Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κρυμμένες λέξεις
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κρυμμένες λέξεις

  • A-
  • A+

Εξακολουθώ να εντρυφώ και σήμερα στις «Παράπλευρες καθημερινές απώλειες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων, 2014) του Περικλή Κοροβέση, αλιεύοντας ακόμα ένα από τα μικρά κείμενα μακράς πνοής που περιέχονται στο τομίδιο: «Λεξικιβώτια. Πάλι στη ζητιανιά για δυο λέξεις. Εστω για μία. Παντού σιωπή. Οι λέξεις πια είναι ακριβές, δυσεύρετες, πολύτιμοι λίθοι κλεισμένοι σε ασφαλή λεξικιβώτια. Μια πιθανή επένδυση για το μέλλον, όταν οι άνθρωποι θα αρχίσουν να ξαναμιλούν, όχι για αυτά που πέρασαν, αλλά για αυτά που θα έρθουν».

Ξεγυμνώνονται, ωστόσο, ερμητικά κλεισμένες μες στις μπαγιαντέρες, κατά πώς αποκαλούσε τις μπιζουτιέρες ο Χατζηχρήστος στο «Ο Ηλίας του ΙΣΤ'», και, όταν φθάνει η στιγμή να τις στολίσουμε, ανεκτίμητα μαργαριτάρια, στον λόγο μας, ανασυναρμολογούνται βιαστικά και πάνω στη φούρια τους μπορεί να ξεχάσουν να φορέσουν καμιά από τις βαρύτιμες ψηφίδες τους. Η λέξη «ντροπή», φέρ’ ειπείν, που πρόκειται, σύμφωνα με τα κιτάπια, για «ουσ./ [< αρχ. εντροπή < εντρέπω]» και σημαίνει, μεταξύ άλλων, αίσχος και όνειδος.

Ενίοτε, καθώς εξέρχεται απ’ το αλλόκοτο λεξικιβώτιο του Περικλή, ξεχνά να ντυθεί με το αρχικό «νι» και μετατρέπεται μοιραία σε «τροπή», επίσης «ουσ. [< αρχ. τροπή < τρέπω]» που ερμηνεύεται ως «αλλαγή κατευθύνσεως, μεταβολή, τροποποίηση, ανταλλαγή» και συχνά στους παρακμιακούς μας καιρούς «συναλλαγή». Από την «τροπή» παράγεται η «τροπολογία» «ουσ. [< μτγν. τροπολογία < τροπολογώ]» και πά’ να πει «τροποποίηση στη λεκτική διατύπωση ή στις λεπτομέρειες, π.χ. έγιναν δεκτές ορισμένες τροπολογίες στο νομοσχέδιο». Και για να μη νομίσετε πως ξεφουρνίζω τίποτα μπαλαφάρες δικής μου κοπής, σας διαβεβαιώ ότι αντέγραψα τα παραπάνω από το «Ελληνικό Λεξικό Τεγόπουλος - Φυτράκης» (εκδ. 1993).

Ιδιοφυής ο σοφός λαός προσθέτει στο λήμμα «τροπολογία» το λησμονημένο αρχικό «νι», αλλάζοντάς το στον νεολογισμό «ντροπολογία», ο οποίος παραπέμπει στην τροποποίηση των λεπτομερειών μεν, κατά τρόπο αισχρό και επονείδιστο δε. Η λέξη περιγράφει με ακρίβεια ελβετικού μηχανισμού ωρολογίων την καθημερινή λειτουργία του σεπτού ιδρύματος της Βουλής. Οι ανήσυχοι ελεύθεροι ρεπόρτερ μετέρχονται παλαιόθεν ένα επαγγελματικό κόλπο. Κατά τον Σεπτέμβριο, οπότε επιστρέφουν από τις διακοπές, ξεσκονίζουν τις τροπολογίες που ψηφίστηκαν στα θερινά τμήματα του Κοινοβουλίου, ιδίως τον Αύγουστο. Και βρίσκουν απίθανες υποθέσεις εκεί. Τις κυβερνητικές διευθετήσεις της τελευταίας στιγμής, τουτέστιν τα δωράκια των υπουργών προς φιλαράκια τους επιχειρηματίες, αλλά και ύποπτες όσο και ένοχες συναλλαγές που δεν χωράει ο νους.

