την ξαναθυμήθηκα πίνοντας χθες το καφεδάκι μου, οπότε άνοιξα με φιλοπαίγμονα διάθεση τον επίτομο Δημητράκο, αναζητώντας επιχειρήματα ένθεν κακείθεν. Τα ανδραγαθία, ανδραγάθημα, ανδρεία, αντρίκιος, ανδριάντας, ανδρισμός, ανδρόμεος (ανθρώπινος), όπως και τα ανδρόβουλος γυνή και ανδρόγλωσσα πτηνά (παπαγάλοι), απορρίπτονται ως άκρως σεξιστικά. Αντιθέτως τα ανδράδελφος, ανδραδέλφη (κουνιάδος/α), ανδράριο (κακαντράκι), ανδρολογία (στρατολογία), δεν ενοχλούν ως ουδέτερα.

Η σειρά: ανδράποδο, ανδρείκελο, εξανδραποδισμός, ανδρηλασία (εκτοπισμός ανδρών), ανδροληψία (σύλληψη), ανδράγρια (ανθρωποκτονία για λάφυρα), ανδρειφόντης (φονεύς ανδρών), ανδροβρώς (ανθρωποφάγος), ανδροθνής (ανδροκτόνος), ανδρολέτειρα (εξολοθρεύτρια αρρένων) παραμένουν ως έχουν δι’ ευνοήτους λόγους. Με την ίδια λογική, φιλοζωικές οργανώσεις θα μπορούσαν να αξιώσουν την αποκατάσταση του ως άνω όνου και την εξάλειψη των λέξεων «χελώνα» (βραδύπους), «κότα» (δειλός), «λεοντόκαρδος» (εγκληματίας πολέμου), «σαΐνι» (απατεώνας, σαΐν = γεράκι τουρκιστί), καθώς και οι Θράκες του όρου «αβδηριτισμός» κ.ο.κ. Η αλυσιτέλεια ανάλογων παραγώγων παίρνει πίσω το αίμα των γυναικών με έξοχες ειρωνικές φράσεις του τύπου: «επάνδρωσα το γραφείο με τρεις καταρτισμένες νέες δικηγόρους» ή «η ομάδα αστροφυσικής του Δημόκριτου επανδρώθηκε από επτά κορυφαίες επιστημόνισσες». Να γελάσει και λίγο το χειλάκι μας εν μέσω πανδημίας.