Σωστές ντροπολογίες. Συγκεφαλαιώνουν, λοιπόν, σε ένα απόγευμα τα σκάνδαλα που θα σκάσουν τον χειμώνα κι οι πιο επιδέξιοι τα αποκαλύπτουν πρώτοι. Θα περίμενε κανείς από την πρωτοδεύτερη φορά Αριστερά με μοιραία εσάνς Ακροδεξιάς να τα ανατρέψει όλα αυτά, όπως άλλωστε υποσχόταν. Αμ δε! Η «ντροπολογία Κουντουρά» ή «Δανέλλη» ίσως και «Χαρίτση» και σίγουρα «Τσίπρα» είναι εύγλωττη κι όπως όλοι οι απατεωνίσκοι έχει πολλά ονόματα.

ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ταλαντούχοι
Αλλοπαρμένες οι λέξεις. Ρωτήστε με τι τραβάω ο δόλιος με δαύτες, καθώς τις μεταχειρίζομαι καθημερινώς! Δεν ξέρεις ποτέ τι σου επιφυλάσσουν. Δυο-τρεις αθώες συλλαβές ή μια τετριμμένη φράση μπορεί να...
Ταλαντούχοι
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Η ετυμηγοθηρία
Αρα δεν μένουν παρά τα «θηρία». Κατά προτίμησιν τα άγρια. Διά της εις άτοπον απαγωγής, λοιπόν, οι επιστήμονες τείνουν να πιστέψουν ότι η «τυμβοθηρία» αναφέρεται στα νεκροταφεία ελεφάντων, λεόντων και συναφών...
Η ετυμηγοθηρία
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Μεγάλη μπουκιά φάε...
Απαραίτητη προϋπόθεση για να ευδοκιμήσουν στον συριζαϊκό μπαχτσέ τούτοι οι μεταλλαγμένοι καρποί είναι να γλείφουν εκεί που έφτυναν. Κι όσο μεγαλύτερα τα τάλιρα, οι ροχάλες κατά το κοινώς λεγόμενον, τόσο πιο...
Μεγάλη μπουκιά φάε...
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραχαράκτες ΙΙ
Βέρος Σαλονικιός, προσφυγικής καταγωγής, ο Φώντας, χρησιμοποιεί πάντα ως ορμητήριο το μη εξαιρετέο κατάλυμα της Παλιάς Παραλίας, Χρυσοστόμου με Σμύρνης γωνία. Πότε τον ωθεί ο Βαρδάρης προς τη λατρεμένη του...
Παραχαράκτες ΙΙ
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Παραλογισμοί
Χαρακτηρίζω συχνά πρωτοδεύτερη φορά Αριστερά με μοιραία δόση Ακροδεξιάς την εθνοσωτήριο διακυβέρνηση και ρωτάτε αρκετοί γιατί. Να εξομολογηθώ την αμαρτία μου, προσπαθώ κι εγώ τριάμισι χρόνια τώρα να αντιληφθώ...
Παραλογισμοί
ΜΕΤΕΩΡΟΣ
Ανω-Κάτω Βόλτα
Οργισμένοι τάχα μου τάχα μου ορισμένοι υπερπατριώτες βάλλουν συντονισμένα από τα έδρανα της αντιπολίτευσης εναντίον της πρωτοδεύτερη φορά Αριστεράς και της μοιραίας δόσης Ακροδεξιάς που συμπληρώνει το...
Ανω-Κάτω Βόλτα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας